«Επιχείρηση ανάπτυξη» της Ελλάδας με βοήθεια από το ΔΝΤ
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει διαπιστώσει ότι η επιτυχία ή αποτυχία των παρεμβάσεών του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν θα μπορέσει να στηριχθεί η ανάπτυξη εκεί που παρεμβαίνει. Ο επικεφαλής του κ. Ντ. Στρος-Καν (δεξιά) δεν θεωρείται πλέον το κλασικό γεράκι της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά υποστηρικτής των κινήτρων ανάπτυξης. Στην περίπτωση της Ελλάδας προτεραιότητα παραμένει η δημοσιονομική εξυγίανση, αλλά παράλληλα, όπως λέει ο έλληνας εκπρόσωπος στο Ταμείο κ. Π. Ρουμελιώτης (αριστερά), θέλει να διασφαλίσει ότι θα ληφθούν και άμεσα μέτρα τόνωσης της ανάπτυξης
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
12 λεπτά Mέτρα για την ανάπτυξη επειγόντως υποδεικνύει τώρα, για πρώτη φορά, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε μία εκ πρώτης όψεως παράξενη συμμαχία με δυνάμεις και φωνές που τοποθετούνται συνήθως στην αντίθετη όχθη των παραδόσεών του υπέρ των αυστηρών μέτρων λιτότητας και μόνο.
Στην πραγματικότητα, οι συμμαχίες στα θέματα αυτά έχουν εσχάτως ανατραπεί μετά τη στροφή της Ευρώπης στην απόλυτη «αγνότητα» της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας (κατά τα πρότυπα της σουηβής νοικοκυράς, όπως είπε η κ. Α. Μέρκελ). Το ΔΝΤ, όπως και οι ΗΠΑ, καθώς και άκρως νεοφιλελεύθεροι αναλυτές αντιμετώπισαν από επιφυλακτικά έως απολύτως αρνητικά τη στροφή αυτή, καθώς φοβούνται ότι θα επιφέρει βαρύ πλήγμα στην ανάπτυξη που δεν θα δημιουργήσει απλώς νέους ανέργους αλλά και νέα χρέη. «Η επιβολή μάταιης μιζέριας δεν είναι πράξη σοφής πολιτικής, αλλά μάλλον δείγμα ανοησίας» έγραψε ο γνωστός αρθρογράφος των «Financial Τimes», Μartin Wolf, ενώ ο νομπελίστας Ρaul Κrugman έκανε λόγο για «υπέρτατη ανοησία που εμφανίζεται ως σοφία».
Η στροφή αυτή της Ευρώπης σβήνει τις ελπίδες της Ελλάδας να στηρίξει την ανάκαμψή της στην κύρια εξαγωγική της αγορά που είναι η ευρωπαϊκή, αφού δεν μπορεί πλέον να την τροφοδοτήσει από την εσωτερική της ζήτηση. Και όμως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ίδιου του ΔΝΤ, αν μπορούσε να εξασφαλίσει έναν ρυθμό ανάπτυξης κατά 1% υψηλότερο από τον προβλεπόμενο στο βασικό του σενάριο, θα κέρδιζε και τη δημοσιονομική μάχη, αφού θα μπορούσε να οδηγηθεί το 2020 σε χρέος μόλις 80% του ΑΕΠ έναντι 120% του ΑΕΠ του βασικού του σεναρίου.
Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Το Ινστιτούτο Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) έχει υπολογίσει σε μελέτη του ότι το άνοιγμα των αγορών (σε ενέργεια, μεταφορές, ναυτιλία και στα επαγγέλματα των δικηγόρων, συμβολαιογράφων κ.λπ.) μπορεί να «προσθέσει» 10% στο ΑΕΠ της χώρας την προσεχή πενταετία. «Η μεγάλη αναπτυξιακή ευκαιρία για την Ελλάδα είναι η απελευθέρωση των αγορών και των επαγγελμάτων» λέει ο γενικός διευθυντής του και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γ. Στουρνάρας.
