Δυσκολεύει τη συνύπαρξη το νέο σχέδιο του Kόφι Aνάν

Τα κυριότερα σημεία του νέου – τέταρτου κατά σειρά – σχεδίου για την
επίλυση του Κυπριακού του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν, που επιδόθηκε
στις εμπλεκόμενες πλευρές, παρουσιάζεται παρακάτω. Να σημειωθεί ότι μέσα σε
αγκύλες είναι τα σημεία που απαλείφθηκαν από το προηγούμενο σχέδιο, ενώ με τα
έντονα (μαύρα) γράμματα είναι οι προσθήκες στο νέο σχέδιο.

* ΑΡΘΡΟ 1.

H νέα κατάσταση των πραγμάτων

1. Αυτή η συμφωνία ιδρύει μια νέα κατάσταση πραγμάτων στην Κύπρο.

2. Με την έναρξη της ισχύος αυτής της συμφωνίας, οι πρόνοιες που
αναφέρονται σε αυτήν θα είναι δεσμευτικές για την Κύπρο και η συνακόλουθη
νομοθεσία είναι δεσμευτική.

3. Οι Συνθήκες Ίδρυσης, Εγγυήσεων και Συμμαχίας (σ.σ.: του 1960)
παραμένουν σε ισχύ και θα εφαρμόζονται μουτάτις μουτάντις στην νέα κατάσταση
πραγμάτων. Με την έναρξη της ισχύος αυτής της συμφωνίας, η Κύπρος θα υπογράψει
μια συμφωνία με την Ελλάδα, την Τουρκία και τη M. Βρετανία για θέματα που
σχετίζονται με τη νέα κατάσταση πραγμάτων στην Κύπρο, εκ παραλλήλου με
πρόσθετα πρωτόκολλα στις συνθήκες Εγγύησης και Συμμαχίας.

4. H Κύπρος θα [υπογράψει και θα επικυρώσει την συνθήκη ένταξης] γίνει
μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5. H Κύπρος θα διατηρήσει ειδικούς δεσμούς φιλίας με την Ελλάδα και την
Τουρκία, σεβόμενη την ισορροπία στην Κύπρο που εγκαθιστά η συνθήκη
Εγγύησης, η συνθήκη Συμμαχίας και αυτή η συμφωνία, και σαν κράτος – μέλος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης θα υποστηρίξει την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

6. Απαγορεύεται οποιαδήποτε μονομερής αλλαγή στην κατάσταση πραγμάτων
που ιδρύει αυτή η συμφωνία, και ιδιαίτερα η Ένωση της Κύπρου ως σύνολο ή ως
τμήμα με οποιαδήποτε άλλη χώρα. Απαγορεύεται επίσης οποιαδήποτε μορφή
απόσχισης ή διχοτόμησης.

* ΑΡΘΡΟ 2.

H Ενιαία Κυπριακή Δημοκρατία, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα συστατικά
κράτη

1. Το καθεστώς και οι σχέσεις της Ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας, της
ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των συστατικών κρατών έχει σαν πρότυπο το
καθεστώς και τη σχέση της Ελβετίας, της ομοσπονδιακής της κυβέρνησης και των
καντονίων της. Κατά συνέπεια:

A. H Κύπρος είναι ένα ανεξάρτητο κράτος στη μορφή μιας αδιάρρηκτης
σχέσης εταίρων, με μια ομοσπονδιακή κυβέρνηση και δύο ίσα συστατικά κράτη, ένα
ελληνοκυπριακό και ένα τουρκοκυπριακό. H Κύπρος έχει μια ενιαία διεθνή νομική
προσωπικότητα και κυριαρχία και είναι μέλος του ΟΗΕ. Κάτω από το Σύνταγμά της,
η Κύπρος οργανώνεται σε αρμονία με τις βασικές αρχές της κυριαρχίας του
δικαίου, της δημοκρατίας, της αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής διακυβέρνησης,
της ισοπολιτείας, των δύο ζωνών και του ισότιμου καθεστώτος των δύο συστατικών
κρατών.

