«Ντροπιάζεται όλη η Ιταλία»

Τέσσερις εβδομάδες κοντεύει να συμπληρώσει η (τελευταία) «κρίση των σκουπιδιών» στη Νάπολι και λύση δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα. Ακόμα και οι «νεκρές» εικόνες που στέλνει ο φακός από την περιοχή αναδίδουν μια αφόρητη δυσοσμία, εντεινόμενη οργή αλλά και ένα αίσθημα ντροπής.

Παρά την επέμβαση του στρατού, που εστάλη την περασμένη εβδομάδα να καθαρίσει τις εισόδους των σχολείων από τα σκουπίδια, και την αποστολή 100.000 τόνων απορριμμάτων στη Σαρδηνία, που έκανε τους κατοίκους της να εξεγερθούν, περίπου 100.000 τόνοι σκουπιδιών εξακολουθούν να βρωμίζουν τους δρόμους της Νάπολι· περισσότερα από 100.000 παιδιά δεν πηγαίνουν στα (κλειστά, λόγω διαφαινόμενου κινδύνου για την υγεία) σχολεία τους. Ίδιο σενάριο
Το πρόβλημα των απορριμμάτων στην Καμπανία διαρκεί περισσότερα από 14 χρόνια, και όλα αυτά τα χρόνια ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει πέραν του περιεχομένου των ξεχειλισμένων απορριμματοδοχείων. Όπως επισημαίνει το «Νewsweek», το σενάριο είναι κάθε φορά το ίδιο: Κατ΄ αρχήν, η Καμόρα, η τοπική Μαφία που ελέγχει τη διαχείριση των απορριμμάτων, παραγεμίζει τις χωματερές και τις εγκαταστάσεις αποτέφρωσης της περιοχής με σκουπίδια εισαχθέντα από τη Βόρεια Ιταλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Όπως καταγγέλλει άλλωστε η οικολογική οργάνωση Legambiente, η Καμπανία είναι η βιομηχανική χωματερή ολόκληρης της Ιταλίας, και της Ευρώπης- αν μάλιστα ξεθάβονταν τα παρανόμως θαμμένα σκουπίδια στην περιοχή και συγκεντρώνονταν σε έναν σωρό, θα ξεπερνούσαν σε ύψος το… Έβερεστ και σε βάρος τους 14 εκατομμύρια τόνους! Υπάρχουν και επιστημονικές αποδείξεις: έρευνα του 2006 εντόπισε «σαφώς αυξημένα ποσοστά» γενετικών δυσπλασιών και καρκίνων στη Νάπολι.

Αφού λοιπόν γεμίσουν οι χωματερές και οι αποτεφρωτήρες, όπως συνέβη στις 21 του περασμένου Δεκεμβρίου, δεν απομένει άλλος χώρος για τα σκουπίδια πέραν των δρόμων. Με βάση το σύνηθες σενάριο, σειρά έχουν οι σκηνές με τους οργισμένους κατοίκους που συγκρούονται με την Αστυνομία προκειμένου να μην ξανανοίξουν ξεχασμένες (επικίνδυνες) χωματερές και βάζουν φωτιά στα σκουπίδια απελευθερώνοντας (επικίνδυνες) διοξίνες στην ατμόσφαιρα. Κατά κανόνα, η κρίση τελειώνει (μέχρι νεωτέρας) με την κυβέρνηση να δημιουργεί λίγο χώρο στις υπάρχουσες χωματερές.

«Η κυβέρνηση δεν μπορεί να δεχθεί ότι το πρόβλημα θα μείνει άλυτο· η κατάσταση αυτή ντροπιάζει ολόκληρη την Ιταλία», δήλωσε από την πλευρά του το Σαββατοκύριακο ο Ιταλός πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι. Το ίδιο αυτό συναίσθημα ντροπής διαπίστωσε ο ανταποκριτής των «Financial Τimes» τόσο στους πολίτες που διαμαρτύρονται όσο και στους αστυνομικούς που προσπαθούν να επιβάλουν την τάξη. «Σας παρακαλώ, μη γράψετε πολύ άσχημα πράγματα για εμάς», τον παρακάλεσε μια αστυνομικίνα. Τελικά, έγραψε τα εξής: «Εδώ όλοι κατηγορούν τους πάντες· αλλά κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνες».


Με πρόστιμα απειλεί η Κομισιόν

ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ, η Κομισιόν δείχνει αποφασισμένη να υιοθετήσει αυστηρότερη στάση από αυτήν που κρατά όλα αυτά τα χρόνια: απείλησε χθες να κινήσει νομικές διαδικασίες εναντίον της Ρώμης, χρησιμοποιώντας «όλα τα διαθέσιμα μέσα», συμπεριλαμβανομένης της επιβολής προστίμων. «Τα όσα παρακολουθούμε τις ημέρες αυτές στη Νάπολι δεν είναι μια απροσδόκητη κρίση, είναι η κορύφωση περισσότερων από 14 ετών» εμπαιγμού της ευρωπαϊκής νομοθεσίας από την Ιταλία, δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος, αρμόδιος για θέματα περιβάλλοντος, Σταύρος Δήμας. «Οι εικασίες που ακούγονται συχνά για τον ρόλο του οργανωμένου εγκλήματος δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη συγκάλυψη του γεγονότος ότι το πιο άμεσο αίτιο της κρίσης μοιάζει να είναι η απουσία πολιτικής βούλησης», πρόσθεσε.