Οι διαρθρωτικές όμως αλλαγές καθυστερούν, οι επιμέρους αρμόδιοι υπουργοί φαίνεται να μη συνειδητοποιούν την κρισιμότητα των περιστάσεων. Εννοείται ότι τον ίδιο χαρακτήρα του επειγόντως έχουν και οι δημόσιες επενδύσεις που κι αυτές καθυστέρησαν ενόψει αλλαγών στις διαδικασίες του ΕΣΠΑ, ενώ και οι ιδιωτικές επενδύσεις εξακολουθούν να σκαλώνουν στα γρανάζια της γραφειοκρατίας.
Σε άρθρα τους, παραπλεύρως, τοποθετούνται για το θέμα από διαφορετικές σκοπιές ο πρώην υπουργός Οικονομίας Γ. Παπαντωνίου και ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Βαρουφάκης, ενώ ο έλληνας εκπρόσωπος στο ΔΝΤ Π. Ρουμελιώτης αποκαλύπτει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», τα σχέδια του ΔΝΤ. Το ΔΝΤ ανησυχεί για την ανάπτυξη στην Ελλάδα! Ακούγεται ίσως παράδοξο για έναν οργανισμό που έχει κάνει… καριέρα επιβάλλοντας εξαντλητική λιτότητα και οδηγώντας συχνά τις χώρες σε βαθιά ύφεση, αλλά είναι αλήθεια.
Εχοντας μάλλον πάρει το μάθημά του από τις αποτυχίες του στο παρελθόν, το Ταμείο γυρίζει σελίδα και προσλαμβάνει ειδικό στέλεχος για την ανάπτυξη που θα πλαισιώσει την αποστολή του στην Αθήνα στα τέλη Ιουλίου, στο πλαίσιο της τρόικας. Ενα στέλεχος που θα ασχοληθεί ειδικά με το πρόβλημα αυτό και θα διατυπώσει υποδείξεις στην κυβέρνηση για την αντιμετώπισή του.
Οπως λέει στο «Χρήμα» ο έλληνας εκπρόσωπος στο ΔΝΤ καθηγητής Παναγιώτης Ρουμελιώτης, ήδη το Ταμείο έχει καταλήξει και στις πρώτες διαπιστώσεις σχετικά με το τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για την ανάπτυξη.
1 Να ενισχύσει τους τομείς με εξωστρέφεια όπως ο τουρισμός, οι μεταφορές, η ενέργεια, αλλά και τα προϊόντα με ζήτηση όπως τα αγροτικά υψηλής ποιότητας.
2 Να δώσει έμφαση στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ασίας, της Κίνας, των ΗΠΑ και των αναδυόμενων οικονομιών, αφού η Ευρώπη παίρνει περιοριστικά μέτρα που θα μειώσουν την ανάπτυξή της.
3 Να εφαρμόσει άμεσα μέτρα όπως η απλοποίηση των διαδικασιών, η χωροθέτηση των βιομηχανικών περιοχών, η διευκόλυνση των αδειοδοτήσεων, γιατί παίρνουν χρόνο μέχρις ότου αποδώσουν.
