Με ακρίβεια GΡS οι χάρτες του Μεσαίωνα

Πονοκέφαλο δημιουργεί σε ορισμένους ερευνητές ο τρόπος με τον οποίο φτιάχτηκαν ορισμένοι μεσαιωνικοί χάρτες που σώζονται μέχρι σήμερα.

«Οι στεριές και οι θάλασσες έχουν σχεδιαστεί με μεγάλη ακρίβεια και οι αποστάσεις ανάμεσα στις περιοχές έχουν αποτυπωθεί με τέτοιον τρόπο που γεννά πολλά ερωτηματικά για τις γνώσεις που είχαν οι αρχαίοι χαρτογράφοι».

Ο Τζον Χέσλερ, μαθηματικός και υπεύθυνος στο τμήμα με τους χάρτες της βιβλιοθήκης του Κογκρέσου, εκφράζει την έκπληξή του μιλώντας στην εφημερίδα «Τhe Washnigton Ρost». Λέει ότι οι γνώσεις ναυσιπλοΐας που γνωρίζουμε ότι υπήρχαν τον Μεσαίωνα, σε συνδυασμό με τα όργανα χαρτογράφησης εκείνης της εποχής, όπως πυξίδες και κλεψύδρες, δεν δικαιολογούν τη δημιουργία χαρτών με τόση ακρίβεια.

«Ακόμη και αν εξετάσουμε τα ημερολόγια των πλοίων που ταξίδευαν στη Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα, την Αφρική, και δούμε όσες ναυτικές περιγραφές διασώζονται μέχρι σήμερα, πάλι όλο το υλικό αυτό δεν επαρκεί για τη δημιουργία ενός λεπτομερούς χάρτη», λέει ο Χέσλερ.

Ο ίδιος τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει ένα μαθηματικό μοντέλο με αλγόριθμους που εξετάζει την ακρίβεια δεκάδων χαρτών που φτιάχτηκαν από τον 13ο αιώνα και μετά. Σε κάθε χάρτη επιλέγει 100 διαφορετικά σημεία και τα συγκρίνει με τους σημερινούς χάρτες που αποτυπώνουν περιοχές με ακρίβεια χιλιοστού.

«Σε πολλές περιπτώσεις, οι χάρτες είναι σαν να φτιάχτηκαν κοιτώντας τη Γη με δορυφόρο». Ο Χέσλερ παραδέχεται ότι στην αρχαιότητα, Ελληνες όπως ο Πτολεμαίος που γνώριζε καλά μαθηματικά, έφτιαχναν χάρτες. Ομως από την εποχή εκείνη μέχρι τον 13ο αιώνα υπάρχει ένα κενό στη χαρτογράφηση. «Δεν ξέρουμε τι πληροφορίες είχαν στα χέρια τους οι χαρτογράφοι του Μεσαίωνα που έφτιαχναν χάρτες όπως τον Carta Ρisana.

Αυτός είναι ο παλαιότερος σωζόμενος χάρτης (1275) ο οποίος απεικονίζει τη Μεσόγειο Θάλασσα και σχεδιάστηκε με σκοπό να βοηθήσει τους σταυροφόρους. Ο χάρτης αυτός ανήκει στην κατηγορία των ναυτικών χαρτών (ή αλλιώς portolans- χάρτες πλοήγησης) και περιέχει πορείες πλεύσης, λιμάνια και αγκυροβόλια που είχαν μεγάλη ζήτηση.