B. H ομοσπονδιακή κυβέρνηση ασκεί κυρίαρχα τις εξουσίες που ορίζονται
από το Σύνταγμα, και οι οποίες θα εξασφαλίσουν ότι η Κύπρος θα μπορεί να
μιλάει και να ενεργεί με μια φωνή διεθνώς και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να
εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της ως μέλος της E.E. και να προστατεύει την
ακεραιότητά της, τα σύνορά της και την αρχαία της κληρονομιά.

Γ. Τα συστατικά κράτη έχουν ισότιμο καθεστώς. Μέσα στα όρια του
Συντάγματος, ασκούν κυρίαρχα όλες τις εξουσίες που δεν αποδίδονται από το
Σύνταγμα στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και οργανώνονται ελεύθερα κάτω από τα
δικά τους συντάγματα.

2. Τα συστατικά κράτη θα συνεργάζονται και θα συντονίζονται μεταξύ τους
και με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένων συμφωνιών συνεργασίας
και συνταγματικών νόμων που θα εγκρίνονται από τα νομοθετικά σώματα της
ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των συστατικών κρατών. Ειδικότερα, τα συστατικά
κράτη θα συμμετέχουν στην διαμόρφωση και υλοποίηση στις διεθνείς σχέσεις και
τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε θέματα της δικής τους σφαίρας
αρμοδιότητος σε συμφωνία με τις συμφωνίες συνεργασίας με πρότυπο το βελγικό
μοντέλο. Τα συστατικά κράτη θα μπορούν να έχουν εμπορικές και πολιτιστικές
σχέσεις με άλλες χώρες σε συμβατότητα με το Σύνταγμα.

3. H ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα συστατικά κράτη θα πρέπει να
σέβονται απόλυτα και να μην υπονομεύουν το ένα τις εξουσίες και τις
λειτουργίες του άλλου. Δεν θα υπάρχει ιεραρχία ανάμεσα στους νόμους της
ομοσπονδιακής κυβέρνησης και εκείνους των συστατικών κρατών. Κάθε πράξη σε
αντιφατικότητα με το Σύνταγμα θα είναι μηδενική και άκυρη.

4. Το Σύνταγμα της Κύπρου μπορεί να τροποποιείται με χωριστή πλειοψηφία
των ψηφοφόρων σε κάθε συστατικό κράτος.

* ΑΡΘΡΟ 3.

Ιθαγένεια, κατοικία και ταυτότητα

1. Υπάρχει μία ενιαία κυπριακή ιθαγένεια. Νόμος ειδικής πλειοψηφίας θα
ρυθμίσει τις προϋποθέσεις για την κυπριακή ιθαγένεια.

2. Όλοι οι Κύπριοι πολίτες θα απολαμβάνουν επίσης καθεστώς ιθαγένειας
«εσωτερικής πολιτείας». [Όπως και το καθεστώς ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής
Ένωσης], Aυτό το καθεστώς θα συμπληρώνει και δεν θα υποκαθιστά την
κυπριακή ιθαγένεια.

3. Εκτός από τις εκλογές γερουσιαστών, που θα εκλέγονται
χωριστά από Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, τα πολιτικά δικαιώματα σε
ομοσπονδιακό επίπεδο θα ασκούνται με βάση το καθεστώς ιθαγένειας «εσωτερικής
πολιτείας». Τα πολιτικά δικαιώματα στο συστατικό κράτος και το τοπικό επίπεδο
θα ασκούνται στον τόπο μόνιμης κατοικίας.

4. Για να διατηρήσει την ταυτότητά της, η Κύπρος μπορεί να
υιοθετήσει συγκεκριμένα προστατευτικά μέτρα κατά των διακρίσεων, σε
συμφωνία με το κοινοτικό κεκτημένο, αναφορικά με τη μετανάστευση
Ελλήνων και Τούρκων υπηκόων.

5. Επιπλέον, για μια μεταβατική περίοδο 19 ετών ή έως την
ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ό,τι από τα δύο συμβεί
συντομότερα, η Κύπρος μπορεί να περιορίσει το δικαίωμα Ελλήνων υπηκόων
να κατοικούν στην Κύπρο αν ο αριθμός τους έχει φτάσει το 5% του αριθμού των
Κυπρίων πολιτών που έχουν καθεστώς ιθαγένειας ελληνοκυπριακής εσωτερικής
πολιτείας, ή το δικαίωμα Τούρκων υπηκόων να κατοικούν στην Κύπρο,
αν ο αριθμός τους έχει φτάει το 5% του αριθμού των Κυπρίων πολιτών που
έχουν καθεστώς ιθαγένειας τουρκοκυπριακής εσωτερικής πολιτείας.

