H φέτα… έδειξε τον δρόμο των εξαγωγών στα ελληνικά τυριά

H κατοχύρωση της φέτας για λογαριασμό των Ελλήνων παραγωγών ανοίγει νέους
δρόμους, τόσο για τις τυροκομικές μονάδες όσο και για τη βιομηχανία. Όμως, τα
τελευταία χρόνια, ο αριθμός των μικρών μονάδων μειώνεται από χρόνο σε χρόνο,
την ίδια στιγμή που οι βιομηχανικές επιχειρήσεις αυξάνουν τα μερίδιά τους στο
σύνολο της παραγωγής τυριών, αφού οι καταναλωτές στρέφονται όλο και πιο πολύ
στα τυποποιημένα τυροκομικά προϊόντα. Ήδη τα προϊόντα αυτά κατέχουν το 10% της
συνολικής αγοράς (112,726 εκατ. ευρώ το 2003) και παρουσιάζουν διψήφιο ρυθμό
ανάπτυξης (αύξηση της τάξεως του 15,56% κατά το 2003).

Βιομηχανοποίηση

Στη συγκεκριμένη αγορά, ο έντονος ανταγωνισμός ενισχύθηκε την τελευταία
πενταετία με την είσοδο μεγάλων γαλακτοβιομηχανιών αλλά και άλλων εταιρειών
τροφίμων (π.χ. Νίκας), οι οποίες άρχισαν την παραγωγή τυριών, είτε
εξαγοράζοντας υφιστάμενες μονάδες και πραγματοποιώντας σημαντικές επενδύσεις,
είτε ιδρύοντας νέες. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό και με την περαιτέρω
βιομηχανοποίηση της παραγωγής, είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή αλλαγή της
εικόνας του κλάδου. H τυροκομία, από παραδοσιακή δραστηριότητα που ήταν,
αποκτά πλέον βιομηχανικό χαρακτήρα, με βλέψεις και για δραστηριότητες πέραν
των ελληνικών συνόρων.

«Πρωταθλητές» στα τυριά

Με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης της εγχώριας κατανάλωσης τυροκομικών προϊόντων 3%
έως 5%, οι επιχειρήσεις του κλάδου (μεγάλες και μικρές) σχεδιάζουν τα επόμενα
βήματά τους για τη διετία που θα ακολουθήσει, σε μια αγορά που αποτιμάται στα
1,8 δισ. ευρώ. Με το τυρί να είναι απαραίτητο καθημερινά σχεδόν σε κάθε
ελληνικό τραπέζι, υπολογίζεται ότι οι Έλληνες καταναλώνουν κατ’ άτομο 26 κιλά
τυρί (όλων των κατηγοριών) τον χρόνο, από τα οποία 12 κιλά αφορούν την
κατανάλωση φέτας. Θεωρούνται από τους Ευρωπαίους με τη μεγαλύτερη κατανάλωση
τυροκομικών και δαπανούν σε ετήσια βάση 178 ευρώ, κατά κεφαλήν, την ίδια ώρα
που η Νορβηγοί – οι οποίοι κατέχουν την πρώτη θέση στην κατανάλωση – δαπανούν
190 ευρώ.

Τη «μερίδα του λέοντος»

Οι βιομηχανικές επιχειρήσεις καλύπτουν περίπου το 72% της παραγωγής – σύμφωνα
με παλαιοτέρα στοιχεία της εταιρείας ICAP – ενώ η παραγωγή από άλλες, μικρές
τυροκομικές μονάδες καλύπτει μόλις το 28% της παραγωγής. Οι μεγάλες
επιχειρήσεις του κλάδου – όπως η ΦΑΓΕ, η ΔΕΛΤΑ, η Δωδώνη, η Τυράς, η ΜΕΒΓΑΛ
και η Κολιός – μοιράζονται τη «μερίδα του λέοντος» στην ελληνική αγορά και
πραγματοποιούν σημαντικές εξαγωγές προς την Ευρώπη, την Αμερική και την
Αυστραλία, αν και το ποσοστό των ελληνικών εξαγωγών κυμαίνεται μόλις στο 9% –
11% της συνολικής παραγωγής, με κύριο προϊόν τη φέτα.

Πρώτα σε εξαγωγές

Πάντως, τα τυροκομικά προϊόντα καλύπτουν το 80% του συνόλου των εξαγωγών της
γαλακτοβιομηχανίας. Η ελληνική αγορά τυροκομικών προϊόντων καλύπτεται σε
ποσοστό 51% περίπου από τη φέτα και τον τελεμέ. Τα σκληρά και ημίσκληρα
ελληνικά τυριά καταλαμβάνουν, από κοινού, μερίδιο 17%, ενώ τα τυριά
τυρογάλακτος καλύπτουν το 7%. Τα ημίσκληρα ευρωπαϊκά τυριά κατέχουν μερίδιο
της τάξεως του 13% στη συνολική αγορά, ενώ τα σκληρά εισαγόμενα τυριά
καλύπτουν σχεδόν το 6%.

