Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Αποφάσισα να γίνω ο ίδιος η πέτρα που πέφτει στην τζαμαρία»

Το ραντεβού μας ήταν στο Σύνταγμα. Στις ανώνυμες καρέκλες των φαστφουντάδικων. Μετανάστες απολάμβαναν τον ελληνικό χειμώνα τρώγοντας προτηγανισμένες πατάτες. Το ίδιο και 2-3 αστυνομικοί που είχαν υπηρεσία στην αρχή της Ερμού. Χαιρετιστήκαμε θερμά λες και γνωριζόμασταν από καιρό. Ένα χαμογελαστό παιδί με μπλουτζίν, φούτερ με κουκούλα, μαύρο δερμάτινο και ένα κράνος ακουμπισμένο στη διπλανή καρέκλα. Στη γωνία βρισκόταν αραγμένο το παπί του. Όταν τελειώσουμε θα επιστρέψει στα Εξάρχεια. Και από εκεί το πρωί στη δουλειά. Ένα πιάτο φαγητό το απόγευμα- με τη φροντίδα της μάνας του- κάνα ηλεκτρονικό παιχνίδι, σπανίως αλκοόλ, τσιγάρα «δεν παίζουν», διακοπές στην άγονη γραμμή αλλά και στο χωριό του παππού. Όλα κανονικά. Ακόμη και τα πλάγια βλέμματα στα κορίτσια που κοντοστέκονται και μας κοιτάνε.

Γι΄ αυτήν τη συνάντηση με τον Πέτρο περίμενα καιρό. Είχα βαρεθεί τους «θεωρητικούς» και τους «καλυμμένους» και ήθελα να βρεθώ πρόσωπο με πρόσωπο με έναν από τους πρωταγωνιστές των συγκρούσεων του Δεκεμβρίου του 2008. Να τον ακούσω χωρίς αντίλογο, μόνο με απορίες. Να μου πει «ναι, εγώ τα έσπαγα» και να μου εξηγήσει το γιατί. Είσαι ένας από αυτούς που τα σπάνε;

Είμαι ένας από αυτούς. Έχω κατέβει στους δρόμους γιατί η ζωή μου έχει μπει μέσα σε συρματοπλέγματα, όπως και η ζωή διαφόρων άλλων οικογενειών δίπλα μου καθ΄ ότι ανήκω σε μια κατώτερη τάξη. Όταν λες «κατώτερη τάξη»…
Η οικογένειά μου δεν έχει στις πλάτες της καμιά μεγάλη περιουσία. Προσπαθεί μόνη της και το ίδιο διδάσκει και σε μας. Να ανεξαρτητοποιηθούμε από όλη αυτή τη βρωμιά της κοινωνίας. Η μητέρα μου και ο πατέρας μου ήτανε καθηγητές στη ζωή μου και έπαιξαν σημαντικό ρόλο για το μέρος το οποίο επέλεξα να βρίσκομαι.

Εσύ δουλεύεις;
Εργάζομαι αρκετές ώρες την ημέρα. Είμαι ένας από αυτούς που το κράτος δεν υπολογίζει ποτέ. Πόσω μάλλον τους ανθρώπους που έχουν έρθει από ξένες χώρες. Που έχουν παλέψει με νύχια και με δόντια, έχουν πηδήξει σύνορα, έχουν φύγει από μια άθλια ζωή για να πέσουν θύματα ρατσισμού και θύματα δολοφονικών επιθέσεων.

Πότε πήγες πρώτη φορά σε διαδήλωση;

Αρκετά χρόνια πριν, αλλά θυμάμαι ότι δεν ήθελα να μπω σε κανένα μπλοκ. Διότι ο εαυτός μου δεν ήθελε να καθοδηγηθεί από κανέναν.

Τώρα σε ποιο μπλοκ πας;
Στα ελευθεριακά μπλοκ του αναρχικού και του αντιεξουσιαστικού χώρου. Εκεί αισθάνομαι ελεύθερος. Ποτέ δεν μπορούσα να κάτσω σε ένα μπλοκ το οποίο καθοδηγείται από μια ντουντούκα. Και από άτομα επαναπαυόμενα και βολεμένα. Μπορεί κι εγώ σε κάποιες στιγμές της ζωής μου να βολεύτηκα αλλά τουλάχιστον κοιτάω και αυτούς που δεν έχουν βολευτεί ποτέ. Δεν τα παράτησα.

