ANOIXTO ΜΒΑ AΛEΞANΔPΟΣ K. ΠANANHΣ H πίστωση δημιουργεί ευκαιρίες αλλά εγκυμονεί κινδύνους

Ο Αλέξανδρος K. Πανανής είναι αντιπρόεδρος και οικονομικός διευθυντής της ABB
GREECE καθώς και εντεταλμένος σύμβουλος στην εταιρεία ASEA BROWN BOVERI Α.Ε.,
με ευθύνη των οικονομικών και διοικητικών υπηρεσιών. Είναι κάτοχος
μεταπτυχιακού διπλώματος MBA από το Πανεπιστήμιο McGill – Μόντρεαλ Καναδά – με
ειδίκευση στο Corporate Finance. Διαθέτει εμπειρία 20 ετών σε ανώτατες
διευθυντικές θέσεις και μία από τις βασικές αρχές του ήταν και παραμένει «η
συνεχής εκπαίδευση ως απαραίτητο εργαλείο γνώσης στις διαρκείς αλλαγές των
αγορών και της κοινωνίας».

Τι ακριβώς δουλειά κάνει ένας οικονομικός διευθυντής;

Ο οικονομικός διευθυντής είναι μέλος της διοίκησης μιας εταιρείας και το
contact person με τις τράπεζες, τις νομικές και φορολογικές αρχές, τους
ελεγκτικούς φορείς και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Έχει την ευθύνη των
λειτουργιών που στοχεύουν στην ορθολογική διαχείριση της περιουσίας της
εταιρείας, χρηματοοικονομική διαχείριση (finance), τραπεζικά, φορολογικά, την
εύρυθμη λειτουργία του λογιστηρίου, τον οικονομικό και εσωτερικό έλεγχο,
διαχείριση επιχειρηματικών κινδύνων, αξιολόγηση επενδυτικών ευκαιριών,
συγχωνεύσεις κτλ. Επίσης, είναι επιφορτισμένος με τον συντονισμό της εκπόνησης
προϋπολογισμών, business plans, την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων, τη
δημιουργία υποδομών πληροφόρησης και την τήρηση του corporate governance.

Ένας επιτυχημένος οικονομικός διευθυντής πρέπει να γνωρίζει άριστα και σε
βάθος το σύνθετο αντικείμενό του, να είναι υποστηρικτικός, επικοινωνιακός,
ικανός να επισημαίνει περιοχές που απαιτούν βελτίωση, cross functional team
player & facilitator, στην επίτευξη του εταιρικού στόχου.

Πώς βλέπετε τη σχέση μεταξύ λογιστικής και χρηματοοικονομικών; Είναι ο ένας
κλάδος προέκταση του άλλου;

H λογιστική καταγράφει σε αριθμούς τις αποδόσεις και τα αποτελέσματα μιας
επιχείρησης. Είναι χρήσιμο εργαλείο για άντληση πληροφόρησης και αναλύσεων
στην λήψη αποφάσεων. Τα χρηματοοικονομικά, από την άλλη, κυρίως ασχολούνται με
τη διαχείριση των κεφαλαίων και των επενδυτικών ευκαιριών μιας εταιρείας και
συχνά κάνουν χρήση των στοιχείων της λογιστικής. Ως εκ τούτου, κρίνω ότι ο
όρος αλληλεξάρτηση είναι πιο δόκιμος από τον όρο προέκταση για να χαρακτηρίσει
τη σχέση των δύο κλάδων.

Πόσο σημαντική είναι η διοικητική λογιστική στον κλάδο που κινείστε;

H διοικητική λογιστική είναι το εργαλείο πληροφόρησης, στο οποίο με κατάλληλη
επεξεργασία και παρουσίαση συχνά βασίζονται τα στελέχη για αποφάσεις που
αφορούν κυρίως το μέλλον, καθώς και για την αντιμετώπιση σειράς πρακτικών
θεμάτων κοστολογικού ενδιαφέροντος.

Πιστεύετε ότι παράγοντες όπως κουλτούρα και νοοτροπία μπορούν να επηρεάζουν
την οικονομική διοίκηση μιας εταιρείας; Μπορείτε να μας δώσετε μερικά
παραδείγματα;

Αναμφίβολα η εταιρική / οργανωτική κουλτούρα επηρεάζει την οικονομική διοίκηση
μιας εταιρείας σε μεγάλο βαθμό, διότι αφορά το σύνολο των αξιών, πιστεύω και
προτύπων, που είναι αποδεκτά από όλους τους εργαζομένους μιας επιχείρησης.

