Γνώμη Η «Μέθοδος»

Η κυβέρνηση εισάγει ξαφνικά, καλοκαιριάτικα, μια ρύθμιση για ένα σοβαρό, χρονίζον και αμφιλεγόμενο πρόβλημα- το πρόβλημα των διαβόητων «κολεγίων». Και όλοι, κι εκείνοι που συμφωνούν κι εκείνοι που διαφωνούν με τη ρύθμιση, συμπίπτουν στην ίδια εκτίμηση: Πως ο νόμος δεν εισήχθη τώρα επειδή η κυβέρνηση ενδιαφέρεται ή επείγεται να ρυθμίσει ένα πρόβλημα, αλλά επειδή θέλει να αλλάξει την «ατζέντα», θέλει να κάνει το μιντιακό σύστημα, παράθυρα και πρωτοσέλιδα, να αλλάξουν θέμα συζήτησης…

Η Πολιτική δεν είναι πια αυτό που ήταν: κάποτε αναζητούσε επικοινωνιακές τεχνικές για να υποστηρίξει πολιτικά σχέδια και πρωτοβουλίες. Τώρα, καταφεύγει σε πολιτικές πρωτοβουλίες, για να εξυπηρετήσει επικοινωνιακές ανάγκες. Κάποτε οι τεχνικοί της επικοινωνίας καλούνταν να υπηρετήσουν, με τα «ταχυδακτυλουργικά» τους, μια μεταρρύθμιση, να της εξασφαλίσουν αποδοχή, συναίνεση. Τώρα, οι «μεταρρυθμίσεις» βγαίνουν από το συρτάρι, όπως τα περιστέρια από το καπέλο του ταχυδακτυλουργού, για να μας κάνουν να πάρουμε το βλέμμα από εκεί που δεν πρέπει να κοιτάμε.

Είναι μια νέα εποχή για την Πολιτική. Θα τη θυμόμαστε ως «εποχή Καραμανλή». Για κάθε πρόβλημα ένα πυροτέχνημα, για κάθε επείγον αίτημα ένας αντιπερισπασμός, για κάθε σκάνδαλο ένας παραπλανητικός ελιγμός. Αυτή είναι η «Μέθοδος». Είχε δεκάδες εφαρμογές. Αλλά την επιτομή και την αποθέωσή της τη ζήσαμε πέρυσι το καλοκαίρι, όταν ένας, όχι ασυνήθιστος για την περιοχή μας, συνδυασμός δυσμενών παραγόντων οδήγησε σε μια σειρά από, επίσης όχι ασυνήθιστες, μεγάλες πυρκαγιές. Την προηγούμενη φορά που είχε συμβεί κάτι ανάλογο (το μοιραίο καλοκαίρι της Πεντέλης), η συμφορά είχε οδηγήσει σε μια δραστική αλλαγή των μέσων, των πόρων και του τρόπου συντονισμού της πρόληψης και αντιμετώπισης των θερινών πυρκαγιών, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να ζήσει πέντε συνεχόμενα (ανάμεσά τους κι ένα Ολυμπιακό) καλοκαίρια δίχως μεγάλες καταστροφές. Πέρυσι το σύστημα δοκιμάστηκε ξανά- και κατέρρευσε πλήρως. Μόνον που, αντί η αποτυχία να οδηγήσει

Είναι προφανές: δεν είναι η αβάσταχτη ελαφρότητα της γαλάζιας διακυβέρνησης η οποία προκαλεί το τέλος εποχής που ζούμε- το τέλος της μεταπολιτευτικής συναίνεσης. Μα, ακριβώς, επειδή ζούμε ένα τέλος εποχής, επειδή ζούμε στην ανασφάλεια μιας μετάβασης προς το άγνωστο, η ελαφρότητα αυτής της διακυβέρνησης μοιάζει τόσο επικίνδυνη, μοιραία

σε μια επανεξέταση στόχων, μέσων, πόρων και μεθόδων, κουκουλώθηκε κάτω από έναν προπαγανδιστικό ορυμαγδό, με «ασύμμετρες απειλές», πράκτορες της CΙΑ, Σκοπιανούς ή ΠΑΣΟΚους εμπρηστές να κυκλοφορούν ανάμεσά μας και να υποκαθιστούν κάθε πραγματική συζήτηση για τα συμπεράσματα από το φιάσκο. «Επικοινωνιακά» η επιχείρηση εκρίθη επιτυχής. Μόνο που τα αποτελέσματά της τα μετράμε φέτος, με τις πρώτες πυρκαγιές να πυρπολούν κι αυτό καλοκαίρι, τον μηχανισμό προστασίας να αποδεικνύεται ίδιος και απαράλλαχτος με τον περυσινό και με τις προσευχές μας προς όποιον θεό πιστεύει ο καθένας μας να είναι η μόνη ελπίδα για να μην υποστούμε και φέτος τα περυσινά.

Κάθε θαύμα τρεις ημέρες και οι τρεις ημέρες της «Μεθόδου» φαίνεται πως έχουν ανεπιστρεπτί περάσει. Η υπόθεση Ζίμενς το αποδεικνύει, κατά κάποιον τρόπο: μία υπόθεση με διεθνείς διαστάσεις, που εξελίσσεται παράλληλα σε δεκάδες χώρες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, που κινητοποιεί τα δικαστικά συστήματα δεκάδων χωρών και θέτει υπό έλεγχο ένα γαϊτανάκι εκατοντάδων διεθνών συναλλαγών, δεν παράγει πουθενά αλλού συνθήκες πολιτικής κρίσης και αποσταθεροποίησης. Πουθενά αλλού (ούτε καν στη Γερμανία, που βλέπει να κλυδωνίζεται μια εμβληματική εθνική της βιομηχανία), η υπόθεση Ζίμενς δεν μεταφράζεται σε πολιτικό σκάνδαλο. Επειδή, προφανώς, πουθενά αλλού το πολιτικό σύστημα (και οι θεσμοί που αυτό ελέγχει, της δικαιοσύνης, δυστυχώς, περιλαμβανομένης) δεν είναι τόσο εύθραυστο, τόσο στερημένο από κύρος, νομιμοποίηση, εμπιστοσύνη.

Είναι προφανές: δεν είναι η Ζίμενς που προκαλεί την κρίση εμπιστοσύνης. Μα για ένα πολιτικό σύστημα σε κρίση, μια υπόθεση σαν της Ζίμενς μπορεί να γίνει επικίνδυνα εκρηκτική. Είναι, επίσης, προφανές: δεν είναι η αβάσταχτη ελαφρότητα της γαλάζιας διακυβέρνησης (της μόνης κυβέρνησης, στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, που ήρθε στην εξουσία δίχως τίποτε που να θυμίζει σχέδιο ή όραμα για τη χώρα, αντίστοιχο με εκείνα που είχαν στις αποσκευές τους ο Καραμανλής το ΄74, ο Ανδρέας το ΄81 ή ο Σημίτης το ΄96) η οποία προκαλεί το τέλος εποχής που ζούμε- το τέλος της μεταπολιτευτικής συναίνεσης. Μα, ακριβώς, επειδή ζούμε ένα τέλος εποχής, επειδή ζούμε στην ανασφάλεια μιας μετάβασης προς το άγνωστο, η ελαφρότητα αυτής της διακυβέρνησης μοιάζει τόσο επικίνδυνη, μοιραία.