Δεν έχω κανέναν

ενδοιασμό για τις

πολιτικές μου

κινήσεις. Είμαι ενάντια

στον βανδαλισμό και στη

λεηλασία χωρίς

ιδεολογικό υπόβαθρο. Δεν

δικαιώνω μια βία η οποία

θα επιφέρει μια

χειρότερη βία. Και

δεν κατευθύνομαι

από πουθενά

Στα γήπεδα πας;
Δεν έχω καμία σχέση με τα γήπεδα, ποτέ μου δεν είχα και τα καταδίκαζα από μικρό παιδί. Οι μπάτσοι δεν είναι το πρόβλημα στα γήπεδα. Εκεί πέρα υπάρχει βανδαλισμός και φανατισμός. Είμαι ενάντια σε αυτό. Εγώ όταν βρεθώ απέναντι από μία τζαμαρία θα ξέρω γιατί έχω σηκώσει το χέρι μου για να τη ρίξω. Κυρίως γιατί αυτοί οι άνθρωποι είναι εναρμονισμένοι με το καπιταλιστικό σύστημα. Κι όσο φουσκώνει η τσέπη τους τόσο δεν γεμίζουν τύψεις για τους ανθρώπους που γίνονται πιο φτωχοί.

Ο στόχος σου λοιπόν είναι να χτυπήσεις τα σύμβολα του καπιταλιστικού συστήματος…
Συνήθως όταν βρίσκομαι μπροστά από την τζαμαρία μιας τράπεζας δείχνω ποια είναι η ουσία μου. Δείχνω ότι δεν ζω για να πλουτίσω αυτούς τους ανθρώπους και να κάνω πιο φτωχούς τους δικούς μου. Είμαι εκεί για να τους πω ότι υπάρχω και ήρθα για να διεκδικήσω αυτό που μου ανήκει.

Που σημαίνει ότι δεν έχεις κανέναν ενδοιασμό να σπάσεις ή να κάψεις τράπεζα…

Δεν έχω κανέναν ενδοιασμό για τις πολιτικές μου κινήσεις. Είμαι ενάντια στον βανδαλισμό και στη λεηλασία χωρίς ιδεολογικό υπόβαθρο. Δεν δικαιώνω μια βία η οποία θα επιφέρει μια χειρότερη βία. Και δεν κατευθύνομαι από πουθενά.

Το σπάσιμο ενός μαγαζιού ή ενός περιπτέρου είναι πολιτική
πράξη ή είναι βανδαλισμός;

Μικρομάγαζα, μικροεπιχειρήσεις, περίπτερα; Όλα αυτά, κατά τη δική μου γνώμη, ήταν λάθη. Εσείς βέβαια ίσως να θεωρείτε καταδικαστέο και το σπάσιμο μιας τράπεζας…

Έχω ερμηνεία για το σπάσιμο της τράπεζας, αλλά για το κάψιμο ενός περιπτέρου δεν έχω ερμηνεία…

Βέβαια, εκείνη τη στιγμή λειτουργείς και με το συναίσθημα. Χιλιάδες άτομα βγήκαν στον δρόμο και αρχίσανε να συγκρούονται με τις δυνάμεις καταστολής. Καήκανε και αρκετά περίπτερα. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης βρήκα και τον άνθρωπο τον οποίο ο δρόμος τον ξέρει εδώ και 30 χρόνια και βρήκα και τον άνθρωπο τον οποίο ο δρόμος τον ξέρει από τα γήπεδα κι απ΄ τη βία μονάχα. Και τον ρώτησα “γιατί είσαι εδώ”; Μου λέει «γιατί χάθηκε ένα παιδί». Του λέω «χαίρομαι που μπήκες σ΄ αυτήν τη σκέψη, αλλά δεν θα ήθελα να σε δω να καις ένα περίπτερο γιατί είναι κι ο αγώνας του περιπτερά ένας αγώνας μέσα στους δικούς μας».

Ξέρεις τι λένε κάποιοι; Ότι όσο καίγεται η Αθήνα τόσο γίνεται συντηρητικότερη η κοινωνία.

Αυτή η αντίληψη είναι λαθεμένη. Η Αθήνα δεν καίγεται ασκόπως. Την Αθήνα δεν την κάψανε χούλιγκαν, οπαδοί, την Αθήνα την κάψανε άνθρωποι οι οποίοι βγήκανε στον δρόμο γιατί έχουν αγανακτήσει με ό,τι συμβαίνει. Είτε με την Ελληνική Αστυνομία είτε με τις φυλακές είτε με τους μετανάστες, με τον ρατσισμό, με την κρατική εξουσία. Ο αναρχικός χώρος ποτέ δεν ασχολήθηκε με τα ειρηνικά κινήματα.

