Kατηγορώ Bαρθολομαίου

Σε δημόσια παρέμβαση με σαφείς αιχμές και για την Αθήνα προέβη χθες ο
Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, καθώς η τουρκική κυβέρνηση, σε μια ακόμη
έκφραση της σκλήρυνσης της στάσης της, αρνείται να δεσμευθεί για την
επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Βαρθολομαίος: «Ο Τούρκος υπουργός Παιδείας πέρυσι στις 30 Ιανουαρίου μάς είπε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος για να μην επαναλειτουργήσει η Χάλκη. Αλλά τώρα μας λένε ότι είναι κίνδυνος για την ασφάλεια του κράτους. Τότε, γιατί μας διαβεβαιώνει ο υπουργός ότι θα επαναλειτουργήσει;»

Παράλληλα, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Αμπντουλάχ Γκιουλ,
εμφανίσθηκε να επιμένει ότι αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν πρόκειται
να υπάρξει εάν δεν έχει πρώτα λυθεί το Κυπριακό – την ίδια στιγμή που ο
πρωθυπουργός, Ταγίπ Ερντογάν, εξαρτούσε το θέμα της αναγνώρισης της Λευκωσίας
από την έκβαση της Συνόδου Κορυφής της 17ης Δεκεμβρίου.

«Ας ικανοποιηθούν πρώτα οι προσδοκίες μας την 17η Δεκεμβρίου», είπε ο Τούρκος
πρωθυπουργός και επανέλαβε ότι η κυβέρνησή του δεν πρόκειται να κάνει κανένα
βήμα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής. Νωρίτερα, ο Ταγίπ Ερντογάν αναρωτήθηκε
δημόσια «πώς η Κύπρος έγινε πλήρες μέλος της E.E. τη στιγμή που εξακολουθεί να
υφίσταται συνοριακό πρόβλημα».

Δεν λύνεται κανένα θέμα

Την πικρία του διότι κανένα από τα θέματα που απασχολούν το Οικουμενικό
Πατριαρχείο δεν βρίσκει λύση, παρά τις επανειλημμένες υποσχέσεις της τουρκικής
κυβέρνησης, εξέφρασε χθες ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. «Είμαστε
απογοητευμένοι. Δεν έχει λυθεί κανένα πρόβλημά μας, έχουμε περισσότερες
επιθέσεις ακόμη κι ενώ βρισκόμαστε στα πρόθυρα της λήψεως ημερομηνίας για την
Ευρώπη. Εκφράζω το παράπονο και την απογοήτευση των χριστιανών και της Μητρός
Εκκλησίας», είπε ο κ. Βαρθολομαίος.

«Είμαστε λυπημένοι πολύ και ως Πατριαρχείο και ως κοινότητα. Εκεί που
περιμέναμε να τελειώσουν τα προβλήματά μας βγαίνουν όλο και νέα πράγματα». Ο
Οικουμενικός Πατριάρχης απηύθυνε σαφείς ερωτήσεις προς την Άγκυρα, την Αθήνα
και τις Βρυξέλλες. «Γιατί δεν αντιμετωπίζονται τα ζητήματα που έχει περιγράψει
η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία και η τουρκική κυβέρνηση
έχει υποσχεθεί να αντιμετωπίσει;», διερωτήθηκε ο κ. Βαρθολομαίος.

Άλλα μας υπόσχονταν

«Δεν μπορώ να το εξηγήσω αυτό ούτε στον εαυτό μου. Είμαι στενοχωρημένος και
δεν το κρύβω, το λέω δημόσια», είπε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Και πρόσθεσε:
«Ο Τούρκος υπουργός Παιδείας πέρυσι στις 30 Ιανουαρίου μάς είπε ότι δεν
υπάρχει κανένας λόγος για να μην επαναλειτουργήσει η Χάλκη. Αλλά τώρα μας λένε
ότι είναι κίνδυνος για την ασφάλεια του κράτους. Τότε, γιατί μας διαβεβαιώνει
ο υπουργός ότι θα επαναλειτουργήσει η Χάλκη;».

Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν μιλώντας σε τηλεοπτικό πρόγραμμα
ρωτήθηκε για την εγκύκλιο που απαγορεύει τη συμμετοχή των δημοσίων υπαλλήλων
σε δεξίωση της αμερικανικής πρεσβείας προς τιμήν των Αρχών του Οικουμενικού
Πατριαρχείου.

Ο κ. Ερντογάν απάντησε ότι η κίνηση αυτή έγινε για να προστατεύσει ένα
καθεστώς που ισχύει από τη Συνθήκη της Λωζάννης. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε
σε ξένες δυνάμεις να δίνουν τίτλους σε απλούς πολίτες της Τουρκίας», είπε ο
Τούρκος πρωθυπουργός.

