Ένα φυλάκιο στην κορυφή του κόσμου

Το Μπάρεντσμπουργκ είναι μια ρωσική πόλη-ανθρακωρυχείο

Τέσσερις μέρες με το πλοίο βόρεια της Ρωσίας, στο Αρχιπέλαγος Σφάλμπαρ, σε
απόσταση 1.000 χιλιομέτρων από τον Βόρειο Πόλο, υπάρχει η Σπιτσβέργη, ένα
απομονωμένο νορβηγικό νησί πλούσιο σε κοιτάσματα άνθρακα. Πρωτεύουσά του είναι
το Λόνγκγεαρμπίγεν, μια πόλη 1.800 κατοίκων. Στο Λόνγκγεαρμπίγεν, την εποχή
αυτή, δεκάδες σνόουμομπιλ περιμένουν εγκαταλελειμμένα πάνω στο γρασίδι την
επιστροφή του χιονιού. Τα παιδιά παίζουν με ποδήλατα και σκέιτμπορντ. Μικροί
και μεγάλοι φορούν ειδικά αντιανεμικά τζάκετ γνωστών οίκων μόδας…

Εβδομήντα χιλιόμετρα μακριά, στο Μπάρεντσμπουργκ, η ατμόσφαιρα είναι τελείως
διαφορετική. Εδώ δεν υπάρχουν σνόουμομπιλ. Ούτε ποδήλατα. Πάνω από τα
τσιμεντένια κτίρια που «αγκαλιάζουν» το φιορδ ανεμίζει μια ρωσική σημαία. H
πλατεία της πόλης κοσμείται από μια προτομή του Λένιν. Στα ράφια των μπαρ
βλέπει κανείς μόνο μπουκάλια με βότκα. Το Μπάρεντσμπουργκ ανήκει στη Ρωσία:
είναι μια ρωσική πόλη-ανθρακωρυχείο που εντούτοις δεν έχει αποφέρει ποτέ
κέρδος. Για τη Σοβιετική Ένωση, εξηγούν οι ειδικοί, η βασική της αξία ήταν πως
λειτουργούσε ως ένα στρατηγικό προκεχωρημένο φυλάκιο στην «οροφή» του κόσμου.
Έχουν περάσει 15 χρόνια από την κατάρρευση του κομμουνισμού, αλλά η Ρωσία δεν
δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει το αρκτικό αυτό φυλάκιο. Το 1920, μια
συνθήκη αναγνώρισε το Σφάλμπαρ ως νορβηγική κτήση, έδωσε όμως και σε άλλους
ισότιμα δικαιώματα εισόδου και εκμετάλλευσης των πόρων του. Παράλληλα,
απαγόρευσε κάθε στρατιωτική δραστηριότητα στα νησιά – ο κανόνας αυτός όμως
ουδέποτε τηρήθηκε. Παρά τη μικρή απόσταση που τα χωρίζει, κανένας δρόμος δεν
συνέδεσε ποτέ το Λόνγκγεαρμπίγεν με το Μπάρεντσμπουργκ…