Tα μυστικά τής χρηματοδότησης των σπουδών

Μάχη στον δρόμο για τα… θρανία θα δώσουν από το φθινόπωρο οι τράπεζες, με
στόχο τους νέους που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν το υψηλό κόστος σπουδών,
ιδιαίτερα στο εξωτερικό. Όσοι σπουδάζουν μακριά από το σπίτι τους, ακόμη και
στην Ελλάδα, έχουν ανάγκη από υπηρεσίες μεταφοράς κεφαλαίων, ταξιδιωτικές και
ασφαλιστικές καλύψεις, αλλά και χρήματα για αγορά ή ενοικίαση φοιτητικής
στέγης και τον εξοπλισμό της. Όλα αυτά πολλές τράπεζες τα προσφέρουν ήδη
«πακέτο», με δέλεαρ πιστωτικές κάρτες για φοιτητές με προνομιακό επιτόκιο, το
οποίο είναι χαμηλότερο κατά μία έως τρεις μονάδες από τις υπόλοιπες.

H πιστωτική κάρτα

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη χρήση ή όχι της πιστωτικής κάρτας. Το πλαστικό
χρήμα δεν συμφέρει στη χρηματοδότηση των σπουδών όταν η ανάγκη για ρευστότητα
του φοιτητή ή της φοιτήτριας είναι μακροπρόθεσμη. Οι τράπεζες έχουν υπολογίσει
ότι, κατά μέσον όρο δαπανούν 120 – 150 ευρώ την εβδομάδα και μέχρι το τέλος
των σπουδών τους θα έχουν δαπανήσει πάνω από 35.000 ευρώ. Στο τέλος των
σπουδών συνήθως έχει απομείνει ένα μέσο χρέος της τάξης των 15.000 ευρώ.

H χρήση της πιστωτικής κάρτας συμφέρει όταν ο σπουδαστής έχει ανάγκη από άμεση
ρευστότητα (π.χ. για αγορές επίπλων, για διατροφή κ.λπ.) και την άνεση να
αποπληρώσει όλη την οφειλή σε ένα μήνα (να μην πληρώσει το επιτόκιο). H λύση
αυτή είναι συμφέρουσα ιδιαίτερα για όσους σπουδάζουν στο εξωτερικό και
χρησιμοποιούν νόμισμα διαφορετικό από εκείνο της χώρας τους. Διότι με την
πιστωτική κάρτα γίνεται εύκολη και πιο φθηνή η μεταφορά χρημάτων από τους
γονείς.

Τα δάνεια

Στην αντίθετη περίπτωση, δηλαδή αν ο φοιτητής έχει ανάγκη συνεχώς από χρήματα
και δεν μπορεί να εξοφλήσει το σύνολο των οφειλών του μέσα σε έναν μήνα, η πιο
συμφέρουσα λύση είναι αυτή των δανείων για σπουδές. Τα δάνεια αυτά μπορεί να
είναι καταναλωτικά, ανοικτά ή προσωπικά. Μπορεί, επίσης, να είναι στεγαστικά,
αν αφορούν απόκτηση φοιτητικής στέγης. Σε κάθε περίπτωση, το επιτόκιο των
δανείων αυτών είναι σχεδόν το μισό από εκείνο των πιστωτικών καρτών. Ωστόσο,
δεν παρέχεται η ευκολία της μεταφοράς χρημάτων ή η δυνατότητα για αγορές με
πολλές άτοκες δόσεις και εκπτώσεις. Όμως, με τη χρήση μιας χρεωστικής κάρτας
(π.χ. Electron Visa ή Maestro) που συνδέεται με καταθετικό λογαριασμό για
φοιτητές, το πρόβλημα αυτό λύνεται. Επιπλέον, ο σπουδαστής απολαμβάνει το
υψηλότερο επιτόκιο καταθέσεων (συνήθως 0,25 της μονάδας πάνω από τους
υπόλοιπους λογαριασμούς) και το προνόμιο να μην πληρώνει ετήσια συνδρομή για
την κάρτα.

Χαρακτηριστικό είναι το εξής παράδειγμα: Το μέσο επιτόκιο πιστωτικών καρτών
για φοιτητές είναι περίπου 14%, έναντι 9% των δανείων για σπουδές. Αν το ποσό
για σπουδές πέντε ετών είναι 35.000 ευρώ, η μηνιαία δόση ενός καταναλωτικού
δανείου για φοιτητές είναι 726 ευρώ. Ο ίδιος σπουδαστής θα πλήρωνε 832 ευρώ
τον μήνα αν η επιβάρυνση του δανείου είχε το επιτόκιο της πιστωτικής κάρτας.
Δηλαδή στην πενταετία, η συνολική επιβάρυνση θα ήταν 6.360 ευρώ. Στην πράξη, η
μηνιαία επιβάρυνση με πιστωτική κάρτα θα ήταν μεγαλύτερη, διότι η αποπληρωμή
των δόσεων δεν γίνεται ακριβώς όπως στα δάνεια.