Στο μεταξύ, η ελληνική κυβέρνηση, στις επαφές που έχει μέχρι τώρα με τους
εταίρους της στην Ένωση, δεν έχει θέσει το αίτημα της αναφοράς στις αποφάσεις
του Ελσίνκι ή της παραπομπής των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Διεθνές
Δικαστήριο της Χάγης. Αυτό αναφέρουν πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» από Ευρωπαίους
διπλωμάτες, που παρακολουθούν τη διαπραγμάτευση εν όψει της Συνόδου Κορυφής
που θα κρίνει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας.

Οι ίδιες πηγές έλεγαν ότι οι σχέσεις Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης θα βρεθούν
και στο επίκεντρο των συζητήσεων που θα έχει τη Δευτέρα, στην Αθήνα, ο
Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής με τον Ολλανδό προεδρεύοντα του Συμβουλίου, κ.
Μπαλκενέντε. Και σε αυτήν τη συνάντηση δεν αναμένεται να υπάρξουν
συγκεκριμένες απαιτήσεις εκ μέρους της ελληνικής πλευράς. Σήμερα εξάλλου, στο
πλαίσιο της ευρωπαϊκής περιοδείας που κάνει, ο Πέτρος Μολυβιάτης θα συναντηθεί
με τους ομολόγους του της Ιταλίας και της Βρετανίας.

Μηχανισμοί ελέγχου

Κορυφαίος Ευρωπαίος διπλωμάτης στην Αθήνα έλεγε ότι στην πραγματικότητα, έστω
και με αρκετή δόση… μυστικοπάθειας, η κυβέρνηση Καραμανλή πέτυχε αυτά που
ήθελε και μπορεί να προσέλθει στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών έχοντας
εξασφαλισμένους τους στόχους της: η Τουρκία θα λάβει ημερομηνία έναρξης
ενταξιακών διαπραγματεύσεων – όπως όλα δείχνουν, κάπου στο δεύτερο εξάμηνο του
2005, επί βρετανικής προεδρίας – ενώ η Ένωση θα θέσει σοβαρούς μηχανισμούς
ελέγχου, που θα επιτρέπουν διακοπή των διαπραγματεύσεων συνολικά ή «πάγωμα»
κεφαλαίων, εάν διαπιστωθεί ότι η συμπεριφορά της Άγκυρας δεν συνάδει προς τις
ευρωπαϊκές αρχές και όρους. Μάλιστα, αυτό το αυστηρό πλαίσιο στην Άγκυρα δεν
χρειάσθηκε να το ζητήσει η Ελλάδα, καθώς υπήρχαν ήδη αρκετοί που το απαιτούσαν
ως όρο για να συμφωνήσουν στην έναρξη των διαπραγματεύσεων (η Γαλλία, κυρίως,
αλλά και η Αυστρία, η Δανία, η Ολλανδία).

H ίδια πηγή υποστηρίζει κατηγορηματικά ότι οι διαπραγματεύσεις της Τουρκίας
δεν θα έχουν προοπτική πλήρους ένταξης, αλλά η κατάληξή τους, που τοποθετείται
ύστερα από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια, θα μείνει αδιευκρίνιστη (open ended) μέχρι
να έρθει εκείνη η ώρα. Το στοιχείο αυτό δεν ενθουσιάζει την κυβέρνηση
Ερντογάν, αλλά, όπως λένε οι περισσότερες χώρες-μέλη, δεν μπορεί κανείς να
προδικάσει κάτι που θα γίνει ύστερα από τόσο καιρό, όταν και η Ένωση αλλά και
η Τουρκία θα έχουν αλλάξει σημαντικά.

Αμερικανικές πιέσεις

Στο μεταξύ, αγώνα υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας ξεκινούν οι
Ηνωμένες Πολιτείες, με την Ουάσιγκτον να αποστέλει σε ευρωπαϊκή περιοδεία τον
Κόλιν Πάουελ από τις αρχές της ερχόμενης εβδομάδας – ακριβώς τη στιγμή,
δηλαδή, που και ο Ολλανδός πρωθυπουργός και προεδρεύων του Συμβουλίου θα κάνει
τον καθιερωμένο γύρο πρωτευουσών. Διπλωματικές πηγές, ωστόσο, έλεγαν ότι οι
αμερικανικές παρεμβάσεις στα ευρωπαϊκά θέματα μέχρι τώρα έχει αποδειχθεί ότι
έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα – για παράδειγμα, κατά τη Σύνοδο Κορυφής της
Κοπεγχάγης, η ωμή παρέμβαση των Αμερικανών είχε ως αποτέλεσμα η Άγκυρα να μην
πάρει ημερομηνία διαπραγματεύσεων, αλλά υπόσχεση για εξέταση του αιτήματός της
τον Δεκέμβριο του 2004 (δηλαδή, τώρα).