Επιστήμη
Θα ζούμε υγιείς ώς τα 120!
Ζωή χωρίς όριο! Πριν από λίγο καιρό, ένα πείραμα που πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριό του, έκανε τον ίδιο και τους συνεργάτες του να διαλαλούν πως «άνοιξε ο δρόμος για να καταργήσουμε τα όρια ζωής- όχι μόνο στους ανθρώπους, αλλά και σε κάθε έμβιο οργανισμό». Η ομάδα του Λόνγκο, λοιπόν, πήρε μια ομάδα από κύτταρα μαγιάς σαν και εκείνη που χρησιμοποιούν οι ζυθοποιοί και οι αρτοποιοί. Από το DΝΑ των κυττάρων διέγραψαν δύο γονίδια τα οποία είναι γνωστά με τις ονομασίες RΑS2 και SCΗ9 και τα οποία είναι υπεύθυνα για τη δημιουργία της γήρανσης στη μαγιά και για την πρόκληση καρκίνου στους ανθρώπους.
ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ μακριά
από το να καταφέρουμε
να ζούμε 800 χρόνια
Δεκαπλασιασμός διαρκείας. Αφού απομόνωσαν αυτά τα γονίδια, τους παρείχαν μια διατροφή χαμηλή σε θερμίδες. Πολύ σύντομα διαπίστωσαν ότι τα γονίδια κατάφεραν να ζήσουν για 10 εβδομάδες, δηλαδή το δεκαπλάσιο χρονικό διάστημα απ΄ όσο συνήθως διαρκεί η ζωή τους.
Επρόκειτο για ένα επίτευγμα, το οποίο θεωρητικά ανήκε μονάχα στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Αλλά- όπως ανέφερε η Άννα ΜακΚόρμικ, που είναι επικεφαλής του Τομέα Γενετικής και Μοριακής Βιολογίας του Εθνικού Ινστιτούτου για τη Γήρανση των Ηνωμένων Πολιτειών- «ο δεκαπλασιασμός της ζωής ενός οργανισμού ακούγεται ιδιαίτερα σημαντικός». Κοντά στα 120 χρόνια. Η αλήθεια πάντως είναι ότι η φύση των κυττάρων της μαγιάς είναι πολύ διαφορετική από εκείνη των κυττάρων του ανθρώπου. Το γεγονός αυτό, όμως, δεν έχει εμποδίσει τον Λόνγκο και τους συνεργάτες του να θεωρούν ότι το αποτέλεσμα της δουλειάς τους έχει άμεση σχέση με την ανθρώπινη γήρανση και τη μακροζωία. «Παρατείναμε 10 φορές περισσότερο τη διάρκεια ζωής ενός οργανισμού. Αντίστοιχο επίτευγμα δεν νομίζω να έχει καταγραφεί ποτέ ξανά.
Προς το παρόν είμαστε ακόμη μακριά από το να καταφέρουμε να ζούμε 800 χρόνια, αλλά στο άμεσο μέλλον θα μπορούμε να ζούμε μέχρι τα 120 και να εξακολουθούμε να είμαστε υγιείς».
Μείωση διάρκειας της ζωής. Τα γονίδια της μαγιάς, λοιπόν, έζησαν περισσότερο χάρη σε μια δίαιτα φτωχή σε θερμίδες. Το «μυστικό» αυτό το ξέρουν και άλλοι επιστήμονες, καθώς συνιστά μια δοκιμασμένη μέθοδο για να επιμηκυνθεί η ζωή αρκετών οργανισμών, από τη μαγιά και τα νηματόζωα μέχρι τις φρουτόμυγες και τα ποντίκια. Όμως η ένσταση που υπάρχει είναι για το αν μια δίαιτα αυστηρή σε θερμίδες μπορεί να επιμηκύνει τη ζωή των ανθρώπων. Αντιθέτως, αυτό που έχει επανειλημμένως αποδειχθεί είναι ότι ένα πλούσιο σε θερμίδες διατροφολόγιο αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη και άλλων παθήσεων που περιορίζουν τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής.
