Φιλοτουρκικό το σχέδιο

Γέρνει εις βάρος των Ελληνοκυπρίων το νέο σχέδιο Ανάν. Αποκλίσεις από το
κοινοτικό κεκτημένο παγιώνονται, τα στρατεύματα παραμένουν, οι έποικοι δεν
φεύγουν, οι περιουσίες δεν επιστρέφονται.

H σημαντικότερη διαφορά του όμως – που παγιώνει τη διχοτόμηση – είναι ότι
αναγνωρίζει ρητά εθνοτικό εκλογικό σώμα στις εκλογές της Γερουσίας. Σε
αντίθεση με το προηγούμενο σχέδιο Ανάν, για τους γερουσιαστές ψηφίζουν
Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, και όχι οι έχοντες την ιθαγένεια κάθε
συστατικού κράτους. Με αυτό τον τρόπο οι πρόσφυγες που θα επιστρέψουν χάνουν
τα μισά πολιτικά τους δικαιώματα.

Οι σημαντικότερες αλλαγές σε σχέση με το προηγούμενο σχέδιο Ανάν είναι οι
εξής:

* ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ.Στο κεφάλαιο περί ιθαγένειας γίνεται ρητή αναφορά σε
Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους γερουσιαστές, που θα εκλέγονται από τους
Ελληνοκυπρίους και τους Τουρκοκυπρίους χωριστά. Το προηγούμενο σχέδιο μιλούσε
για γερουσιαστές που εκλέγονται στο «συστατικό κράτος», χωρίς να καθορίζει
εθνοτική εκλογή.

* ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Υπάρχει ρητή πρόβλεψη για περιορισμό της μετανάστευσης
Ελλήνων και Τούρκων. Για μια περίοδο 19 ετών ή μέχρι την είσοδο της Τουρκίας
στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Κύπρος μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των Ελλήνων ή
Τούρκων που θα εγκαθίστανται στην Κύπρο αν ο αριθμός τους έχει ξεπεράσει το 5%
του πληθυσμού των πολιτών της αντίστοιχης κοινότητας.

* ΜΕΤΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. Το νέο σχέδιο επιτρέπει περιορισμό του δικαιώματος
μετεγκατάστασης πολιτών από το ένα συστατικό κράτος στο άλλο για μια
μεταβατική περίοδο. Κάθε συστατικό κράτος μπορεί να επιβάλει μορατόριουμ στη
μετακίνηση για μια πενταετία. Από εκεί και πέρα περιορισμοί επιτρέπονται σε
μια πόλη ή ένα χωριό αν οι πολίτες του άλλου συστατικού κράτους έχουν φτάσει
το 6% μεταξύ του έκτου και του ενάτου χρόνου της εφαρμογής της συμφωνίας, στο
12% μεταξύ του 10ου και του 14ου χρόνου και στο 18% ώς το 19ο έτος ή την
ένταξη της Τουρκίας στην E.E.. Με το παλιό σχέδιο, η μετακίνηση επιτρεπόταν σε
ποσοστό 1% από τον πρώτο χρόνο και με όριο το 21% έπειτα από 20 χρόνια.

* ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ KEKTHMENA. Σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του κοινοτικού
κεκτημένου, το σχέδιο επιβάλλει στους δύο συμπροέδρους – που θα είναι
επικεφαλής του κράτους στη μεταβατική περίοδο ώς τις 13 Ιουνίου – να στείλουν
επιστολή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου θα ζητούν οι παρεκκλίσεις από το κοινοτικό
κεκτημένο να διαρκέσουν ώσπου το εισόδημα των Τουρκοκυπρίων να φτάσει στο 85%
του εισοδήματος των Ελληνοκυπρίων.

* ΠΕΡΙΟΥΣΙΕΣ. Πολύ σκληρό για τους Ελληνοκυπρίους και τους πρόσφυγες
είναι το νέο σχέδιο στο θέμα των περιουσιών. Επιβάλλει στους δύο συμπροέδρους
στη διάρκεια της κοινής τους θητείας να αποστείλουν επιστολή στο Ανώτατο
Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο, με την οποία να του ζητούν
να μην κάνει δεκτές άλλες προσφυγές όπως της Τιτίνας Λοϊζίδου για την
καταπάτηση των περιουσιών. Επίσης προβλέπει αποζημίωση περιουσιών μόνο κατά το
1/3. Το υπόλοιπο θα δοθεί υπό μορφή ομολόγων και άλλων εγγυήσεων.

* ΟΙ ΡΟΜΑ. Το νέο σχέδιο αναγνωρίζει δικαιώματα στη μειονότητα των
Ρομά, πρόβλεψη που δεν υπήρχε στο προηγούμενο.

* ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Στο κεφάλαιο για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, το
νέο σχέδιο ορίζει πενταετή θητεία του Προεδρικού Συμβουλίου. Προβλέπει ότι το
Συμβούλιο θα αποτελείται από έξι μέλη με δικαίωμα ψήφου και πρόσθετα μέλη
χωρίς δικαίωμα ψήφου, αν το αποφασίσει το Κοινοβούλιο. Τουλάχιστον ένα τρίτο
από τα μέλη με δικαίωμα ψήφου και ένα τρίτο από τα μέλη χωρίς δικαίωμα ψήφου
θα πρέπει να προέρχονται από κάθε συστατικό κράτος. Το νέο στοιχείο που
εισάγεται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι ότι αρκεί η απλή πλειοψηφία των
παρόντων μελών με δικαίωμα ψήφου – πάντα με την προϋπόθεση πως συναινεί
τουλάχιστον ένα μέλος από κάθε συστατικό κράτος. Ανεξάρτητα από το δικαίωμα
ψήφου, όλα τα μέλη είναι ίσα και το Συμβούλιο αποφασίζει για την κατανομή των
υπουργείων.

