«Bότσαλο στη λίμνη» το Tαχυδρομικό Tαμιευτήριο

Σημαντικές ανακατατάξεις στον χάρτη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος θα
φέρει, σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, η πώληση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, η
οποία αποτελεί ένα από τα σενάρια που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης. Το ίδιο θα συμβεί αν πραγματοποιηθεί εισβολή ξένου μεγάλου
τραπεζικού ιδρύματος σε μεγάλη ελληνική τράπεζα, πράγμα που θεωρείται πιθανό.
Ενδεικτικό είναι το έντονο ενδιαφέρον που δείχνουν όλες οι μεγάλες τράπεζες
για την απόκτηση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου.

«Βλέπει» συγχωνεύσεις

Αυτό επιβεβαιώνει και πρόσφατη μελέτη της εταιρείας Κάντορ, στην οποία
παράλληλα προβλέπεται ότι στο επόμενο διάστημα θα υπάρξουν συγχωνεύσεις μεταξύ
μικρών τραπεζών. Στη μελέτη αναφέρεται ότι η Novabank και η Εγνατία Τράπεζα θα
προσέθεταν αξία στη Γενική Τράπεζα, αν τις εξαγόραζε. Επισημαίνεται, επίσης,
ότι η συγχώνευση τριών μικρών τραπεζών μεταξύ τους, όπως για παράδειγμα της
Αττικής, της Εγνατίας και της Ασπίς, θα δημιουργούσε σημαντική αξία.
Παράλληλα, κατά την Κάντορ, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο αποτελεί πρώτο στόχο
εξαγοράς για τις μεγάλες τράπεζες. H πρόσθετη αξία που θα αποκτήσει η τράπεζα
η οποία θα αγοράσει το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο εκτιμάται σε 2,5 δισ. ευρώ.
Επισημαίνεται ακόμη ότι η τραπεζική αγορά είναι πολυπληθής και προεξοφλείται
ότι θα υπάρξουν κινήσεις συγκέντρωσης, κυρίως γύρω από τους υφιστάμενους
σημαντικούς παίκτες.

Τα σχέδια για το T.T.

Σε ό,τι αφορά το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της
κυβέρνησης, σε πρώτη φάση πρόκειται να εισαχθεί στο Χρηματιστήριο. Στη
συνέχεια αναμένεται η πώληση πλειοψηφικού πακέτου μετοχών του μαζί με το
μάνατζμεντ, γεγονός που αναμένεται να σηματοδοτήσει σημαντικές ανακατατάξεις.
Και αυτό γιατί, όποια ελληνική ή και ξένη τράπεζα πάρει το Ταχυδρομικό
Ταμιευτήριο, αποκτά συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα οποία θα φέρουν σε πολύ
δύσκολη θέση τις υπόλοιπες τράπεζες.

Τα πλεονεκτήματα

Κατ’ αρχάς, η τράπεζα που θα το αγοράσει θα αποκτήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο σε
όλη την Ελλάδα, το οποίο μπορεί να αναβαθμίσει τεχνολογικά και να το
προσαρμόσει στα δικά του πληροφορικά συστήματα χωρίς ιδιαίτερο κόστος, αφού το
Τ.Τ. δεν διαθέτει ανεπτυγμένα τέτοια συστήματα. Δεύτερον, οι επισφάλειες είναι
σχεδόν μηδενικές, καθώς το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο δεν έχει χορηγήσει πολλά
δάνεια. Τρίτον, το Τ.Τ. αποτελεί μία τεράστια λίμνη ρευστότητας, λόγω της
μεγάλης αξίας των καταθέσεων που διαθέτει. Αυτό σημαίνει, για την τράπεζα που
θα το πάρει, ότι θα έχει στη διάθεσή της μεγάλη ρευστότητα με μικρό κόστος
(όσο το επιτόκιο καταθέσεων), ώστε να χορηγεί δάνεια.

Ντόμινο αλλαγών

Η πώληση του Τ.Τ. θα φέρει ντόμινο αλλαγών στον τραπεζικό χάρτη της χώρας,
καθώς τα υπόλοιπα τραπεζικά ιδρύματα θα επιδιώξουν να «απαντήσουν» με
αντίστοιχες κινήσεις ισχυροποίησής τους, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αφορούν
εξαγορές μικρότερων τραπεζών – μιας ή περισσοτέρων – από μεγάλες. Τραπεζικά
στελέχη εκτιμούν, πάντως, ότι η πιθανότητα ξένου μνηστήρα για το Ταχυδρομικό
Ταμιευτήριο είναι μικρή.

Όσον αφορά στην «εισβολή» ξένου τραπεζικού ιδρύματος στην ελληνική αγορά, οι
Έλληνες τραπεζίτες θεωρούν απίθανη την εμφάνισή του μέσω στρατηγικής συμμαχίας
ή μέσω αυτόνομης δραστηριοποίησής του στην ελληνική αγορά.