Τράπεζες σπας, μικρομάγαζα
δεν σπας. Πανεπιστήμια…

Δεν χτυπήθηκε ποτέ από μένα το Πανεπιστήμιο, δεν το άγγιξα. Δεν το λέω αυτό για να πω πόσο καλός και πόσο ευγενικός είμαι. Απλά σκοπός μου δεν ήταν το Πανεπιστήμιο. Ο σκοπός μου ήταν η σύγκρουση με όλους αυτούς τους δολοφόνους. Μπορεί κάποιοι να με πούνε προκατειλημμένο, όμως κανείς δεν μου εγγυάται ότι αυτός που έχει ένα όπλο στη μέση του δεν θα το στρέψει απάνω μου.

Χάρηκες όταν κάηκε το χριστουγεννιάτικο δέντρο στο Σύνταγμα;

Μπορώ να πω πως χάρηκα. Και χάρηκα γιατί καθώς πλησίαζαν τα Χριστούγεννα όλοι κοιτούσανε να σκεπάσουν όλα αυτά τα γεγονότα και να οδηγηθούμε πίσω στο χριστουγεννιάτικο κλίμα του εμπορίου και του εφησυχασμού.


«Οι μπάτσοι και οβίδα από τανκ να φάνε, δεν πρόκειται να πάθουν τίποτε»

Οι μπάτσοι είναι το πρόβλημα της κοινωνίας;
Οι μπάτσοι είναι ένα μεγάλο πρόβλημα της κοινωνίας καθ΄ ότι σαν Σώμα έχουνε κάνει αρκετά κακά. Και ανθρώπινες ζωές έχουνε χαθεί από τα χέρια τους. Προφανώς η εξουσία είναι ο ηθικός αυτουργός, αλλά οι ίδιοι είναι οι φυσικοί αυτουργοί καθ΄ ότι κανένας υπουργός δεν τράβηξε τη σκανδάλη.

Και η μολότοφ δεν είναι ένα όπλο, μια εξουσία;
Η μολότοφ είναι μια αυτοσχέδια βόμβα, ένα όπλο αντίστασης απέναντι σε ανθρώπους που οβίδα και από τανκ να φάνε, δεν πρόκειται να πάθουν τίποτε. Γιατί το κράτος έχει φροντίσει να τους οπλίσει καταλλήλως. Σε καμία περίπτωση δεν είναι τόσο βλαβερή όσο μια σφαίρα που διαπερνά τον εγκέφαλο ή το στήθος. Είναι βέβαια ένα όπλο που μπορεί να κάνει μεγάλο κακό αλλά ένας άνθρωπος που αποφασίζει να συγκρουστεί δεν σκέφτεται τι και πώς, του αρκεί που θέλει να συγκρουστεί με τις δυνάμεις καταστολής.
Η νύχτα που σκοτώσανε τον Αλέξη

Ήσουν στα Εξάρχεια πέρυσι τέτοιες μέρες;

Ύστερα από 20 με 30 λεπτά αφότου έγινε το συμβάν ήμουν στην Πλατεία Εξαρχείων. Περικυκλωμένος μαζί με άλλους 30- 40 από αρκετές διμοιρίες. Βρήκα αρκετούς γνωστούς, τους ρώτησα «παιδιά, τι έγινε;». Είχα ακούσει ότι είχε χαθεί μια ζωή από σφαίρα μπάτσου αλλά προσπάθησα να μην το πιστέψω. Ρωτάω και μου δίνουν την εξής απάντηση: «Στη Μεσολογγίου φάγανε ένα παιδί». Τους λέω «παιδιά, τι σημαίνει φάγανε;». «Το σκότωσαν εν ψυχρώ».

Και μπήκες αμέσως στις συγκρούσεις;
Έψαξα και βρήκα τον άνθρωπο που ο Αλέξανδρος πέθανε στα χέρια του. Μου περιέγραψε τη φρικιαστική σκηνή. Μου είπε ότι «ύστερα από ένα τέταρτο αφότου έφαγε τη σφαίρα είχε παγώσει στα χέρια μου και γύρισα και είπα στη διμοιρία που είχε πλησιάσει: “Παιδιά, μην πείτε λέξη, απόψε θα καεί η Αθήνα”».