Να εκμεταλλευθούμε την κατοχύρωση της φέτας

Δημήτρης Κορωνάκης, γενικός διευθυντής της ΜΕΒΓΑΛ

Ο κλάδος των γαλακτοκομικών αποτελεί τη ναυαρχίδα της βιομηχανίας τροφίμων που
και αυτή, με τη σειρά της, είναι η ναυαρχίδα της ελληνικής βιομηχανίας. Ο
τζίρος στον τομέα του γάλακτος ανέρχεται ετησίως σε 700 εκατ. ευρώ περίπου. H
δυναμική πορεία καταδεικνύεται από τους σταθερά ανοδικούς ρυθμούς ανάπτυξης
των τελευταίων χρόνων, την έντονη κινητικότητα που παρατηρείται στην υπάρχουσα
αγορά με την παράλληλη είσοδο νέων «παικτών» σε αυτήν και την έντονη
εξωστρέφεια στον κλάδο. Παράλληλα, ο κλάδος των γαλακτοκομικών προϊόντων
διέρχεται περίοδο αλλαγών, λόγω ενίσχυσης των μικρότερων περιφερειακών μαρκών
σε επίπεδο παραγωγής καθώς και λόγω ανάπτυξης των μη επώνυμων προϊόντων
(private label products).

H χρονιά που πέρασε σημαδεύτηκε από την κατοχύρωση στη χώρα μας του
δικαιώματος να παράγει το τυρί «φέτα» ως προϊόν προστατευόμενης ονομασίας
προέλευσης, γεγονός που έχει θετικά στοιχεία και αποτελεί δίκαιη αναγνώριση,
αλλά δημιουργεί και μία πολύ μεγάλη υποχρέωση σε όλους όσοι ασχολούνται με τη
φέτα, σε επίπεδο είτε κτηνοτροφίας είτε παραγωγής προϊόντος είτε εμπορίου.
Είναι άμεση η ανάγκη να συμπράξουν όλοι οι φορείς, κράτος και βιομηχανία, ώστε
να βοηθηθεί το θέμα της πρώτης ύλης. Πρέπει να υποστηριχθεί ο Έλληνας
παραγωγός και να γίνουν ενέργειες για βελτίωση τόσο της ποσότητας όσο και της
ποιότητας του πρόβειου γάλακτος. Κατ’ αυτόν τον τρόπο το σημαντικό επίτευγμα
της κατοχύρωσης της ονομασίας «φέτα» θα αποβεί προς όφελος όλων, κράτους,
παραγωγών αλλά και του τελικού καταναλωτή.

Κάτι άλλο πολύ χαρακτηριστικό για τον κλάδο μας είναι η επιστροφή του
καταναλωτή σε παραδοσιακές αξίες στη διατροφή, όπως αγνότητα, φυσικότητα,
γεγονός που βοηθά εταιρείες που πληρούν τις ιδιότητες αυτές, μεταξύ των οποίων
είναι και η ΜΕΒΓΑΛ, η οποία θεωρεί ότι έχει δύο ισχυρά πλεονεκτήματα: Πρώτον,
βρίσκεται στην καρδιά της παραγωγής αγελαδινού γάλακτος, στη Μακεδονία, όπου
παράγεται το 67% του γάλακτος στην Ελλάδα, γεγονός που εξασφαλίζει αμεσότητα
στην επεξεργασία και φρεσκάδα στο τελικό προϊόν. Δεύτερον, έχει καταφέρει να
συνδυάσει την παράδοση με την τεχνολογία, παράγοντας αμιγώς παραδοσιακά
προϊόντα με τις πιο εξελιγμένες μεθόδους επεξεργασίας, καθώς η φιλοσοφία μας
ορίζεται από τις ανάγκες του καταναλωτή για προϊόντα καινοτόμα, γευστικά και
υγιεινά προϊόντα.

Προς όφελος του καταναλωτή

Αλέξης Αλεξόπουλος, διευθυντής Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας της ΦΑΓΕ

Ο ανταγωνισμός στην ελληνική αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων είναι σήμερα
ιδιαίτερα έντονος. H αγορά του γάλακτος είναι σχεδόν σταθερή τα τελευταία
χρόνια, η αγορά του τυποποιημένου γιαουρτιού παρουσιάζει φέτος μικρή αύξηση
1,7%, ενώ η σημαντικά μικρότερη σε μέγεθος αγορά των τυποποιημένων τυροκομικών
παρουσιάζει αύξηση περίπου 6%.

Αυτή η εικόνα «ωριμότητας» της αγοράς έχει ως αποτέλεσμα την όξυνση του
ανταγωνισμού για την απόκτηση μεριδίων. H συγκεντροποίηση του εμπορίου, η
αύξηση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, καθώς και η ανάπτυξη των hard
discounters, αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη διαμόρφωση ενός έντονα
ανταγωνιστικού κλίματος στην αγορά. Τέλος, η ανάπτυξη πολλών μικρότερων
τοπικών παραγωγών και η είσοδος πολυεθνικών παικτών, μας υπενθυμίζουν ότι σε
μια αγορά που λειτουργεί υπό το καθεστώς του ελεύθερου ανταγωνισμού υπάρχουν
ευκαιρίες αλλά και κίνδυνοι για όλους και ο καλύτερος καλείται να επικρατήσει.
Πιστεύουμε ότι η ίδια η ελληνική αγορά έχει αποδείξει πως ξέρει να επιβραβεύει
την υψηλή ποιότητα αλλά και να εμπιστεύεται την επωνυμία των ελληνικών
εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον χώρο για πάρα πολλά χρόνια.

H φιλοσοφία, λοιπόν, της ΦΑΓΕ περιστρέφεται γύρω από την αδιαπραγμάτευτη
ποιότητα των προϊόντων και την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων που θα βοηθήσουν την
εταιρεία να βρίσκεται πάντα μπροστά από τους ανταγωνιστές της, δημιουργώντας
σχέσεις πιστότητας με τη βάση των καταναλωτών μας. Εν κατακλείδι, πιστεύουμε
ότι ο θεμιτός ανταγωνισμός λειτουργεί τελικά προς όφελος του καταναλωτή.