4 Να δείξει αποφασιστικότητα στις ιδιωτικοποιήσεις, για τις οποίες οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ φαίνεται πως διαπίστωσαν διστακτικότητα εκ μέρους της κυβέρνησης όσον αφορά π.χ. την παραχώρηση του μάνατζμεντ των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ και την προώθηση της πώλησης της ΔΕΠΑ. Ο κ. Ρουμελιώτης βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην Αθήνα, μετά την επίσκεψη της αντιπροσωπείας της τρόικας εδώ πριν από δέκα ημέρες. Μιλώντας για τις εντυπώσεις των εκπροσώπων του ΔΝΤ, επιβεβαιώνει την αισιοδοξία τους για τη μείωση του ελλείμματος και την ικανοποίησή τους για την προώθηση των νομοθετικών πρωτοβουλιών του μνημονίου για τον δημοσιονομικό εκσυγχρονισμό, για τα εργασιακά και το Ασφαλιστικό, που- όπως λέει – θεωρούν πως κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Στις Βρυξέλλες οι σκληροί
Διευκρινίζει μάλιστα στο σημείο αυτό, με αφορμή τις πληροφορίες περί πιέσεων για πρόσθετα μέτρα στο Ασφαλιστικό, ότι αυτό που είναι αδιαπραγμάτευτο για το ΔΝΤ είναι το μνημόνιο και τίποτα άλλο, ενώ αφήνει να εννοηθεί πως αυτή που ζήτησε τα «επιπλέον» και συγκεκριμένα έθεσε το θέμα της διακοπής της συνταξιοδότησης των ανύπαντρων θυγατέρων δημοσίων υπαλλήλων ήταν η Ευρωπαϊκή Ενωση. Αλλωστε οι Βρυξέλλες, σύμφωνα με τον κ. Ρουμελιώτη, ήταν από την αρχή οι σκληροί της διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της τρόικας, ίσως επειδή η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είχε προηγούμενη εμπειρία με ανάλογα προβλήματα. Επιβεβαιώνει επίσης ο Ελληνας του ΔΝΤ ότι το Ταμείο δεν ανησυχεί για τις τράπεζες, ιδίως μετά τη δημιουργία και του νέου Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αλλά και την επέκταση του υφιστάμενου μηχανισμού στήριξης της ρευστότητάς τους.
Τρεις λόγοι ανησυχίας
Ικανοποιημένο λοιπόν αλλά και ανήσυχο το ΔΝΤ που ανοίγει σύντομα το μόνιμο γραφείο του στην Αθήνα. Η ανάπτυξη είναι ένας λόγος ανησυχίας του, αλλά όχι και ο μόνος.
Ο δεύτερος είναι ο πληθωρισμός που, όπως μας λέει ο κ. Ρουμελιώτης, το Ταμείο πιστεύει ότι οφείλεται στην ατελή λειτουργία του ανταγωνισμού στην Ελλάδα.
Ο τρίτος είναι ο διοικητικός μηχανισμός, για τον οποίο αμφιβάλλουν ότι είναι σε θέση να προωθήσει την εφαρμογή των μέτρων που προωθεί η κυβέρνηση και σκοπεύουν να τον υποστηρίξουν, παρέχοντας τεχνική βοήθεια στην κυβέρνηση.
Οσο για τις δαπάνες του προϋπολογισμού, ο κ. Ρουμελιώτης λέει πως το ΔΝΤ εστιάζει τώρα την προσοχή του στα ελλείμματα στον τομέα της υγείας όπως και στην κοινωνική ασφάλιση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι ελεγκτικές εταιρείες που θα μπουν τώρα στα νοσοκομεία, πρέπει να έχουν άμεσα αποτελέσματα. Ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι η διόγκωση των ελλειμμάτων οφείλεται σε αυτούς τους τρεις τομείς.
Θα εκταμιευτεί η δεύτερη δόση
Παρά τα προβλήματα, ο κ. Ρουμελιώτης εκφράζει βεβαιότητα ότι η δεύτερη δόση του δανείου θα εκταμιευθεί, ενώ σπεύδει να προσθέσει πως αν προχωρήσει καλά η εφαρμογή του προγράμματος έως τα τέλη του έτους και δοθεί και η τρίτη δόση, το κλίμα θα αλλάξει ριζικά στους διεθνείς οργανισμούς και τις αγορές. Ο εκπρόσωπος της χώρας μας στο ΔΝΤ δεν θα είναι εκεί για να το παρακολουθήσει, καθώς αποχωρεί από τη θέση του στα μέσα Ιουλίου προκειμένου να αναλάβει καθήκοντα αναπληρωτή γενικού γραμματέα της Ενωσης για τη Μεσόγειο, της γνωστής πρωτοβουλίας Σαρκοζί, με έδρα τη Βαρκελώνη. Οπως λέει, είχε εξ αρχής συμφωνηθεί πως θα ήταν προσωρινώς στο ΔΝΤ, αφού ήδη είχε εκλεγεί στη θέση της Βαρκελώνης. Πριν 
Φυλακή για τη φοροδιαφυγή
Η μεγάλη έκταση της φοροδιαφυγής έχει προξενήσει αλγεινή εντύπωση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οπως λέει ο κ. Ρουμελιώτης, δεν φαντάζονταν ότι είναι δυνατόν το 75% των αυτοαπασχολούμενων να δηλώνει εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο όριο.