6. Για να διαφυλάξει την ταυτότητά του, ένα συστατικό κράτος
μπορεί να υιοθετήσει συγκεκριμένα μη διακριτικά μέτρα προστασίας συμφώνως προς
το κοινοτικό κεκτημένο όσον αφορά την εγκατάσταση προσώπων που δεν έχουν
καθεστώς ιθαγένειας εσωτερικής πολιτείας.

7. [Ως την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση] Επιπλέον,
για μια μεταβατική περίοδο, ένα συστατικό κράτος μπορεί, συμφώνως προς
τον Συνταγματικό Νόμο, να περιορίσει την εγκατάσταση προσώπων από το άλλο
συστατικό κράτος. Για το σκοπό αυτό, μπορεί να κηρύξει ένα μορατόριουμ ώς το
τέλος του [έκτου] πέμπτου έτους, μετά το οποίο οι περιορισμοί είναι
επιτρεπτοί αν ο αριθμός των κατοίκων που προέρχονται από το άλλο συστατικό
κράτος έχει φτάσει το [7%] 6% του πληθυσμού ενός χωριού ή κοινότητας
μεταξύ του [7ου] 6ου και του [10ου] 9ου έτους και του [14%]
12% μεταξύ του [11ου] 10ου και του [15ου] 14ου έτους και
[21%] 18% του πληθυσμού του συστατικού κράτους στο εξής, μέχρι το
19ο έτος ή την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ό,τι από τα δύο
συμβεί συντομότερα. Μετά το δεύτερο έτος, δεν θα εφαρμόζονται τέτοιοι
περιορισμοί σε πρώην κατοίκους άνω των 65 ετών που θα συνοδεύονται από σύζυγο
ή αδελφό, ούτε σε πρώην κατοικους συγκεκριμένων χωριών.

* ΑΡΘΡΟ 4.

Θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες

1. Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών θα
υπογραμμίζεται στο Σύνταγμα. Δεν θα υπάρχει καμία διάκριση έναντι οποιουδήποτε
προσώπου στη βάση του φύλου αυτού ή αυτής, της εθνικής ή θρησκευτικής
ταυτότητας, ή του καθεστώτος ιθαγένειας συστατικού κράτους.

H ελευθερία διακίνησης και η ελευθερία εγκατάστασης μπορεί να περιορισθεί
μονάχα εκεί όπου προβλέπεται από την παρούσα Συμφωνία.

2. Οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι που ζουν σε συγκεκριμένα χωριά
του άλλου «συστατικού κράτους» θα απολαμβάνουν πολιτιστικά και εκπαιδευτικά
δικαιώματα και θα αντιπροσωπεύονται στα νομοθετικά όργανα του συστατικού
κράτους.

3. Τα δικαιώματα θρησκευτικών και άλλων μειονοτήτων,
περιλαμβανομένων των Μαρωνιτών, των Καθολικών, [και] των Αρμενίων
και των Ρομά, θα διασφαλίζονται σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα, και θα
περιλαμβάνουν πολιτιστικά, θρησκευτικά και εκπαιδευτικά δικαιώματα, καθώς και
αντιπροσώπευση στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο και τα νομοθετικά όργανα των
συστατικών κρατών.

* ΑΡΘΡΟ 5.

H ομοσπονδιακή κυβέρνηση

1. Το ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο, που αποτελείται από δύο σώματα, τη
Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα ασκεί την νομοθετική εξουσία.

α. Κάθε Σώμα θα έχει 48 μέλη. H Γερουσία θα αποτελείται από ίσο αριθμό
[γερουσιαστών από κάθε συστατικό κράτος] Ελληνοκυπρίων και
Τουρκοκυπρίων. H Βουλή των Αντιπροσώπων θα αποτελείται από αναλογική
εκπροσώπηση του πληθυσμού, υπό τον όρο ότι κάθε συστατικό κράτος δεν θα
εκπροσωπείται με λιγότερο από το ένα τέταρτο των βουλευτών.

