Μενού με απομιμήσεις

«Ελληνική σαλάτα με φέτα». «Σπαγγέτι με κόκκινη σάλτσα και παρμεζάνα». «Ροκφόρ με πατάτες». Με μια πρώτη ανάγνωση στους καταλόγους των εστιατορίων και των ντελίβερι που προσφέρουν τα παραπάνω πιάτα, οι πελάτες προσδοκούν ότι θα απολαύσουν εδέσματα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), όπως είναι η φέτα, το ροκφόρ και η παρμεζάνα.
Με μια δεύτερη, προσεκτικότερη, ανάγνωση όμως, στους ίδιους καταλόγους, οι καταναλωτές θα διαπιστώσουν ότι τα παραπάνω λαχταριστά προϊόντα είναι απλώς απομιμήσεις- και μάλιστα αρκετά φθηνότερες- των αυθεντικών. Στα ψιλά γράμματα των καταλόγων αναγράφεται ότι η φέτα είναι λευκό τυρί, το ροκφόρ, μπλε τυρί και η παρμεζάνα, σκληρό τυρί Δανίας!

Δηλαδή οι καταναλωτές άλλα προϊόντα βλέπουν στους καταλόγους κι άλλα καταναλώνουν, παρ΄ όλο που τα πληρώνουν αρκετά ακριβά. Τα παραπάνω συμβαίνουν σε δεκάδες εστιατόρια, η πλειονότητα των οποίων ανήκει στην κατηγορία των ντελίβερι που προσφέρουν «γρήγορα» γεύματα. Πολλά απ΄ αυτά χρησιμοποιούν ως «κράχτες» τα προϊόντα προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης,

ΨΙΛΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ

Συνήθως, παραγγέλνοντας ροκφόρ, τρώμε μπλε τυρί και αντί για παρμεζάνα, σκληρό τυρί Δανίας, λόγω τιμής

αλλά στην πραγματικότητα δεν τα σερβίρουν καν.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση σαλάτας που πωλείται σε αλυσίδα ντελίβερι εστιατορίων: Μοιάζει πάρα πολύ με τη χωριάτικη και περιέχει ντομάτα, αγγούρι, ελιές, κάππαρη, ρόκα και τυρί φέτα, και κοστίζει γύρω στα 6 ευρώ. Οι πελάτες μόνο αν προσέξουν τον αστερίσκο και τα ψιλά γράμματα στο κάτω μέρος του καταλόγου, θα διαπιστώσουν ότι η φέτα είναι στην πραγματικότητα λευκό τυρί. Παρ΄ όλα αυτά θα πληρώσουν τη σαλάτα όπως θα την πλήρωναν εάν έτρωγαν μια χωριάτικη με κανονική φέτα, αν και η διαφορά μεταξύ των δύο τυριών είναι μεγάλη- όχι μόνο στη γεύση, αλλά και στην τιμή. Μια «μεσαία» φέτα κοστίζει 8,70 ευρώ το κιλό, ενώ το ακριβότερο λευκό τυρί μόλις 5 ευρώ το κιλό.

Οι εστιάτορες κερδίζουν πολλά ευρώ παραπάνω, προσφέροντας στους πελάτες προϊόντα- απομιμήσεις, που είναι 2 και 3 φορές φτηνότερα από τα γνήσια! Για παράδειγμα, μια ποσότητα 100 γραμμαρίων από μπλε τυρί που χρησιμοποιείται ευρύτατα σε μακαρονάδες ή ως σος σε τηγανητές πατάτεςαλλά το αναφέρουν με ψιλά γράμματα- κοστίζει 1 ευρώ, ενώ 100 γραμμάρια ροκφόρ, που δεν χρησιμοποιείται, αλλά αναφέρεται στον κατάλογο με μεγάλα γράμματα, κοστίζει 3,50 ευρώ. Παρόμοιο κέρδος εξασφαλίζουν και με τη δημοφιλή- και ακριβή- παρμεζάνα. Το σκληρό τυρί Δανίας που μοιάζει με την παρμεζάνα κοστίζει 6 ευρώ το κιλό και η αυθεντική ιταλική παρμεζάνα 19,50 ευρώ το κιλό.

Ελλιπής είναι η ενημέρωση των καταναλωτών και για άλλα φαγητά. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορούν να μάθουν τι ποιότητας είναι τα τρόφιμα που έχουν χρησιμοποιηθεί σε μια πίτσα. Αν δηλαδή η σάλτσα είναι από φρέσκια ντομάτα ή από κονσέρβα, αν τα λαχανικά είναι φρέσκα ή κατεψυγμένα.

Προστατευόμενη ονομασία
Όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ) κ. Νίκος Τσεμπερλίδης, τέτοιες πρακτικές αποτελούν παρανομία σύμφωνα με την αγορανομική διάταξη. «Από τη στιγμή που στον κατάλογο αναφέρεται ένα προϊόν ΠΟΠ, όπως η φέτα, αλλά στην πραγματικότητα δεν προσφέρεται στους πελάτες, είναι παράβαση. Στην ουσία παραπλανάται ο καταναλωτής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι πολίτες θα πρέπει να το καταγγέλουν. Γι΄ αυτό και τους συμβουλεύουμε να προσέχουν πολύ τους καταλόγους».

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Αντώνης Καφάτος, τονίζει ότι «ενδεχομένως κάποια εστιατόρια ακολουθούν αυτή την πρακτική, να προσφέρουν δηλαδή φτηνά προϊόντα, προκειμένου να κερδίσουν. Δεν αποκλείεται ένα τυρί που πλασάρεται ως φέτα να μην είναι καν τυρί, αλλά απομίμηση τυριού».

Ο ίδιος προσθέτει ότι δεν είναι εύκολο να απαντήσει εάν τα συγκεκριμένα προϊόντα είναι χαμηλότερης ποιότητας σε σύγκριση με τα αυθεντικά. «Το σίγουρο είναι όμως ότι παραπλανώνται οι καταναλωτές. Και βέβαια, η σίγουρη λύση είναι να αποφεύγουν αυτά τα καταστήματα».


Νοστιμιές από τον… καταψύκτη

ΤΑ ΨΙΛΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ των καταλόγων κρύβουν όμως και άλλα μυστικά από τους καταναλωτές. Σε πολλές περιπτώσεις πολλά από τα υλικά των εστιατορίων, όπως το κοτόπουλο, τα κρέατα, οι σάλτσες, τα λαχανικά είναι κατεψυγμένα. Ωστόσο, η ένδειξη «κατεψυγμένο» σπανίως αναγράφεται δίπλα στην ονομασία του πιάτου αλλά στο κάτω ή πλαϊνό μέρος του καταλόγου, που δύσκολα εντοπίζει ο πελάτης. Ακόμη και ελληνικά παραδοσιακά μαγειρευτά πιάτα είναι κατεψυγμένα, αλλά η σχετική ένδειξη είναι γραμμένη σε άλλο σημείο του καταλόγου. Επιπλέον, οι καταναλωτές μόνο διαβάζοντας τα ψιλά γράμματα θα μπορέσουν να μάθουν λεπτομέρειες για το λάδι που χρησιμοποιούν οι εστιάτορες τόσο για το τηγάνισμα όσο και για τις σαλάτες.