Στο Ταμείο θεωρούν πως αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Περιμένουν παραδειγματική τιμωρία κάποιων μεγάλων φοροφυγάδων. Συγκεκριμένα, περιμένουν κάποιοι να μπουν στη φυλακή για να δοθεί ένα μήνυμα ότι πληρώνουν οι υπεύθυνοι για τη δημιουργία του προβλήματος στη χώρα.
Οι διαρθρωτικές αλλαγές θα τονώσουν την οικονομία
Του Γιάννου Παπαντωνίου
Το πρόγραμμα αποτυπώθηκε στο Μνημόνιο και περιλαμβάνει μέτρα ταμειακού χαρακτήρα, όπως μειώσεις μισθών και συντάξεων, καθώς και αυξήσεις φόρων, και διαρθρωτικά μέτρα. Τα ταμειακά μέτρα έχουν ληφθεί και προκαλούν ήδη αρνητικές παρενέργειες, επιδεινώνοντας την ύφεση και αυξάνοντας την ανεργία. Η κοινωνία, και ιδιαίτερα οι αδύναμες ομάδες, δέχονται μεγάλη πίεση. Οι προσδοκίες για το μέλλον έχουν ανατραπεί ενώ έχει κλονιστεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στην ικανότητα των πολιτικών ηγεσιών να διαχειριστούν την κρίση.
Τα ταμειακά μέτρα από μόνα τους δεν οδηγούν πουθενά. Μεσοπρόθεσμα, η ύφεση και η ανεργία θα ανατρέψουν τους δημοσιονομικούς στόχους μέσα από την υστέρηση των φορολογικών εσόδων. Οι διεθνείς αγορές θα συνεχίσουν να δυσπιστούν σχετικά με την προοπτική της ελληνικής οικονομίας και την ικανότητά της να αποπληρώσει τα χρέη της, με κίνδυνο να δρομολογηθούν διαδικασίες αναδιάρθρωσης του χρέους που, αν εκληφθούν ως χρεοκοπία, μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και σε έξοδο από την ευρωζώνη.
Ασπίδα απέναντι σε αυτά τα ενδεχόμενα είναι η ανάκαμψη της οικονομίας και η επάνοδος σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η ανάπτυξη θα συμβάλει αποφασιστικά στη μείωση του ελλείμματος και του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ, και στην αποκατάσταση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας. Παράλληλα, θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα ενισχύσει τα εισοδήματα, διαμορφώνοντας συνθήκες κοινωνικής σταθερότητας και συνοχής. Θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης, σε συνδυασμό με την αποτελεσματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, θα επιτρέψουν αύξηση δαπανών και βελτίωση των υπηρεσιών του κοινωνικού κράτους.
Κλειδί για την ανάπτυξη αποτελούν, σήμερα, οι διαρθρωτικές αλλαγές. Στόχος είναι η καταπολέμηση της σπατάλης στο Δημόσιο, ώστε να εξοικονομηθούν πόροι για δημόσιες επενδύσεις, καθώς και η απελευθέρωση των αγορών και η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας για να ανακάμψουν οι ιδιωτικές επενδύσεις.