β. Οι αποφάσεις του Κοινοβουλίου θα απαιτούν τη σύμφωνη γνώμη και των
δύο Σωμάτων με απλή πλειοψηφία που θα συμπεριλαμβάνει το ένα τέταρτο των
γερουσιαστών που ψηφίζουν από κάθε συστατικό κράτος. Για ειδικά προσδιορισμένα
θέματα θα απαιτείται ειδική πλειοψηφία δύο πέμπτων του συνολικού αριθμού των
γερουσιαστών από κάθε συστατικό κράτος.

2. Το γραφείο του Αρχηγού του κράτους βρίσκεται στο Προεδρικό Συμβούλιο
που θα ασκεί την εκτελεστική εξουσία:

α. Το Προεδρικό Συμβούλιο θα [αποτελείται από έξι μέλη που] θα
εκλέγεται από μία λίστα με ειδική πλειοψηφία στη Γερουσία και θα
εγκρίνεται με απλή πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων για πενταετή
θητεία. Θα περιλαμβάνει έξι μέλη με δικαίωμα ψήφου και επιπλέον μέλη
χωρίς δικαίωμα ψήφου εφόσον το αποφασίσει το κοινοβούλιο. H σύνθεση του
Προεδρικού Συμβουλίου θα είναι αναλογική προς τον αριθμό των προσώπων που
έχουν καθεστώς ιθαγένειας εσωτερικής πολιτείας στο καθένα από τα δύο συστατικά
κράτη, αν και όχι λιγότερο από το ένα τρίτο των μελών του Συμβουλίου που
ψηφίζουν και το ένα τρίτο όλων των μελών χωρίς ψήφο θα πρέπει να
προέρχεται από κάθε συστατικό κράτος.

β. Το Προεδρικό Συμβούλιο θα επιδιώκει να καταλήγει σε αποφάσεις με
συναίνεση. Όπου αποτυγχάνει, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά, θα παίρνει
αποφάσεις με απλή πλειοψηφία των παρόντων και ψηφιζόντων μελών με την
προϋπόθεση ότι στην πλειοψηφία θα μετέχει τουλάχιστον ένα μέλος από κάθε
συστατικό κράτος.

γ. Παρά τα δικαιώματα ψήφου, [T]τα μέλη του Συμβουλίου θα είναι
ίσα. Το Συμβούλιο θα αποφασίζει για την κατανομή των υπουργείων μεταξύ των
μελών του [και κάθε μέλος θα είναι επικεφαλής ενός υπουργείου]. Οι
επικεφαλής των υπουργείων Εξωτερικών Θεμάτων και Θεμάτων Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν
θα προέρχονται από το ίδιο συστατικό κράτος.

δ. Παρεκτός αν το Προεδρικό Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά,
θα εκλέγει δύο από τα μέλη του που δεν θα προέρχονται από το ίδιο συστατικό
κράτος να εναλλάσσονται κάθε είκοσι μήνες στα αξιώματα του Προέδρου και
του Αντιπροέδρου του Συμβουλίου [θα εναλλάσσονται κάθε 10 μήνες μεταξύ των
μελών του Συμβουλίου]. Το μέλος που θα προέρχεται από το πολυπληθέστερο
συστατικό κράτος θα είναι ο πρώτος Πρόεδρος σε κάθε θητεία. [Όχι πάνω από
δύο συνεχόμενοι Πρόεδροι μπορούν να προέρχονται από το ίδιο συστατικό κράτος].
Ο Πρόεδρος και κατά την απουσία του ο αντιπρόεδρος θα εκπροσωπούν το Συμβούλιο
ως επικεφαλής του κράτους και επικεφαλής της κυβέρνησης. Ο Πρόεδρος και ο
Αντιπρόεδρος δεν θα έχουν αποφασιστική ψήφο ή αυξημένες αρμοδιότητες μέσα στο
Συμβούλιο ως επικεφαλής του κράτους και επικεφαλής της κυβέρνησης. Ο
Αντιπρόεδρος θα συνοδεύει τον Πρόεδρο στις συνόδους του Ευρωπαϊκού
Συμβουλίου. Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος δεν θα έχουν αποφασιστική ψήφο ή
αυξημένες αρμοδιότητες μέσα στο Συμβούλιο.

