Kόντρες για τις ιδιωτικοποιήσεις στο Kόσοβο

Ο μόνος τρόπος είναι οι ιδιωτικοποιήσεις, λέει ο Χάσι Ραμαντάν

Στην κοιλάδα της Ντρένιτσας στο Κόσοβο, με τα διάσπαρτα σπίτια, ένας
διαπεραστικός θόρυβος αντηχεί συνεχώς από το εργοστάσιο παραγωγής νικελίου
Φερονικέλι. Κάποτε η εν λόγω βιομηχανική μονάδα ήταν ο μεγαλύτερος εργοδότης
της περιοχής και, ακόμη και σήμερα, είναι μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις
του Κοσόβου. Ο θόρυβος που ακούγεται από εκεί δεν προέρχεται από τη γραμμή
παραγωγής, αλλά από τα χιλιάδες θρυμματισμένα μεταλλικά κομμάτια που άφησαν
πίσω τους 28 ΝΑΤΟϊκές βόμβες, οι οποίες έπληξαν το συγκρότημα πριν από έξι
χρόνια κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ο Χάσι Ραμαντάν, βετεράνος ηλεκτρολόγος
στο εργοστάσιο Φερονικέλι, έχει αναλάβει το ανέφικτο έργο να… σκουπίσει τα
σιδερικά! Όμως γνωρίζει ότι αυτό δεν πρόκειται να σώσει την επιχείρηση. «H
ιδιωτικοποίηση είναι ο μόνος τρόπος για να ξαναμπεί σε αυτό το μέρος μια
τάξη», λέει μιλώντας στην εφημερίδα «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Και το λέει
χαμογελώντας, γιατί όπου να ‘ναι η επιθυμία του θα γίνει πραγματικότητα. Οι
αξιωματούχοι τού ΟΗΕ, που διοικούν το Κόσοβο, πρόκειται να υπογράψουν συμφωνία
ύψους 53 εκατομμυρίων ευρώ για την πώληση του εργοστασίου Φερονικέλι στην
Ιντερνάσιοναλ Μίνεραλ Ρισόρσες, η οποία εδρεύει στην Ελβετία. Με τις πρόσφατες
πωλήσεις μιας χαλυβουργίας, ενός εργοστασίου ελαστικών, ενός αλευρόμυλου και,
τώρα, της Φερονικέλι, αναμένεται να δημιουργηθούν 2.230 νέες θέσεις εργασίας –
ένα σημαντικό βήμα για μια τόσο μικρή οικονομία όσο του Κοσόβου. Μέχρι τώρα, ο
ΟΗΕ έχει πωλήσει 50 από τις 470 επιχειρήσεις που προορίζονται για
ιδιωτικοποίηση.

Το 80% των επιχειρήσεων. Ο Γιόακιμ Ρίκερ, ο Γερμανός διπλωμάτης που
είναι επικεφαλής του οικονομικού τμήματος του ΟΗΕ στο Κόσοβο, λέει ότι
σχεδιάζει να ιδιωτικοποιήσει το 80% των επιχειρήσεων που έχουν απομείνει στον
κατάλογο των προς ιδιωτικοποίηση εταιρειών. Όμως αυτό προκαλεί δύο ειδών
έριδες. Από τη μια μεριά είναι το πρώην γιουγκοσλαβικό μοντέλο τής «κοινωνικής
ιδιοκτησίας», το οποίο κάποιοι το υπερασπίζονται ακόμη. Και από την άλλη, το
Διεθνές Δίκαιο. Οι Σέρβοι ηγέτες και οι Κοσοβάροι αξιωματούχοι έχουν εμπλακεί
σε μια διαμάχη για τον τίτλο ολόκληρου του Κοσόβου. Οι Σέρβοι χαρακτηρίζουν το
πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων του ΟΗΕ παράνομο. Ο υπουργός Εμπορίου του Κοσόβου,
Μπουζάρ Ντουγκόλι, πιέζει για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, εξοργίζοντας το
Βελιγράδι και φέρνοντας σε δύσκολη θέση τη διοίκηση του ΟΗΕ. Σε συνέντευξή του
μάλιστα, αμφισβήτησε την υπόσχεση τού Ρίκερ για ιδιωτικοποιήσεις που θα
γίνονταν με γρήγορους ρυθμούς και χαρακτήρισε τις μεταρρυθμίσεις
«διακοσμητικές». Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτή η παρέμβασή του είχε υπαγορευθεί
από έναν Αμερικανό σύμβουλό του.