* H ΠΡΟΕΔΡΙΑ.Σύμφωνα με το νέο σχέδιο, το Συμβούλιο θα πρέπει να
εκλέξει δύο από τα μέλη του (καθένα από διαφορετικό συστατικό κράτος) που θα
εναλλάσσονται κάθε είκοσι μήνες στα αξιώματα του προέδρου και του
αντιπροέδρου. Το σχέδιο ορίζει ότι ο πρώτος πρόεδρος είναι ο εκπρόσωπος του
πληθυσμικά ισχυρότερου κράτους (Ελληνοκύπριοι). Ακολουθεί ο Τουρκοκύπριος, και
μετά πάλι ο Ελληνοκύπριος ώσπου να συμπληρωθούν οι 60 μήνες. Έτσι
διασφαλίζεται η αρχή της εναλλαγής στην προεδρία μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων σε
σχέση 2:1. Το νέο σχέδιο ορίζει ρητά πως ο πρόεδρος θα συνοδεύει τον
αντιπρόεδρο στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια.

* ΕΝΑΛΛΑΓΗ ΠΡΟΕΔΡΩΝ. Το προηγούμενο σχέδιο προέβλεπε συμπροεδρία για
μια μεταβατική περίοδο τριών ετών και ορισμό ενός Συμβουλίου με ίσο αριθμό
Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων για 1 έτος και ενός μεταβατικού Κοινοβουλίου
επίσης για ένα έτος. Αυτές οι μεταβατικές περίοδοι περιορίζονται ώς τις 13
Ιουνίου 2004 όταν θα γίνουν εκλογές και όλα τα Σώματα θα λειτουργούν κανονικά
με μόνη εξαίρεση την εναλλαγή του προέδρου και του αντιπροέδρου στο Συμβούλιο,
η οποία για την πρώτη πενταετία θα γίνεται κάθε 10 μήνες.

* ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ. Τα στρατεύματα παραμένουν στην Κύπρο. Το νέο σχέδιο
ορίζει ότι στο ελληνοκυπριακό συστατικό κράτος και στο τουρκοκυπριακό
συστατικό κράτος παραμένουν ελληνικές και τουρκικές ένοπλες δυνάμεις 6.000
ανδρών και από το 2011 ώς το 2018 3.000 ανδρών. Το νέο σχέδιο δεν έχει καμία
αναφορά στους εποίκους, που παραμένουν στο νησί.

* ΤΟ ΕΔΑΦΙΚΟ. Οι ρυθμίσεις για το εδαφικό παραμένουν ως έχουν, με τους
Τουρκοκυπρίους να διατηρούν περίπου το 28% της νήσου. Υπάρχουν ωστόσο κάποιες
εδαφικές διαφοροποιήσεις στις περιοχές των βρετανικών βάσεων στο Ακρωτήρι και
τη Δεκέλεια. Αυξάνει όμως η μεταβατική περίοδος κατά την οποία η διοίκηση των
περιοχών που θα επιστραφούν στο ελληνικό συστατικό κράτος θα παραμείνει υπό
την εποπτεία του ΟΗΕ – από τις 104 μέρες στους 42 μήνες.

Επικοινωνία Μπους με Καραμανλή

Μετά τη σημερινή συνάντησή τους με τον Κόφι Ανάν, η ελληνοκυπριακή και η
τουρκοκυπριακή αντιπροσωπεία θα έχουν στη διάθεσή τους 48 ώρες για να
διαπραγματευθούν. Όπως, όμως, έλεγε χαρακτηριστικά συνεργάτης του Προέδρου
Παπαδόπουλου, «εμείς δεν θα υπογράψουμε τίποτε και θα γυρίσουμε στην Κύπρο για
να ξεκινήσουμε την εκστρατεία υπέρ του όχι».

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, κυβερνητικοί κύκλοι εξέφραζαν τον προβληματισμό
τους για τις συνέπειες που μπορεί να υποστεί η Αθήνα τόσο στις
ελληνοαμερικανικές σχέσεις όσο και στη δυνατότητα διαπραγμάτευσης σε όλα τα
επίπεδα της E.E. Πάντως, σε μια σαφή ένδειξη του σημαίνοντος ρόλου που παίζει,
ακόμη και παρασκηνιακά, η Ουάσιγκτον στη διαδικασία της Λουκέρνης, ο
Αμερικανός Πρόεδρος Τζορτζ Μπους επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Κώστα
Καραμανλή. Ο κ. Μπους ζήτησε τη συμβολή της ελληνικής κυβέρνησης στην επίλυση
του Κυπριακού, ενώ ο Έλληνας Πρωθυπουργός επεσήμανε πόσο ασφυκτικά είναι τα χρονοδιαγράμματα.