Δεδομένου ότι η οικονομική διοίκηση βασίζεται κυρίως σε ομαδική δουλειά, το
ηγετικό στυλ π.χ. του οικονομικού διευθυντή αποτελεί βαρόμετρο στη συμπεριφορά
και την απόδοση των εργαζομένων του τομέα ευθύνης του καθώς και ολόκληρης της
επιχείρησης για την επίτευξη κοινών στόχων.

Ποια είναι η διαδικασία, τα επίπεδα, αλλά και η σημασία του εσωτερικού
ελέγχου;

H σημασία του εσωτερικού ελέγχου είναι καταλυτική για την ορθολογική
διαχείριση μιας εταιρείας.

Ο εσωτερικός έλεγχος πρέπει να διενεργείται σε όλα τα επίπεδα διοίκησης και
λειτουργίας καθώς και σε όλες τις διαδικασίες, έτσι ώστε να παρέχει συνολική
εικόνα της κατάστασης μιας εταιρείας.

Στόχος δεν είναι μόνο η διαπίστωση της τήρησης ή μη των υπαρχουσών
διαδικασιών, αλλά και της επισήμανσης τομέων που χρήζουν βελτιώσεων,
συνοδευόμενη από συγκεκριμένα μέτρα και εφαρμογές.

Ποια στοιχεία θα λέγατε ότι χαρακτηρίζουν μία υγιή επιχείρηση;

Μία υγιής επιχείρηση οφείλει να εξασφαλίζει τη βιωσιμότητά της μέσω
κερδοφορίας και συνεχούς ανάπτυξης. H επίτευξη αυτών των στόχων προϋποθέτει
επιλογή και απασχόληση καταλλήλως καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού,
εμπορεύσιμων προϊόντων, αποτελεσματική διαχείριση, ύπαρξη εταιρικής κουλτούρας
και διοίκηση που διαθέτει όραμα για το μέλλον.

Πώς βλέπετε το φαινόμενο στην Ελλάδα όπου η πίστωση από τους προμηθευτές
αποτελεί δημοφιλή τρόπο χρηματοδότησης πολλών επιχειρήσεων;

Πεποίθησή μου είναι ότι αυτός ο τρόπος χρηματοδότησης είναι δημοφιλής και σε
άλλες χώρες, ιδιαίτερα μάλιστα της Νότιας Ευρώπης.

Αυτή η πρακτική κατά την γνώμη μου, λόγω κουλτούρας, εκτός από το ότι
δημιουργεί μία δυναμική στην αγορά, εγκυμονεί και κινδύνους, ιδιαίτερα όταν η
εν λόγω πίστωση δεν καλύπτεται από αντισταθμίσματα.

Αξίζει να σημειώσουμε εδώ ότι η συνέχιση αυτής της πρακτικής ίσως αποτελεί
ένδειξη ότι το τραπεζικό μας σύστημα δεν θεωρεί αυτό το φαινόμενο ως
επιχειρηματική ευκαιρία, οπότε να παρέχει τα απαιτούμενα προϊόντα ή αποφεύγει
να εμπλακεί λόγω απροθυμίας να αναλάβει το σχετικό ρίσκο.

Γενικώς, πού πιστεύετε ότι οφείλονται τα προβλήματα ρευστότητας που
αντιμετωπίζουν συχνά ακόμα και εταιρείες που πηγαίνουν καλά;

H έλλειψη ρευστότητας στην αγορά επηρεάζει όλες τις εταιρείες, ανεξαρτήτως
μεγέθους και κεφαλαιουχικής διάρθρωσης.

Τα προβλήματα που προκαλεί η έλλειψη ρευστότητας διαφέρουν από εταιρεία σε
εταιρεία καθώς και η «αντοχή», που είναι πολύ μεγαλύτερη στις μεγάλες
επιχειρήσεις από ό,τι στις μικρομεσαίες.

Δεδομένου ότι ο ιδιωτικός τομέας εξαρτάται από το Δημόσιο και τον ευρύτερο
δημόσιο τομέα που απορροφά μεγάλο μέρος του παραγομένου προϊόντος στη χώρα
μας, τυχόν καθυστέρηση στην οικονομική τακτοποίηση των υποχρεώσεων του
Δημοσίου στον ιδιωτικό τομέα, ή και η μείωση του ρυθμού δημοσίων επενδύσεων,
είναι συνήθως η αρχή της δημιουργίας προβλημάτων ρευστότητας σε μεγάλους
τομείς της οικονομίας.