«Πακέτα» για νέους

Πολλές τράπεζες έχουν δημιουργήσει «πακέτα» για νέους, όπως η Alpha Bank (www.alpha.gr) με τη σειρά Alpha 1/2/5 που
απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους και φοιτητές. Αντίστοιχα προϊόντα προσφέρουν οι
τράπεζες Εθνική (www.nbg.gr), Αγροτική (www.ate.gr), Eurobank (www.eurobank.gr) και πρόσφατα η Aspis Bank
(www.aspis.gr). Στο επόμενο διάστημα
πρόκειται να δημιουργηθούν αντίστοιχα πακέτα και από άλλες τράπεζες, όπως η
Citibank.

Τραπεζικά στελέχη αναφέρουν ότι τα «πακέτα» αυτά προσφέρουν ολοκληρωμένες
λύσεις που ικανοποιούν ένα ευρύ φάσμα αναγκών για διάφορες ηλικίες: από
μαθητές Δημοτικού μέχρι μεταπτυχιακούς φοιτητές. «Αγοράζοντας», όμως, κάποιος
όλο το πακέτο, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επιβαρύνεται με χρεώσεις για
υπηρεσίες και διευκολύνσεις που δεν χρειάζεται. Για τον λόγο αυτό,
συμβουλεύουν τους γονείς και τους σπουδαστές να επιλέγουν από το «πακέτο» μόνο
τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που πράγματι τους ενδιαφέρουν. Επίσης, θα πρέπει
να ρωτούν την τράπεζα αν επιτρέπεται η επιλογή μεμονωμένων υπηρεσιών (π.χ.
μόνο δάνειο, μόνο κάρτα ή μόνο κατάθεση για φοιτητές κ.λπ).

Κερδίζουν έδαφος τα ανοικτά δάνεια

Κέρδος πάνω από 7% έχουν όσοι επιλέγουν να χρηματοδοτούν τις καταναλωτικές
τους ανάγκες μέσω ανοικτού, προσωπικού ή καταναλωτικού δανείου, έναντι της
πιστωτικής κάρτας. Τα ανοικτά καταναλωτικά δάνεια κερδίζουν έδαφος έναντι των
πιστωτικών καρτών, καθώς προσφέρουν σχεδόν τα ίδια προνόμια με αυτά των
πιστωτικών καρτών, αλλά επιβαρύνονται με σημαντικά χαμηλότερο επιτόκιο.
Συγκεκριμένα, ενώ οι οφειλές στις πιστωτικές κάρτες επιβαρύνονται με επιτόκιο
γύρω στο 15%-17%, τα αντίστοιχα επιτόκια των ανοικτών και καταναλωτικών
δανείων αρχίζουν από το 8,5%.

Το «ατού»

Το κύριο χαρακτηριστικό των ανοικτών καταναλωτικών δανείων είναι πως το
πραγματικό ποσό τους καθορίζεται από τις ανάγκες του δανειολήπτη, ενώ η
διάρκειά τους είναι απεριόριστη. Στις περιπτώσεις των ανοικτών καταναλωτικών
δανείων οι καταναλωτές δεν είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιήσουν όλο το ποσό
των χρημάτων που δικαιούνται, παρά μόνο αυτό που έχουν ανάγκη τη δεδομένη
χρονική στιγμή. Για παράδειγμα, κάποιος καταναλωτής με τα απαραίτητα
δικαιολογητικά μπορεί να λάβει δάνειο 25.000 ευρώ, απολαμβάνοντας τη
δυνατότητα πρόσβασης σε ένα σημαντικό ποσό, στην πραγματικότητα όμως να
χρησιμοποιεί μόλις 2.000 ευρώ, πληρώνοντας τόκους και δόσεις γι’ αυτό.

Τρία πλεονεκτήματα

Από την άλλη πλευρά, οι πιστωτικές κάρτες είναι χρήσιμα εργαλεία και δεν
αντικαθιστούν τα δάνεια. Τρία είναι τα πλεονεκτήματα των πιστωτικών έναντι των
ανοικτών καταναλωτικών δανείων: Το πρώτο είναι η περίοδος χάριτος από τη
στιγμή πραγματοποίησης κάποιας αγοράς με πιστωτική κάρτα μέχρι και την
ημερομηνία που τα χρήματα επιβαρύνονται με τόκους. Η διάρκεια της περιόδου
χάριτος ανέρχεται σε περίπου 35 ημέρες, όμως δεν ισχύει για την ανάληψη
μετρητών, τα οποία τοκίζονται άμεσα. Το δεύτερο πλεονέκτημα είναι οι άτοκες
δόσεις που προσφέρουν πολλές εταιρείες για αγορές μέσω πιστωτικής κάρτας και
που φτάνουν σε χρονική διάρκεια τους έξι ή τους δώδεκα μήνες. Τέλος, αρκετά
είναι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που επιβραβεύουν τις αγορές μέσω πιστωτικών
καρτών με δώρα ή επιστροφή χρημάτων, ενώ κάτι τέτοιο δεν ισχύει για τα ανοικτά
καταναλωτικά δάνεια.