ε. Οι εκτελεστικοί επικεφαλής των συστατικών κρατών θα καλούνται να
συμμετέχουν χωρίς να ψηφίζουν σε όλες τις συναντήσεις του Συμβουλίου μετά την
ισχύ της συμφωνίας και σε περιοδική βάση μετά τη δεκαετία.

3. H Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα, το
Γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή θα είναι ανεξάρτητα.

* ΑΡΘΡΟ 6.

Το Ανώτατο Δικαστήριο

1. Το Ανώτατο Δικαστήριο θα προασπίζει το Σύνταγμα και θα διασφαλίζει
τον πλήρη σεβασμό του.

2. Θα αποτελείται από εννέα δικαστές, τρεις από κάθε συστατικό κράτος
και τρεις μη Κυπρίους.

3. Το Ανώτατο Δικαστήριο, inter alia, θα επιλύει διαφωνίες μεταξύ των
συστατικών κρατών ή μεταξύ ενός εξ αυτών ή και των δύο με την ομοσπονδιακή
κυβέρνηση και θα επιλύει σε μεταβατική βάση τα αδιέξοδα μεταξύ των
ομοσπονδιακών θεσμών, εάν αυτό είναι εκ των ων ουκ άνευ για τη λειτουργία της
ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

[ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ του «ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ»

1. Οι θεσμοί του «κοινού κράτους» θα αναπτυχθούν στη διάρκεια
μεταβατικών περιόδων, μετά τις οποίες οι θεσμοί αυτοί θα λειτουργούν όπως
περιγράφεται παραπάνω.

2. Με την έναρξη ισχύος αυτής της Συμφωνίας, οι ηγέτες των δύο πλευρών
θα καταστούν Συν-Πρόεδροι της Κύπρου για τρία χρόνια. Οι Συν-Πρόεδροι θα
ασκούν την εκτελεστική εξουσία στη διάρκεια του πρώτου έτους, βοηθούμενοι από
το Συμβούλιο Υπουργών που θα ορίσουν. Για τα ακόλουθα δύο χρόνια, η
εκτελεστική εξουσία θα ασκείται από ένα Συμβούλιο Υπουργών εκλεγμένο από το
Κοινοβούλιο, και οι Συν-Πρόεδροι θα έχουν από κοινού τη θέση του Αρχηγού
Κράτους.

3. Τα νομοθετικά σώματα των «συστατικών κρατών» θα εκλεγούν εντός 40
ημερών από την έναρξη ισχύος αυτής της συμφωνίας. Το καθένα θα ορίσει 24
αντιπροσώπους (αντικατοπτρίζοντας την πολιτική σύνθεση των κοινοβουλίων τους)
σε ένα μεταβατικό Κοινοβούλιο «κοινού κράτους», που θα λειτουργεί για ένα
χρόνο.]

* ΑΡΘΡΟ 7.

Μεταβατικοί ομοσπονδιακοί θεσμοί και θεσμοί των συστατικών κρατών

1. Οι ομοσπονδιακοί θεσμοί θα εγκαθιδρυθούν μόλις τεθεί σε ισχύ η
Ιδρυτική Συμφωνία και ο τρόπος λειτουργίας τους θα εξελίσσεται στη
διάρκεια μεταβατικών περιόδων.

2. Τα μεταβατικά νομοθετικά, εκτελεστικά και δικαστικά σώματα των
συστατικών κρατών θα εγκαθιδρυθούν μόλις τεθούν σε ισχύ βάσει αυτής της
συμφωνίας. Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το γραφείο του Αρχηγού του
Κράτους θα περιβληθεί με εξουσίες Συν-Προεδρίας. H ομοσπονδιακή
κυβέρνηση θα αποτελείται από ένα Υπουργικό Συμβούλιο έξι μελών (τριών
Ελληνοκυπρίων, τριών Τουρκοκυπρίων). Εκπρόσωποι των κοινοβουλίων
των συστατικών κρατών θα μετέχουν στο μεταβατικό ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο (24
Ελληνοκύπριοι, 24 Τουρκοκύπριοι) και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
(τέσσερις Ελληνοκύπριοι, δύο Τουρκοκύπριοι).

