Επιτεύγματα μέσα από τις ταινίες

Ηλεκτρονικό δίκτυο που δίνει στον τυφλό το φως του, επιτρέπει την τηλεκίνηση αντικειμένων από ανάπηρους, δημιουργεί την τηλεπαρουσία μεταξύ ανθρώπου και ρομπότ, αλλά αυξάνει και τη μνήμη. Αν και βρισκόμαστε στα μέσα του έτους, οι επιστημονικές εξελίξεις δείχνουν πως το 2012 θα είναι το έτος κατά το οποίο θα μετουσιωθούν σε πραγματικότητα οι περισσότερες ταινίες επιστημονικής φαντασίας, και πιο συγκεκριμένα αυτές που ασχολούνται με τον έλεγχο του νου.

Τους προηγούμενους μήνες ανακοινώθηκαν αρκετά επιτυχημένα πειράματα, στα οποία η χρήση ηλεκτροδίων που εμφυτεύονται στον εγκέφαλο άλλαζε τη δυναμική ολόκληρου του εγκεφάλου. Ετσι, οι άνθρωποι που συμμετείχαν σε αυτά μπορούσαν να ελέγξουν με τη σκέψη ένα αντικείμενο, δίχως να έρθουν σε επαφή μαζί του. Το ερώτημα όμως παραμένει. «Οταν κάποιος που έχει εμφυτευμένο ηλεκτρόδιο στον εγκέφαλο μπορεί να ελέγχει κάτι, μπορούν κάποιοι άλλοι να ελέγξουν αυτόν;». Θεωρητικά όχι. Καθώς αυτά τα συστήματα δεν είναι αμφίδρομα. Αλλά όσο πιο κοντά στα σενάρια ταινιών βρίσκεται μια ιατρική τεχνολογία τόσο περισσότερες επιφυλάξεις προκαλεί στο κοινό η ανακοίνωσή της.

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η κίνηση ενός ρομποτικού χεριού με τη σκέψη. Απαραίτητη ήταν η σύνδεση του εγκεφάλου με ένα μικροτσίπ. Ακριβώς όπως στην ταινία «Απόλυτη ευφυΐα», όπου ο εγκέφαλος έχει τελείως διαφορετικές και πολύ διευρυμένες δυνατότητες. Οι δύο συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο πριν από 15 χρόνια, το οποίο είχε προκαλέσει βλάβη στο εγκεφαλικό στέλεχος και τους «κληροδότησε» μια τετραπληγία, αλλά και βλάβη στον λόγο, καθώς δεν μπορούν να μιλήσουν. Νευροχειρουργοί εμφύτευσαν μικροσκοπικά τσιπάκια σε ένα τμήμα του εγκεφάλου που ονομάζεται κινητικός εγκεφαλικός φλοιός και κατέγραψαν τα νευρωνικά σήματα που συνδέονταν με την πρόθεση βάδισης. Κατάφεραν λοιπόν να ελέγξουν τις κινήσεις ενός ρομπότ μόνο με τη σκέψη και να βρεθούν πιο κοντά στην τεχνολογία της τηλεπαρουσίας. Ο έλεγχος της μνήμης περιγράφηκε στην ταινία του 1995 «Johny Mnemonic» και οι επιστήμονες δεν έχασαν χρόνο… Ειδικοί από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας κατάφεραν να ελέγξουν τη μνήμη με εσωτερικά ηλεκτροσόκ στον εγκέφαλο. Η μέθοδος στοχεύει σε άτομα που πάσχουν από άνοια και νόσο Αλτσχάιμερ. Οι επιστήμονες κατάφεραν να διεγείρουν με ρεύμα εν τω βάθει δομές του εγκεφάλου και να επαναφέρουν, τη μνήμη και τη γνωσιακή λειτουργία. Σύμφωνα με δηλώσεις τους, η νέα μέθοδος βελτίωσης της μνήμης μέσω ηλεκτρικής διέγερσης συγκεκριμένης περιοχής του εγκεφάλου έχει εντυπωσιακά αποτελέσματα. Περαιτέρω έρευνες θα δείξουν αν αυτή η τεχνική επιφέρει βελτίωση σε όλα τα άλλα είδη μνήμης (αυτοβιογραφική, λεκτική κ.ά.).