Πρέπει να προχωρήσουν αμέσως δραστικές ολοκληρωμένες παρεμβάσεις στον ΟΣΕ και άλλες ζημιογόνες ΔΕΚΟ, στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και, γενικότερα, στις εστίες σπατάλης στον δημόσιο τομέα. Το ίδιο ισχύει για τις ιδιωτικοποιήσεις, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και την κατάργηση των εμποδίων στον ανταγωνισμό (όπως το cabotage). Πρέπει, επίσης, να αναληφθεί συστηματική προσπάθεια περιορισμού των αδειοδοτήσεων και της γραφειοκρατίας, ώστε να βελτιωθεί το επενδυτικό περιβάλλον.
Οι μεταρρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας χρειάζονται τόλμη και αποφασιστικότητα. Το συμφέρον της χώρας και του κοινωνικού συνόλου είναι υπέρτερο από τα ειδικά συμφέροντα που ενδημούν στις κλειστές αγορές, στα κλειστά επαγγέλματα, στα πελατειακά κυκλώματα και στις εστίες σπατάλης στο Δημόσιο. Το άνοιγμα στον ιδιωτικό τομέα πρέπει να είναι ουσιαστικό για να διευρύνει αποτελεσματικά το πεδίο ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας. Οι δημόσιες επενδύσεις πρέπει να παρέμβουν στοχευμένα σε κρίσιμους τομείς, όπως η βελτίωση της τουριστικής υποδομής, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αναβάθμιση της ποιότητας του γεωργικού και βιομηχανικού προϊόντος και η ενθάρρυνση της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών.
Το στοίχημα της ανάπτυξης θα κρίνει το μέλλον του τόπου. Τη συμμετοχή στην ευρωζώνη, το επίπεδο ευημερίας, την ποιότητα ζωής, την κοινωνική συνοχή. Πρέπει να το κερδίσουμε.
Τα ταμειακά μέτρα από μόνα τους δεν οδηγούν πουθενά
Ο Γιάννος Παπαντωνίου είναι πρώην υπουργός και πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών Προοδευτικής Πολιτικής (www. kepp.gr)
Λάθος συνταγή η μείωση των ελλειμμάτων στην κρίση
Toυ Γιάνη Βαρουφάκη
Η «επίσημη» εκδοχή είναι ότι η ανάκαμψη της εμπιστοσύνης θα επιτευχθεί μέσω της μείωσης των κρατικών χρεών ώστε να απεγκλωβιστούν κεφάλαια για ιδιωτικές επενδύσεις, να μειωθεί ο φόβος της πτώχευσης κρατών και τραπεζών, να διαφύγει η κοινωνία από το ζοφερό κλίμα που δημιουργεί η συνεχής αναφορά στο δημοσιονομικό αδιέξοδο. Πώς όμως θα μειωθεί το κρατικό χρέος;
Η «επίσημη» εκδοχή απαντά ότι οι κοινωνίες, ακόμα και η ελληνική, έχουν αρκετό κρατικοδίαιτο «λίπος», το οποίο μπορεί να μειωθεί στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης των κρατικών ελλειμμάτων, κάτι που θα αναζωογονήσει την ανάπτυξη για τους λόγους της προηγούμενης παραγράφου.
Οπως όλα τα μεγάλα ψέματα, έτσι και αυτή η «επίσημη» εκδοχή βασίζεται σε πολλές μικρές αλήθειες. Ναι, είναι αλήθεια ότι αν το κρατικό χρέος ήταν μικρότερο, η εμπιστοσύνη στο μέλλον δεν θα βρισκόταν σήμερα στο ναδίρ. Ναι, είναι αλήθεια ότι υπάρχει πολύ κρατικοδίαιτο «λίπος», το οποίο λειτουργεί ως βαρίδι δεμένο στον αστράγαλο της ανάπτυξης. Ναι, είναι αλήθεια ότι- όπως είχε πει κι ο Ανδρέας Παπανδρέου- είτε η χώρα θα εξαφανίσει το χρέος είτε το αντίθετο.