Γονιμότητα- διάρκεια ζωής. Αναζητώντας τους μηχανισμούς της γήρανσης και της μακροζωίας, οι επιστήμονες προσπαθούν να καταλάβουν και το τι συμβαίνει με τα γονίδια των ζώων. Εκφράζουν την πεποίθηση ότι η διάρκεια της ζωής τους συνδέεται με την αναπαραγωγική διαδικασία. Έχουν παρατηρήσει μάλιστα ότι ορισμένα ζώα «επιλέγουν» να σπαταλήσουν τα ενεργειακά τους αποθέματα για χάρη της γονιμότητας και εις βάρος της διάρκειας ζωής τους, ενώ άλλα προτιμούν να ζήσουν περισσότερο αφήνοντας πίσω τους λιγότερους απογόνους.
Τα ποντίκια, για παράδειγμα, γεννούν πολλές φορές στη διάρκεια τους έτους και ζουν μονάχα δύο χρόνια, ενώ οι νυχτερίδες (που έχουν σχεδόν το ίδιο μέγεθος) γεννούν ένα έως δύο μικρά και ζουν για 30 ή και περισσότερα χρόνια. Εφ΄ όσον, λοιπόν, είναι πιθανόν τα γονίδια να ευθύνονται για την παράταση της ζωής, το ερώτημα που ανακύπτει είναι τι τα εμποδίζει να μας οδηγήσουν στη μακροζωία.
Τα γονίδια «αποφασίζουν» πόσο θα ζήσουμε
Φυσική επιλογή. Υπάρχει όμως και η αιρετική άποψη, που λέει ότι τα γονίδιά μας είναι προγραμματισμένα από τη φύση τους ώστε να διακόπτουν τη ζωή σε μια δεδομένη στιγμή και να απαλλάσσουν τον πληθυσμό από τα γηρασμένα άτομα, για να δημιουργηθεί ελεύθερος χώρος για τους νεώτερους. Είναι προγραμματισμένη και αλτρουιστική διαδικασία. Ο Βάλτερ Λόνγκο, από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, υποστηρίζει ότι «οι οργανισμοί που έχουμε μελετήσει επί χρόνια πεθαίνουν πριν από την ώρα τους, με σκοπό να εμφανιστούν στη θέση τους νέοι απόγονοι, καλύτερα προσαρμοσμένοι στο περιβάλλον». Ο ίδιος επιστήμονας θεωρεί ότι αυτή η διαδικασία υπαγορεύεται από τη φυσική επιλογή, όμως δεν παύει να προκαλεί ειρωνικά σχόλια από τους περισσότερους ειδικούς.
Το Σύμπαν θα «ξαναγεννηθεί»
Τι είναι αυτό; Το μεγαλύτερο και πιο πολύπλοκο επιστημονικό όργανο που έχει κατασκευαστεί ποτέ. Αποστολή του είναι να προκαλέσει τη σύγκρουση σωματιδίων με ταχύτητα που πλησιάζει πολύ κοντά σε αυτή του φωτός, παράγοντας ασύλληπτη ενέργεια. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι χάρη στον επιταχυντή θα δουν επιτέλους τι συνέβη τη στιγμή που γεννήθηκε το Σύμπαν, θα αποκτήσουν πρόσβαση σε άλλες διαστάσεις μυθικές και θα ανακαλύψουν τα σωματίδια που υπάρχουν μόνο στη θεωρία. Ιερό δισκοπότηρο είναι το σωματίδιο Χιγκς, ένα από τα πλέον μυστήρια και ποθητά στον επιστημονικό κόσμο αντικείμενα προς ανακάλυψη.
