2,5 εκατ. Έλληνες με υπέρταση αλλά οι μισοί δεν το ξέρουν…

Δυόμισι εκατομμύρια Έλληνες έχουν υπέρταση, αλλά οι μισοί δεν το ξέρουν.
Ακόμα, όμως, και από αυτούς που γνωρίζουν πως έχουν αυξημένη πίεση, μόνον το
15% κατορθώνει να την ελέγξει αποτελεσματικά, παρ’ όλο που σχεδόν όλοι
παίρνουν φάρμακα.

Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός πως η υπέρταση εκδηλώνεται σε νεαρή
ηλικία – είναι χαρακτηριστικό ότι δύο στους δέκα άνδρες και μία στις δέκα
γυναίκες ηλικίας 25-44 ετών έχουν αρτηριακή πίεση υψηλότερη από το
φυσιολογικό.

Ωστόσο, σε αυτήν ακριβώς την ηλικιακή ομάδα παρατηρείται και η πιο μικρή
επίγνωση του προβλήματος: οι άνδρες ασθενείς ξέρουν πως έχουν υπέρταση σε
ποσοστό 22% όταν στις άλλες ομάδες ηλικιών ξεπερνά το 42% και οι γυναίκες σε
ποσοστό περίπου 28% όταν στις μεγαλύτερες ηλικίες η επίγνωση ξεπερνά το 56%.
Χώρια που οι νεαροί ασθενείς κάνουν σπανιότερα θεραπεία (στο 47% των
περιπτώσεων και στα δύο φύλα, όταν στις μεγαλύτερες ηλικίες κάνει θεραπεία
περισσότερο από το 81% των πασχόντων) που συνήθως είναι αναποτελεσματική
(είναι επιτυχής μόλις στο 10% των περιπτώσεων σε άνδρες και γυναίκες, ενώ στις
άλλες ηλικίες στο περίπου 15%).

Ελληνική μελέτη. Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από μία νέα ελληνική
μελέτη, στην οποία συμμετείχαν περίπου 27.000 εθελοντές απ’ όλη την Ελλάδα. Τη
μελέτη, που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «International Journal of
Epidemiology», εκπόνησε ομάδα ερευνητών από το Τμήμα Υγιεινής και
Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με επικεφαλής τον
καθηγητή Επιδημιολογίας κ. Δημήτριο Τριχόπουλο και την αναπληρώτρια καθηγήτρια
Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής κυρία Αντωνία Τριχοπούλου.

Όπως έδειξε η μελέτη, το 45,2% των ανδρών και το 43,8% των γυναικών πάσχουν
από υπέρταση, δηλαδή έχουν συστολική αρτηριακή πίεση (σ.σ. ο μεγάλος αριθμός
στη μέτρηση) πάνω από 140 mmHg και διαστολική πίεση (σ.σ. ο μικρός αριθμός)
πάνω από 90 mmHg.

«Κατά τη γνώμη μου, η υπέρταση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα
δημόσιας υγείας στη χώρα μας», σχολιάζει ο κ. Τριχόπουλος. «Από τη μελέτη
καθίσταται εμφανές ότι προσβάλλει πολλούς νέους, πιθανώς επειδή έχει μειωθεί η
φυσική δραστηριότητα και αυξάνονται διαρκώς τα ποσοστά παχυσαρκίας. Δυστυχώς,
όμως, μιλάμε για μια ωρολογιακή βόμβα χωρίς συμπτώματα – είναι μύθος το
“πονάει το κεφάλι μου, επειδή μου ανέβηκε η πίεση” – που κάποια στιγμή θα
εκραγεί. Και όταν συμβαίνει αυτό, οι συνέπειες είναι τραγικές, διότι η
υπέρταση δεν αποτελεί απλώς κύρια αιτία εγκεφαλικών επεισοδίων, αλλά
“πληγώνει” και την καρδιά, τους νεφρούς και τα μάτια».

Οι θάνατοι από εγκεφαλικά. Στην πραγματικότητα, η θνησιμότητα από
εγκεφαλικά είναι στην Ελλάδα σημαντικά υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο,
κυρίως όσον αφορά τις γυναίκες. Το φαινόμενο αυτό πιθανώς εξηγείται από ένα
από τα ευρήματα της νέας μελέτης: η υπέρταση στις Ελληνίδες είναι σχεδόν ίδια
με αυτήν στους Έλληνες, ενώ στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι άνδρες πάσχοντες
είναι πολύ περισσότεροι από τις γυναίκες.

«Οι Ελληνίδες είναι πιο παχύσαρκες από τις άλλες Ευρωπαίες και αυτό μπορεί να
αποτελεί μια πιθανή αιτία της διαφοράς», επισημαίνει ο κ. Τριχόπουλος.
«Επιπλέον, τρώνε περισσότερο αλάτι – όλοι ξέρουν πως η ελληνική κουζίνα έχει
πολύ αλάτι, διότι δεν περιέχει πολλά άλλα μπαχαρικά. Με βάση αυτά τα δεδομένα
όμως, ο αποτελεσματικός έλεγχος της υπέρτασης καθίσταται επιτακτικός».

Δυστυχώς, όμως, η μελέτη αποκαλύπτει πως μόνον το 54,4% των πασχόντων,
ανεξαρτήτως ηλικίας, γνωρίζει το πρόβλημα. Παρ’ όλο δε που οι εννιά στους δέκα
από αυτούς παίρνουν φάρμακα, αποτελεσματικό έλεγχό της επιτυγχάνει μόνον το
15,2%. «Οι ασθενείς δείχνουν να παραγνωρίζουν τη νόσο τους, να παίρνουν τα
χάπια τους όποτε νομίζουν ότι πρέπει και όχι συστηματικά, καθώς και να μην
προσέχουν τη διατροφή τους όσο πρέπει», εξηγεί ο κ. Τριχόπουλος. «Αυτό, όμως,
είναι ολέθριο σφάλμα, διότι για να ελεγχθεί η υπέρταση χρειάζεται σοβαρή και
συστηματική προσπάθεια».

«Χτυπάει» τους αγρότες!

Στη νέα μελέτη εξετάσθηκε επίσης η συχνότητα της υπέρτασης αναλόγως με τον
τόπο κατοικίας (σε αστικές ή αγροτικές περιοχές) και με το μορφωτικό επίπεδο
των εθελοντών (βασική, Δευτεροβάθμια ή Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση).

Έτσι διαπιστώθηκε ότι η συχνότητά της είναι υψηλότερη μεταξύ των κατοίκων στις
αγροτικές περιοχές και μολονότι η επίγνωση και η θεραπεία είναι υψηλότερες
μεταξύ τους, η αποτελεσματικότητα της θεραπείας είναι χαμηλότερη σε αυτούς απ’
ό,τι στους κατοίκους των αστικών περιοχών.

Επιπλέον, η συχνότητά της βρέθηκε να είναι υπερδιπλάσια στους λιγότερο
μορφωμένους ανθρώπους, οι οποίοι ωστόσο κάνουν συχνότερα θεραπεία απ’ όσο τα
άτομα με υψηλό. H αποτελεσματικότητα της θεραπείας, όμως, είναι πολύ πιο υψηλή
στα πιο μορφωμένα άτομα.