Oμεγαλύτερος κίνδυνος όμως για την ανάπτυξη είναι η υιοθέτηση πολιτικών που βασίζονται στην άθροιση αυτών των πολλών αληθειών σε μία συνολικά ανορθολογική πολιτική. Το ότι ένα μικρότερο χρέος θα ήταν καλύτερο για την ανάπτυξη δεν σημαίνει ότι η μείωση των δαπανών θα την αναζωογονήσει. Η ύπαρξη κρατικοδίαιτου «λίπους» δεν σημαίνει ότι η οριζόντια μείωση μισθών του Δημοσίου θα το συρρικνώσει. Στη σημερινή συγκυρία, ακριβώς το αντίθετο θα επιτευχθεί.
Οταν η Σουηδία και ο Καναδάς επιχείρησαν κάτι παρόμοιο τη δεκαετία του 1990, η διεθνής οικονομία αναπτυσσόταν γοργά. Ούσες κατ΄ εξοχήν εξαγωγικές χώρες, κατάφεραν να συνδυάσουν την περιοριστική πολιτική με την ανάπτυξη. Αν επιχειρούσαν σήμερα κάτι τέτοιο, το εγχείρημα θα ήταν καταδικασμένο στην αποτυχία. Οι δυνατότητες μιας περιοριστικής πολιτικής να προωθήσει την ανάπτυξη, με τον τρόπο που εκθέτει η παραπάνω «επίσημη» εκδοχή, εξαρτώνται άμεσα από το διεθνές περιβάλλον.
Την ώρα λοιπόν που η Ε.Ε. έχει επιδοθεί σε μια άμιλλα για το ποια χώρα θα μειώσει τις κρατικές δαπάνες γρηγορότερα, εν καιρώ αποτελματωμένης ζήτησης, η προσπάθεια μείωσης των ελλειμμάτων μέσω περιοριστικής πολιτικής που συρρικνώνει όχι το «λίπος» των «εισοδηματιών» αλλά το εισόδημα όσων δεν έχουν την δυνατότητα να συρρικνώσουν τις προσόδους τους (με αποτέλεσμα να μειώνουν απλώς την κατανάλωσή τους), θα αυξήσει τον λόγο χρέους- ΑΕΠ ενισχύοντας την ανασφάλεια, επεκτείνοντας την αβεβαιότητα, συρρικνώνοντας τις επενδύσεις, βαθαίνοντας την κρίση. Oσο για την πρόβλεψη ότι έπειτα από δύο χρόνια ο λόγος χρέους- ΑΕΠ θα αρχίσει να κάμπτεται, ενισχύοντας έτσι την αναπτυξιακή προοπτική, πρόκειται για τον μεγαλύτερο θρίαμβο της αισιοδοξίας επί του ορθολογισμού (τουλάχιστον από τότε που «προβλέπαμε» ότι η ΟΝΕ θα επέφερε τη λεγόμενη «σύγκλιση» των ευρωπαϊκών οικονομιών).
Στη χώρα μας μπορεί, και πρέπει, να γίνουν πολλά για την ενίσχυση της εν δυνάμει ανάπτυξης, της επιχειρηματικότητας, της παραγωγής δελεαστικών αγαθών. Ομως, σε αυτή τη συγκυρία της γενικευμένης διεθνούς κρίσης, η ανάπτυξη δεν θα έρθει παρά μόνον αν η ηγεσία της Ε.Ε. απογαλακτισθεί από τη στρατηγική Ηerbert Ηoover- του ανεκδιήγητου προέδρου των ΗΠΑ ο οποίος την περίοδο 1929-1932 προσπάθησε να αντιμετωπίσει την κρίση μέσα από μείωση των κρατικών ελλειμμάτων.
Η ηγεσία της Ε.Ε. πρέπει να απογαλακτιστεί από τη στρατηγική Ηoover
Ο Γιάνης Βαρουφάκης ειναι αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Google news