Π.χ., οφειλές των νοσοκομείων σε φαρμακευτικές εταιρείες δημιουργούν
ανυπέρβλητα προβλήματα ρευστότητας στη βιομηχανία Υγείας ή καθυστέρηση
υλοποίησης δημοσίων επενδύσεων δημιουργεί τεράστια προβλήματα ρευστότητας
στους εργολήπτες δημοσίων έργων.

Τέλος, η σημασία της έλλειψης ρευστότητας μπορεί να εκτιμηθεί από το γεγονός
ότι είναι η κύρια αιτία πτώχευσης μεγάλων επιχειρήσεων και οργανισμών.

H οικονομική διοίκηση θα αργήσει να οργανωθεί στα πρότυπα των πολυεθνικών
επιχειρήσεων

H ιδιότητα «προέδρου – ιδιοκτήτη» παραμένει, σύμφωνα με τον κ. Πανανή, το
κυρίαρχο μοντέλο διοίκησης στις ελληνικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, σημειώνει πως
παρατηρείται μία προσπάθεια σταδιακής μετάβασης σε πρακτικές παρόμοιες με
αυτές των πολυεθνικών.

Βλέπετε κάποιες διαφορές ανάμεσα στην οικονομική διοίκηση ελληνικών
επιχειρήσεων και αυτή των πολυεθνικών;

Αν και τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεγάλη στροφή από τους Έλληνες
επιχειρηματίες στην υιοθέτηση των μοντέλων οικονομικής διοίκησης, παρόμοιων με
αυτά των πολυεθνικών, θεωρώ ότι δεν έχουμε ξεφύγει εντελώς από την ιδιότητα
του προέδρου – ιδιοκτήτη. Τα πράγματα είναι καλύτερα βεβαίως στις ελληνικές
επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται και εκτός Ελλάδος, αλλά εκτιμώ ότι η
οικονομική διοίκηση θα είναι εκ των τελευταίων δραστηριοτήτων που θα ανατεθεί,
στα πρότυπα των πολυεθνικών.

Πώς μπορεί μία μητρική εταιρεία να ελέγχει τις θυγατρικές της;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι και διαδικασίες ελέγχου των θυγατρικών από τη μητρική
τους, είτε βρίσκονται στην ίδια γεωγραφική περιοχή είτε όχι. Επιπροσθέτως των
οριζομένων από νόμους και κανόνες (SOX 404, ΔΠΧΠ), το σύνηθες είναι, μέσω
οδηγιών και διαδικασιών λειτουργίας (directives and instructions) που ισχύουν
για όλες τις θυγατρικές ανεξαρτήτως και για όλους τους τομείς λειτουργίας
τους, π.χ. διαδικασίες και οριοθέτηση ύψους συμβάσεων, ανάληψης
επιχειρηματικού κινδύνου, διαδικασίες έγκρισης και ύψους δαπανών, επενδύσεων
και διαμόρφωσης στόχων κερδοφορίας, αριθμού υπαλλήλων κτλ.

Επίσης, με την εφαρμογή μηνιαίων και τριμηνιαίων on line εκθέσεων (reporting)
με ενιαία κωδικοποίηση ελέγχονται τυχόν αποκλίσεις από τους στόχους. Τέλος, με
ετήσιους ελέγχους διαχείρισης και διαδικασιών από εξωτερικούς ελεγκτές που
είναι ανεξάρτητες εταιρείες επιλεγμένες από τη μητρική, καθώς και από
δειγματοληπτικούς ελέγχους των εσωτερικών ελεγκτών της ίδιας της εταιρείας.

Κυρίως, όμως, σημαντικό ρόλο έχει η σωστή επιλογή των στελεχών που θα
επιλεγούν από τη μητρική για να διοικήσουν τις θυγατρικές τους.

Είναι εφικτό μία διεθνής εταιρεία που κινείται σε πολλές χώρες να έχει
ενιαία πολιτική κοστολόγησης;

Σε ό,τι αφορά την μέθοδο κοστολόγησης, είναι και εφικτό και επιβάλλεται να
είναι ομοιογενής. Αυτό που θα διαφέρει είναι τα στοιχεία κοστολόγησης όπως,
αξία πρώτων υλών, εργατικό, overheads κτλ., τα οποία επηρεάζονται από τη
γεωγραφική περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται μια παραγωγική μονάδα.