3. Στις 13 Ιουνίου του 2004 θα διεξαχθούν γενικές εκλογές σε επίπεδο
συστατικών κρατών, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, και σε επίπεδο
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατόπιν αυτού, οι κυβερνήσεις των συστατικών
κρατών και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα λειτουργούν κανονικά, αν και ο
Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος σε ομοσπονδιακό επίπεδο θα εναλλάσσονται κάθε δέκα
μήνες κατά την πρώτη θητεία του Προεδρικού Συμβουλίου.

4. Το Ανώτατο Δικαστήριο θα λειτουργήσει μόλις τεθεί σε ισχύ η Ιδρυτική
Συμφωνία

* ΑΡΘΡΟ 8.

Αποστρατιωτικοποίηση

1. Λαμβάνοντας υπόψη ότι:

α. H Συνθήκη της Εγγύησης, που εφαρμόζεται mutatis mutandis στη νέα
κατάσταση πραγμάτων που καθιερώνεται με βάση αυτή τη Συμφωνία και το Σύνταγμα,
θα καλύπτει, εκτός από την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα, την ασφάλεια
και τη συνταγματική τάξη της Ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας, την εδαφική
ακεραιότητα, την ασφάλεια και τη συνταγματική τάξη των συστατικών κρατών.

β. [H Συνθήκη Συμμαχίας θα επιτρέπει στην ελληνική και τουρκική
στρατιωτική δύναμη – η κάθε μία δεν θα ξεπερνά (τοποθετήστε τετραψήφιο αριθμό)
σε όλους τους βαθμούς – να σταθμεύει, με βάση τη Συνθήκη Συμμαχίας στο
ελληνοκυπριακό «συστατικό κράτος» και το τουρκοκυπριακό «συστατικό κράτος»
αντίστοιχα] H ελληνική και η τουρκική στρατιωτική δύναμη θα έχουν δικαίωμα
να σταθμεύουν με βάση τη Συνθήκη Συμμαχίας στο ελληνοκυπριακό συστατικό κράτος
και στο τουρκοκυπριακό συστατικό κράτος αντίστοιχα ως ακολούθως:

i. Έως το 2011, κάθε στρατιωτική δύναμη δεν θα ξεπερνά σε
μέγεθος τους 6.000 άνδρες·

ii. Έπειτα από το 2011 και έως το 2018 ή την ένταξη της Τουρκίας
στην Ευρωπαϊκή Ένωση εάν συμβεί νωρίτερα, κάθε στρατιωτική δύναμη δεν
θα ξεπερνά σε μέγεθος τους 3.000 άνδρες· και

iii. Κατόπιν αυτού, η ελληνική στρατιωτική δύναμη δεν θα
ξεπερνά σε μέγεθος τους 950 άνδρες και η τουρκική στρατιωτική δύναμη δεν θα
ξεπερνά σε μέγεθος τους 650 άνδρες. Κάθε πέντε χρόνια θα γίνεται
αναθεώρηση της στρατιωτικής παρουσίας με στόχο την απόλυτη αποχώρηση·

γ. Οι ελληνικές και οι τουρκικές δυνάμεις και ο οπλισμός τους θα
αναδιπλωθούν σε συμφωνηθείσες τοποθεσίες και θα προσαρμοστούν στα συμφωνηθέντα
επίπεδα, και όποιες δυνάμεις και οπλισμοί καθ’ υπέρβαση των συμφωνηθέντων
επιπέδων, θα αποσυρθούν·

δ. Θα υπάρξει ειρηνευτική επιχείρηση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία θα
επιτηρεί την εφαρμογή αυτής της Συμφωνίας και θα καταβάλει κάθε προσπάθεια με
στόχο την προαγωγή της συμμόρφωσης προς αυτή, και θα συμβάλει στη διατήρηση
ενός ασφαλούς περιβάλλοντος, και θα παραμείνει όσο η ομοσπονδιακή κυβέρνη, με
τη συγκατάθεση και των δύο συστατικών κρατών, δεν αποφασίζει διαφορετικά·

ε. H προμήθεια όπλων στην Κύπρο θα απαγορευτεί με τρόπο που είναι
νομικά δεσμευτικός τόσο για τους εισαγωγείς όσο και για τους εξαγωγείς· και