Το πιθανότερο σενάριο

Για τους Έλληνες τραπεζίτες, το πιθανότερο σενάριο είναι η εξαγορά της
πλειοψηφίας και η απόκτηση του μάνατζμεντ μιας ελληνικής τράπεζας, όπως συνέβη
με την περίπτωση της Γενικής – Societe Generale. Πιο πιθανοί στόχοι είναι
τράπεζες που έχουν μεγάλη διασπορά (π.χ. Alpha Bank, Πειραιώς). Οι επιπτώσεις
και οι τριγμοί στην ελληνική τραπεζική αγορά – όπως εκτιμούν παράγοντες του
τραπεζικού συστήματος – θα είναι μεγάλες, αν γίνει εξαγορά μεγάλης ελληνικής
τράπεζας από ξένη τράπεζα.

Ήδη, η είσοδος της Societe Generale στην ελληνική αγορά, μέσω της Γενικής
Τράπεζας, έχει «ξυπνήσει» τα αντανακλαστικά των υπόλοιπων τραπεζών (μικρών και
μεγάλων), καθώς το μέγεθος της γαλλικής τράπεζας και η διείσδυσή της στη
λιανική τραπεζική είναι τέτοια, που μπορεί να προχωρήσει σε επιθετικές
κινήσεις (π.χ. μεγάλη μείωση στα επιτόκια καρτών και δανείων) στην ελληνική
αγορά, αφού λόγω του εύρους της μπορεί να εξασφαλίζει ρευστό με χαμηλότερο
κόστος από τις εγχώριες τράπεζες.

Στα στεγαστικά και στα δάνεια για επιχειρήσεις ρίχνουν το βάρος οι τράπεζες

Στα στεγαστικά και στα δάνεια για επιχειρήσεις θα δοθεί η μάχη των τραπεζών
στο επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με έκθεση του αμερικανικού οίκου KBW, οι
ελληνικές τράπεζες πραγματοποιούν μεγάλα περιθώρια κέρδους από τη λιανική
τραπεζική (στεγαστικά, καταναλωτικά και κάρτες), ενώ η χρηματοδότηση των
επιχειρήσεων παραμένει σχεδόν μικρή. Επιπλέον, αναμένεται αύξηση της ζήτησης
για δάνεια από επιχειρήσεις, αφού εκτιμάται ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα
παραμένει υψηλός (άνω του 3%). Και οι δύο κατηγορίες (δάνεια προς επιχειρήσεις
και προς νοικοκυριά) θα συνεχίσουν να αυξάνονται στην Ελλάδα με διψήφια
μεγέθη.

Πηγή εσόδων

Ενδεικτικό της χρυσοφόρου πηγής των τραπεζών είναι το γεγονός ότι το καθαρό
έσοδο από δάνεια προς νοικοκυριά αυξήθηκε φέτος κατά 18% σε ετήσια βάση και
κατά 5% σε επίπεδο τριμήνου. Οι προμήθειες σε κάθε είδους τραπεζική συναλλαγή
αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 18% και στο τελευταίο τρίμηνο κατά 4%.
Παράλληλα, οι ελληνικές τράπεζες συνεχίζουν να χρηματοδοτούν με σημαντικά ποσά
επενδύσεις σε νέα τεχνολογία (εναλλακτικά δίκτυα, όπως ATM, Ίντερνετ, phone
banking, mobile banking κ.τ.λ.), με απώτερο στόχο τον έλεγχο του κόστους.

Περικοπή του κόστους

H περικοπή του κόστους, που ήταν μία από τις βασικές κινήσεις των τραπεζών την
περίοδο 2001-2002, δεν έχει ακόμα τελειώσει. Όπως αναφέρει στην έκθεσή του ο
ξένος οίκος, η διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας ανακοίνωσε την πολιτική της και
τις κινήσεις που θα κάνει για τον έλεγχο του κόστους, αλλά αυτό μάλλον δεν
είναι αρκετό και αναμένονται νέες αποφάσεις από το φθινόπωρο. Σύμφωνα με
πληροφορίες, η διαπίστωση αυτή δεν αφορά μόνο στην Εθνική Τράπεζα αλλά και
στις υπόλοιπες – κυρίως μεγάλες – τράπεζες, οι οποίες θα προσπαθήσουν μέσα από
τον εξορθολογισμό των εργασιών να περιορίσουν το κόστος. Στο επίπεδο του
κόστους που προκύπτει από το ανθρώπινο δυναμικό δεν είναι εύκολο να υπάρξουν
άμεσες κινήσεις. Οι τράπεζες ήδη έχουν αρχίσει έναν μακροχρόνιο σχεδιασμό για
περιορισμό του ανθρώπινου δυναμικού και τη χρησιμοποίηση χαμηλόμισθων και κατά
συνέπεια χαμηλής εκπαίδευσης, σε θέσεις που δεν απαιτείται εξειδίκευση.