Η σημασία του. Αν πετύχει τον στόχο του, ο επιταχυντής στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Φυσικής Σωματιδίων θα είναι το πιο πολύτιμο εργαλείο στην ιστορία της ανθρώπινης ανακάλυψης. Το πρόγραμμα λέει ότι θα λειτουργήσει το καλοκαίρι. Τα αποτελέσματά του θα είναι σημαντικότερα από την προσσελήνωση του διαστημόπλοιου Απόλλων στη Σελήνη και το ταξίδι του Δαρβίνου στην εξέλιξη των ειδών. Αν κάτι πάει στραβά, μία μαύρη τρύπα θα καταπιεί τη Γη και τα γειτονικά αστέρια. Κι αν δεν είναι η μαύρη τρύπα, θα είναι η παράξενη σκοτεινή ύλη, που ενδεχομένως βρίσκεται στα απομεινάρια των νεκρών αστέρων. Αλλά αυτό είναι απίθανο, λένε οι υπεύθυνοι.
Συγκεντρωμένη ενέργεια. «Ναι, η αλήθεια είναι ότι δεν αποκλείεται να δημιουργηθεί μία μαύρη τρύπα», αλλά θα είναι ακίνδυνη, λέει ο Μικελάντζελο Μαγκάνο, ο οποίος ανακάλυψε το άνω κουάρκ το 1995, μέλος της ομάδας ασφάλειας του επιταχυντή. Οι ενέργειες που θα παραχθούν κατά τη σύγκρουση πρωτονίων και βαρέων ιόντων θα φτάσουν τα 14 τρισεκατομμύρια ηλεκτρονιοβόλτ. «Αυτή η ενέργεια όμως θα είναι συγκεντρωμένη σε έναν χώρο λεπτότερο από μία ανθρώπινη τρίχα. Οποιαδήποτε μαύρη τρύπα θα είναι τόσο μικροσκοπική που δεν θα έχει καμία απολύτως επίπτωση στα ελβετικά λιβάδια ή στον πλανήτη. Θα ήταν όμως σίγουρα ένα καταπληκτικό γεγονός», προσθέτει ο επιστήμονας.
Κάτω από το έδαφος. Ο επιταχυντής συναρμολογήθηκε σε 15 κομμάτια στην επιφάνεια και τοποθετήθηκε στη θέση του 100 μέτρα κάτω από το έδαφος, σε ένα κυκλικό τούνελ μήκους 27 χιλιομέτρων στα σύνορα Ελβετίας- Γαλλίας. Το κεντρικό κομμάτι περιέχει περισσότερο σίδηρο από τον Πύργο του Άιφελ. Το κόστος κατασκευής του φτάνει τα 5,4 δισ. ευρώ, ενώ μόνο ο λογαριασμός του ρεύματος θα φτάνει τα 20 εκατ. ευρώ ετησίως.
Κρυμμένες απαντήσεις. Απαντήσεις σε θεμελιώδη ερωτήματα της επιστήμης καλείται να δώσει το γιγαντιαίο αυτό μηχάνημα. Γιατί το Σύμπαν αποτελείται από ύλη και γιατί τα σωματίδια διαθέτουν μάζα.
Οι επιστήμονες υποπτεύονται ότι οι απαντήσεις κρύβονται στις υψηλές ενέργειες που δημιουργήθηκαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Για να αναπαραστήσουν αυτές τις ενέργειες πρέπει να σπρώξουν τα σωματίδια μέσα στο τούνελ με ταχύτητα που φτάνει κατά 99,9% αυτή του φωτός. Η τεράστια έκρηξη ενέργειας κατά τη σύγκρουση των σωματιδίων θα μεταφέρει τους επιστήμονες πίσω στα πρώτα μικροδευτερόλεπτα μετά το Μπιγκ Μπανγκ σαν μία μηχανή του χρόνου.
«Μη φοβάστε, ο κόσμος μας πάντως θα επιβιώσει», λέει ο Μανγκάνο και βρίσκει σύμφωνο τον Στίβεν Χόκινγκ.