Ακριβά μου απορρίμματα

● 14 χρόνια συμπληρώνει η «κρίση των σκουπιδιών» στην Καμπανία ● 7 «τσάροι των σκουπιδιών» έχουν επιφορτιστεί διαδοχικά όλα αυτά τα χρόνια με την επίλυση του προβλήματος ● 1,8 ΔΙΣ. ευρώ έχει στείλει την τελευταία δεκαετία η Ρώμη στην Καμπανία ως έκτακτη βοήθεια ● 40% μείωση έχουν σημειώσει τις τελευταίες εβδομάδες οι πωλήσεις μοτσαρέλας παραγωγής Καμπανίας ● 35% των φρούτων και των λαχανικών της περιοχής παραμένει στα αζήτητα ● 25%-35% μείωση έχουν σημειώσει οι κρατήσεις σε ξενοδοχεία και εγκαταστάσεις αγροτουρισμού ● 44 ΔΙΣ. δολάρια είναι κατά τις εκτιμήσεις του Ρομπέρτο Σαβιάνο, συγγραφέα του βιβλίου «Γόμορρα», το κέρδος που έχει αποκομίσει μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια η Καμόρα από τη διαχείριση των απορριμμάτων
[ ΓΝΩΜΗ ] Σύμβολο μιας κοσμικής σήψης

Τη νύχτα, αφέντες είναι τα ποντίκια και τα σκυλιά. Τα σκουπίδια φτάνουν μέχρι τον δεύτερο όροφο των σπιτιών και με το που πέφτει το σκοτάδι ζωντανεύουν. Οι πλαστικές σακούλες πάλλονται, βγάζοντας ήχους πραγμάτων που σκίζονται, καταβροχθίζονται. Με το πρώτο φως του ήλιου τα ποντίκια εξαφανίζονται, οι σκύλοι ησυχάζουν, άνδρες, γυναίκες και παιδιά κάνουν και πάλι την εμφάνισή τους. Η χαώδης συνήθως κυκλοφορία διακόπτεται εδώ κι εκεί από αναποδογυρισμένους σκουπιδοτενεκέδες και σωρούς σκουπιδιών. Η δυσοσμία από την αποσύνθεση και τα καιόμενα απορρίμματα διαχέεται στους δρόμους εισβάλλοντας σε καταστήματα και σπίτια.

Κι όμως, αυτή η πόλη, ένα εκατομμύριο άνθρωποι, συνεχίζει να ζει. Αυτό που εξοργίζει τον κόσμο δεν είναι οι αγανακτισμένες διαμαρτυρίες των κατοίκων της Πιανούρα στα περίχωρα της Νάπολι εναντίον της επαναλειτουργίας μιας χωματερής κοντά στα σπίτια τους, αλλά η γενικότερη παραίτηση της Νάπολι, η συνήθεια της επιβίωσης μέσα στην ανικανότητα και την αταξία. Σε αυτήν την πόλη το έγκλημα έχει φτάσει να θεωρείται πεπρωμένο.

Τα σκουπίδια στους δρόμους δεν είναι τίποτε το καινούργιο, έχουν δεκαετίες ιστορίας. Το ότι το οργανωμένο έγκλημα ελέγχει τη βιομηχανία των απορριμμάτων και διαχειρίζεται έναν τεράστιο αριθμό παράνομων χωματερών όλοι το γνωρίζουν από καιρό. Το ότι ένα ευρύ φάσμα δηλητηρίων είναι θαμμένο στη γη της Καμπανίας και ότι αυτό εκατονταπλασιάζει τους συνήθεις δημόσιους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή είναι γνωστό και στους απλούς κατοίκους και στους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Το ότι η παρανομία ευδοκιμεί κάτω από την ομπρέλα του νόμου χάρη στην παρέμβαση πολιτικών όλων των κομμάτων, δεν αμφισβητείται καν- είναι ένα γεγονός, κάτι που συνέβαινε ανέκαθεν.

Όλη αυτή η γνώση καθιστά τις προσπάθειες του πρωθυπουργού Ρομάνο Πρόντι να καθαρίσει το χάος άτοπες, παράλογες. Οι άνθρωποι εδώ έχουν χάσει οριστικά την εμπιστοσύνη τους στούς θεσμούς. Δεν πιστεύουν καν στην καθαριότητα άλλων περιοχών του κόσμου. Στη Νάπολι, τα βουνά των σκουπιδιών μοιάζουν με το σύμβολο μιας κοσμικής σήψης.

Η Ελένα Φεράντε είναι Ιταλίδα συγγραφέας.