Εσύ σε ποιο «μέτωπο» έδρασες;
Μου εξηγούν το συμβάν και αποφάσισα να γίνω ο ίδιος η πέτρα που πέφτει με μίσος επάνω στην τζαμαρία. Επιχειρήσαμε να πάμε μέσα στο Πολυτεχνείο για να συνεχιστούν οι συγκρούσεις με τους αστυνομικούς καθώς εκεί ήμασταν περικυκλωμένοι. Στον δρόμο όμως μας σπάσανε με δακρυγόνα και γυρίσαμε πίσω. Κάποιοι αποχώρησαν, κάποιοι πήγανε προς τη Νομική Σχολή και εμείς μείναμε στην πλατεία.


«Να ακουστούμε»

Με τι θα ΄σουν ευχαριστημένος αυτόν τον Δεκέμβρη; Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσα να πω αυτήν τη λέξη, «ευχαριστημένος». Γιατί ο Αλέξανδρος έφυγε και δεν γυρίζει πίσω. Το ίδιο κι ο Καλτεζάς το ΄85. Το ίδιο και αρκετοί άνθρωποι που έχουνε πέσει θύματα της Ελληνικής Αστυνομίας. Ένα σημαντικό πράμα θα ήτανε να ακουστούμε. Το κίνημα του Δεκέμβρη έχει να πει πολλά. Δεν ήταν μόνο μια σιωπηλή διαμαρτυρία που δεν έχει κανέναν αντίκτυπο στην εξουσία.

Με ποιον τρόπο όμως να ακουστείτε; Το μόνο που μπορώ να σου πω είναι ότι αυτόν τον Δεκέμβρη δεν θα γιορτάσω. Γιατί αυτή τη στιγμή έχω στο μυαλό μου έναν άδικο θάνατο. Καμιά γέννα. Η μόνη γέννα που μπορώ να γιορτάσω είναι αυτή της οργής.


«Ο κοινωνικός πόλεμος διαφέρει από τον πόλεμο του συμφέροντος»

Πώς αναμείχτηκαν τόσοι πολλοί στις συγκρούσεις εκείνες τις μέρες; Έχεις εξήγηση;

Και εμένα μου έκανε εντύπωση. Δεν προπαγανδίστηκε αυτή η στιγμή. Δεν υπήρχε αφισοκόλληση, δεν υπήρχε τίποτα. Έγινε μέσα σε λίγα λεπτά. Μέσα σε μία ώρα μαζεύτηκε χιλιάδες κόσμος και άρχισε να συγκρούεται με την αστυνομία. Η Αθήνα ήτανε μια σπίθα. Σ΄ όλη την Ελλάδα, μέχρι και στα πιο άσχετα σημεία που δεν έχουν γίνει ποτέ συγκρούσεις με το κράτος, όπως στην Κέρκυρα, κατέβηκαν μαθητές και σπάγαν τα τμήματα. Δεν μιλάμε για μια μικρή μερίδα όπως λένε συνήθως τα μέσα μαζικής ενημέρωση. «Μια μικρή μερίδα αναρχικών, μικρή μερίδα αντιεξουσιαστών, δεκάδες νεαροί που σπάνε μαγαζιά», αυτά δεν υφίστανται στον Δεκέμβρη. Στον Δεκέμβρη κατέβηκε ολόκληρος κόσμος.

Κάθε μέρα και μια διαδήλωση…
Και κάθε διαδήλωση γινόταν όλο και πιο δυνατή. Σκληρή, βίαιη, άδικη για πολλούς. Για μένα όμως η επόμενη μέρα ήτανε μια πραγματικά δίκαιη μέρα για όλο αυτό το κίνημα που διαδήλωνε για τον χαμό του Αλέξανδρου.

Πώς αποφασίζατε τι θα συμβεί κάθε βράδυ;Ή ήταν όλα αυθόρμητα;

Αν κατεβαίνατε μια απ΄ αυτές τις ημέρες στο κέντρο, θα βλέπετε ότι θύμιζε σημείο πολέμου. Δε θέλω να μιλάω για πόλεμο με όπλα. Θέλω να μιλάω για ένα κοινωνικό πόλεμο. Ο κοινωνικός πόλεμος διαφέρει από τον πόλεμο του συμφέροντος. Έχει να διεκδικήσει πράματα, όχι να γεμίσει την τσέπη του. Κατεβαίνοντας, λοιπόν, έβλεπες παντού οδοφράγματα και ανθρώπους σε επαγρύπνηση. Οι συγκρούσεις δε σταμάτησαν στιγμή, κάναμε συνέχεια όμως συνελεύσεις για τις πορείες που θα γίνουν. Γενικά υπήρχε μια μεγάλη ποικιλία ανθρώπων στις συνελεύσεις, πόσω μάλλον στις συγκρούσεις.