στ. Μια Επιτροπή Επιτήρησης αποτελούμενη από εκπροσώπους των εγγυητριών
δυνάμεων, της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των συστατικών κρατών», υπό την
προεδρία των Ηνωμένων Εθνών, θα επιτηρεί την εφαρμογή αυτής της Συμφωνίας, η
Κύπρος θα αποστρατιωτικοποιηθεί και όλες οι Ελληνοκυπριακές και
Τουρκοκυπριακές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των μονάδων εφεδρειών θα
διαλυθούν και τα όπλα τους θα απομακρυνθούν από το νησί σε φάσεις
συγχρονισμένες με την αναδίπλωση και τη ρύθμιση των ελληνικών και των
τουρκικών δυνάμεων.

2. Δεν θα υπάρξουν παραστρατιωτικές ή εφεδρικές δυνάμεις ή στρατιωτική
ή παραστρατιωτική εκπαίδευση των πολιτών. Όλα τα όπλα εκτός από τα όπλα για
σπορ ειδικής άδειας θα απαγορευτούν.

3. Κανένα συστατικό κράτος δεν θα ανεχθεί βία ή υποκίνηση βίας
εναντίον του ομοσπονδιακού κράτους, των συστατικών κρατών ή των εγγυητριών δυνάμεων.

4. H Κύπρος δεν θα θέσει το έδαφός της στη διάθεση των διεθνών
στρατιωτικών επιχειρήσεων εκτός κι αν υπάρξει συγκατάθεση της Ελλάδας και της Τουρκίας.

5. H ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα συστατικά κράτη θα συνεργάζονται με
την επιχείρηση του ΟΗΕ. Τα έξοδα της επιχείρησης στον ΟΗΕ θα αναληφθούν από
την Ενιαία Δημοκρατία της Κύπρου.

6. Αυτές οι προβλέψεις δεν επηρεάζουν τις προβλέψεις της Συνθήκης
Ίδρυσης, της Εγγυητικής Συνθήκης, της Συνθήκης Συμμαχίας, της εντολής της
ειρηνευτικής επιχείρησης του ΟΗΕ, και τις προβλέψεις του Συντάγματος για την
ομοσπονδιακή αστυνομία και την αστυνομία των συστατικών κρατών και την
Υπηρεσία Κοινών Ερευνών.

* ΑΡΘΡΟ 9.

Σύνορα συστατικών κρατών και εδαφική προσαρμογή

1. Τα εδαφικά σύνορα των συστατικών κρατών θα είναι όπως περιγράφονται
στον χάρτη που αποτελεί τμήμα αυτής της συμφωνίας.

2. Περιοχές που αποτελούν αντικείμενο εδαφικής προσαρμογής και οι
οποίες είναι νόμιμα μέρος του ελληνοκυπριακού συστατικού κράτους με την έναρξη
της ισχύος της αυτής της συμφωνίας θα μπορούν να διοικούνται από το
τουρκοκυπριακό κράτος για μια ενδιάμεση περίοδο [όχι μεγαλύτερη από τρία έτη].
H διοίκηση θα μεταφερθεί υπό την επίβλεψη του ΟΗΕ στο ελληνοκυπριακό συστατικό
κράτος σε [συμφωνημένες] έξι φάσεις κατά την διάρκεια μιάς περιόδου
42 μηνών, ξεκινώντας [90] 104 μέρες αφού τεθεί αυτή η συμφωνία σε
ισχύ με τη μεταβίβαση της διοίκησης των μη κατοικημένων περιοχών συναφών με τα
εναπομείναντα του ελληνοκυπριακού συστατικού κράτους. H επίβλεψη, εκ
μέρους του ΟΗΕ, δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την εδαφική
μεταβίβαση θα αυξηθούν στους τελευταίους μήνες πριν γίνει η παράδοση των
συγκεκριμένων περιοχών όπως αναφέρεται στη Συμφωνία.

3. Ειδικές ρυθμίσεις θα διασφαλίζουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα
των σημερινών κατοίκων των περιοχών που θα υποστούν προσαρμογή, και θα
προνοούν για διατεταγμένη μετακόμιση σε επαρκείς εναλλακτικές κατοικίες σε
κατάλληλες τοποθεσίες, όπου θα μπορεί να κερδηθεί επαρκής επιβίωση.

