[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

«ΠΟΣΟ ΕΥΡΩΠΗ είμαστε τελικά»; Το εναγώνιο ερώτημα επανέρχεται ξανά και
ξανά. Επανήλθε τις τελευταίες ημέρες με αφορμή τον τρόπο που χειριστήκαμε,
επικοινωνιακά και πολιτικά, την τραγωδία της συντριβής του κυπριακού
αεροπλάνου. Βεβαίως είμαστε Ευρώπη, θεσμικά και καταστατικά. Ισότιμο μέλος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλήρες μέλος της Ευρωζώνης. Λαμβάνουμε μέρος στο Συμβούλιο
και όλα τα άλλα όργανα. Και φυσικά όλοι εμείς που εργαστήκαμε για τη βαθύτερη
ενσωμάτωση της χώρας στο ευρωπαϊκό σύστημα νομίσαμε ότι το ερώτημα «εάν
είμαστε Ευρώπη» θα μπορούσε να έχει απαντηθεί οριστικά και καταφατικά έπειτα
από αυτές τις εξελίξεις. Ότι η διαδικασία του «εξευρωπαϊσμού» (με την καλή
σημασία της λέξης και όχι με την έννοια της πολιτιστικής αλλοτρίωσης) θα είχε
προχωρήσει πέρα από την επιφάνεια και τη ρηχότητα των επίσημων διακηρύξεων.
Δυστυχώς δεν έχει. H κρίσιμη δοκιμασία έρχεται με το ξέσπασμα μιας κρίσης όπου
δοκιμάζονται συμπεριφορές, αντιδράσεις, αντιλήψεις, στάσεις. Ο τρόπος που
αντέδρασε το Λονδίνο στις τρομοκρατικές επιθέσεις πιστοποιεί κάτι. Και ο
τρόπος που αντιδρούμε εμείς είναι επίσης δηλωτικός κάποιων πραγμάτων. Ως λαός,
υποφέρουμε από τη συλλογική παθογένεια της «άμεσης εξήγησης». Ό,τι δεν
εξηγείται άμεσα είναι το αποτέλεσμα συνωμοσίας ή δολιοφθοράς. H αεροπορική
τραγωδία συνιστά χαρακτηριστικό παράδειγμα. Επί ημέρες και ημέρες το
επικοινωνιακό σύστημα προσπάθησε να δώσει (δήθεν) «άμεσες εξηγήσεις» με
καθημερινές «αποκλειστικές αποκαλύψεις» που συνήθως δεν αποκάλυπταν τίποτα.
Ακόμη, όπως ορθά παρατήρησε ο Γ. Πρετεντέρης στο «Βήμα», γιατί θα έπρεπε όλη η
πολιτική ηγεσία να τρέξει στον τόπο του δυστυχήματος; Σε τι χρειάζονται οι
πρωθυπουργικές και προεδρικές συσκέψεις για τα «αίτια του δυστυχήματος»; Είναι
θέμα πολιτικής απόφασης τα «αίτια»; Σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα αυτά τα
πράγματα διεκπεραιώνονται με προαποφασισμένες διαδικασίες, χωρίς απολύτως
καμία πολιτική παρέμβαση. Είναι σημαντικό πολιτική και πολιτικοί να γνωρίζουν
τα όρια της δράσης τους. Και είναι σημαντικό κάποια αρνητικά σύνδρομα και
παθογένειες του παρελθόντος να τις εγκαταλείψουμε. Όπως για να υπάρξει
πολιτική διαφθορά θα πρέπει να υπάρξουν πολιτικοί που να συμπράξουν γι’ αυτό,
έτσι για να υπάρξει η μικροπολιτική της καθημερινής δραματοποίησης θα πρέπει
επίσης να συμπράξουν πολιτικοί. Αυτό θα πρέπει να τερματισθεί.

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.