ANOIXTO ΜΒΑ Eναλλακτικές επενδύσεις: ο νέος κλάδος στη διαχείριση κεφαλαίων

Είναι γνωστό ότι σήμερα, στα πλαίσια του risk management, η γκάμα
αντιμετώπισης των κινδύνων μιας επένδυσης έχει διευρυνθεί. Υπάρχουν σύγχρονα
εργαλεία, όπως τα παράγωγα, που δίνουν τη δυνατότητα στους επαγγελματίες
διαχειριστές διαθεσίμων, αλλά και στον ιδιώτη επενδυτή, να αντισταθμίζουν τον
κίνδυνο και τα ρίσκα τα όποια αναλαμβάνουν. Στόχος είναι, οι επενδυτές να
μένουν – κατά το δυνατόν – «αλώβητοι» από τις κρίσεις της αγοράς,
πετυχαίνοντας ικανές και «απόλυτες» αποδόσεις, ανεξάρτητες από τυχόν ανώμαλες
διακυμάνσεις των αγορών.

H βιομηχανία γύρω από τα παράγωγα (πανάρχαιο εξισορροπητικό εργαλείο στις
αγορές αξιών και εμπορευμάτων – που εφευρέτης του θεωρείται ο Θαλής) γνώρισε
μεγάλη άνθηση, κυρίως μετά τη «μανία» με τις τεχνολογικές μετοχές στις αρχές
του 2000. Μέσω των περίφημων hedge funds (κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου),
υπολογίζεται ότι σήμερα πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια είναι
τοποθετημένα στις διεθνείς αγορές, με ετήσιους ρυθμούς αύξησης περίπου 20%
(κατέχουν, δηλαδή, άνω του 15% των τοποθετήσεων στα διεθνή χρηματιστήρια αξιών
και εμπορευμάτων).

TA ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

H κατάρρευση, στα τέλη του 1998, ενός μεγάλου hedge fund (LTCM) στις ΗΠΑ, υπό
τη διαχειριστική ευθύνη δύο βραβευμένων με Νόμπελ πανεπιστημιακών
οικονομολόγων, στάθηκε η αφορμή να διαχωριστεί ο κλάδος στα αμιγώς
κερδοσκοπικά κεφάλαια και σε αυτά που ονομάζονται εναλλακτικά (alternative).
Ενώ κοινό χαρακτηριστικό τους αποτελεί το ότι στηρίζονται στη χρήση παραγώγων
(συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, long / short θέσεις, δυνατότητες μόχλευσης
και πολλαπλασιασμού ρίσκου / κέρδους), τα εναλλακτικά προϊόντα
χαρακτηρίζονται, κυρίως την τελευταία πενταετία, από κάποιες σημαντικές
ιδιαιτερότητες. Ουσιαστικά πρόκειται για στρατηγικές διαχείρισης
προσαρμοσμένες στους διεθνείς κανόνες προστασίας και περιορισμού του ρίσκου
των κεφαλαίων.

H πιο σημαντική, ίσως, στρατηγική τους στηρίζεται στην ευρεία διαφοροποίηση
του κινδύνου, μέσω διασποράς των κεφαλαίων ταυτόχρονα και αναλογικά σε πολλές
αγορές και σε διαφορετικές οικονομίες (περίπου 50 – 60 αγορές σε 15 – 20 χώρες
υπολογίζεται σήμερα ότι είναι τα μεγέθη της διασποράς σε έναν μεγάλο οργανισμό
εναλλακτικών επενδύσεων). Διαφοροποίηση αγορών μέσω παραγώγων προϊόντων
σημαίνει, πρακτικά, ποντάρισμα, τόσο σε θετικές όσο και σε αρνητικές μεταβολές
και διακυμάνσεις – και ταυτόχρονα σε διαφορετικούς κλάδους διαπραγματεύσιμων
αξιών της οικονομίας (εμπορεύματα, επιτόκια, πολύτιμα μέταλλα, ενεργειακά
αγαθά, γεωργικά αγαθά κ.ά).

H ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

H ισχύς, και πιο συγκεκριμένα η φερεγγυότητα (πιστοληπτική ικανότητα,
ρευστότητα κ.λπ.), κάθε εταιρείας εναλλακτικών επενδύσεων αποτελεί σημαντικό
στοιχείο επιλογής. Πάντως, οι εταιρείες που τα τελευταία χρόνια ξεχωρίζουν από
τα hedge funds, φτιάχνουν δομημένα προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου από τράπεζες
υψηλής φερεγγυότητας και, συνήθως, διαχειρίζονται κεφάλαια θεσμικών (π.χ.
συνταξιοδοτικά ταμεία, εταιρικά αποθεματικά, ομολογιακές εκδόσεις κ.ά). Όμως,
το πιο σημαντικό γνώρισμα μιας εταιρείας εναλλακτικών επενδύσεων είναι η
αναγνώρισή της από τράπεζες κύρους, με τη συμμετοχή τους στις εκδόσεις
προϊόντων (π.χ. έκδοση εγγυητικών επιστολών για μεριδιούχους των προϊόντων).

Μερικές στρατηγικές εναλλακτικής διαχείρισης κεφαλαίων

* Το μεικτό arbitrage εστιάζεται στη διαπραγμάτευση σχετικής αξίας
ομολόγων, επιτοκίων και συναλλάγματος.

* Οι στρατηγικές μετοχών σχετικής αξίας διαπραγματεύονται ευρωπαϊκές
μετοχές με ανοικτές θέσεις αγοράς / πώλησης.

* H συστηματική ακολουθία τάσεων συμπεριλαμβάνει τη διαπραγμάτευση
διαχειριζόμενων συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης σε ένα ευρύ φάσμα αγορών.

* Οι στρατηγικές χαμηλού beta διαπραγματεύονται διαχειριζόμενα
συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και είναι σχεδιασμένες για να συμπληρώνουν τη
συστηματική ακολουθία τάσεων.

* Οι μακροοικονομικές στρατηγικές αναπτυσσόμενων αγορών εστιάζονται στη
διαπραγμάτευση μετοχών, χρεογράφων και συναλλάγματος σε περιοχές
αναπτυσσόμενων αγορών.

* Το πιστωτικό arbitrage αναφέρεται σε διαπραγμάτευση με επίκεντρο τις
πιστωτικές αγορές.

* Οι περιστασιακές επενδύσεις σε μετοχές εστιάζονται κυρίως σε
«συγκυριακές» συνθήκες arbitrage.

Tips

H πιο…

… σημαντική, ίσως, στρατηγική των εναλλακτικών επενδύσεων στηρίζεται στην
ευρεία διαφοροποίηση του κινδύνου, μέσω διασποράς των κεφαλαίων ταυτόχρονα και
αναλογικά σε πολλές αγορές και σε διαφορετικές οικονομίες