* ΑΡΘΡΟ 10.

Περιουσία

Θα συμπληρωθεί σε συμφωνία με τις σχετικές προβλέψεις του Παραρτήματος 7.

* ΑΡΘΡΟ 11.

Επιτροπή συμφιλίωσης

1. Μία ανεξάρτητη αντικειμενική επιτροπή συμφιλίωσης θα προωθεί την
κατανόηση, την ανεκτικότητα, και τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

2. H Επιτροπή θα αποτελείται από άνδρες και γυναίκες σε ίσο αριθμό
Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων καθώς και από τουλάχιστον ένα μη Κύπριο μέλος
το οποίο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ καλείται να ορίσει ύστερα από
διαβουλεύσεις με τις δύο πλευρές.

* ΑΡΘΡΟ 12.

Προηγούμενες πράξεις

1. Κάθε πράξη, είτε νομοθετικής είτε εκτελεστικής είτε δικαστικής
φύσης από οποιαδήποτε εξουσία πριν από την ισχύ αυτής της συμφωνίας θα
θεωρείται ισχυρή με την προϋπόθεση ότι δεν αντιβαίνει ή είναι αντίθετη με
οποιαδήποτε πρόβλεψη αυτής της συμφωνίας και η ισχύς της θα συνεχίζεται μετά
την έναρξη της παρούσης συμφωνίας. Κανείς δεν θα μπορεί να αμφισβητεί την ισχύ
τέτοιων πράξεων με αιτιολογία τι συνέβη πριν από την έναρξη ισχύος αυτής της συμφωνίας.

2. Κάθε αίτηση για ευθύνες ή αποζημίωση από πράξεις προηγούμενες αυτής
της συμφωνίας θα αντιμετωπίζεται στο μέτρο που δεν ρυθμίζεται από αυτή τη
συμφωνία από το [συστατικό κράτος] από το οποίο ο αιτών προέρχεται.

* ΑΡΘΡΟ 13.

Έναρξη ισχύος και υλοποίηση

1. Αυτή η συμφωνία θα αρχίσει να υφίσταται [μετά την δωδέκατη
νυχτερινή της επόμενης μέρας της επιβεβαιωμένης] κατόπιν έγκρισης από
κάθε πλευρά σε χωριστά και ταυτόχρονα δημοψηφίσματα που διεξάγονται όπως
προβλέπουν ρυθμίσεις αυτής της συμφωνίας και υπογραφή από την Ελλάδα,
την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο, της Συνθήκης σε θέματα που
αφορούν το νέο καθεστώς στην Κύπρο.

2. Με την έναρξη της ισχύος της συμφωνίας και της Συνθήκης που
σχετίζεται με το νέο καθεστώς στην Κύπρο, θα υπάρξουν τελετές στο νησί στη
διάρκεια των οποίων όλες οι σημαίες εκτός αυτών που προβλέπονται στην συμφωνία
θα υποσταλούν και θα αναρτηθούν οι σημαίες της ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας
και των [συστατικών κρατών] σύμφωνα με το Σύνταγμα και τη σχετική νομοθεσία,
και θα παιχτούν οι εθνικοί ύμνοι της ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας και των
συστατικών κρατών.

3. Μόλις τεθεί σε ισχύ αυτή η Συμφωνία, οι Συμπρόεδροι θα ενημερώσουν
τον ΟΗΕ ότι από εδώ και πέρα τα δικαιώματα μέλους και οι υποχρεώσεις της
Κύπρου στον ΟΗΕ θα ασκούνται σε συμφωνία με το νέο καθεστώς. H συμφωνημένη
σημαία της Κύπρου θα αναρτηθεί στην έδρα του ΟΗΕ.

4. Αυτή η Συμφωνία θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τα δεσμευτικά
χρονοδιαγράμματα που τίθενται σε διάφορα μέρη της Συμφωνίας και απεικονίζονται
στο ημερολόγιο της υλοποίησης.

* ΑΡΘΡΟ 14.

Παραρτήματα

Τα παραπάνω κύρια άρθρα απεικονίζονται σε λεπτομερή νομική γλώσσα στα
παραρτήματα που αποτελούν ένα συστατικό μέρος αυτής της Συμφωνίας.