3+1 σενάρια για την επόμενη ημέρα

Καθώς το διπλωματικό θρίλερ που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Λουκέρνη
χρειάζεται άλλο ένα εικοσιτετράωρο να ολοκληρωθεί, οι πλέον ψύχραιμοι στρέφουν
την προσοχή τους στην επόμενη ημέρα και στα πιθανά σενάρια.

Ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι, κρατώντας κεριά και τη σημαία της «νέας Κύπρου» διαδήλωσαν υπέρ μιας γρήγορης λύσης

Ελλάδα, Τουρκία, Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταστρώσει
στρατηγικές που αφορούν το «ναι» ή το «όχι» στο σχέδιο Ανάν και τις συνέπειες
της μιας ή της άλλης εκδοχής. Προϋπόθεση της κατάστρωσης των πιθανών σεναρίων
είναι ότι η διαδικασία που συμφωνήθηκε στη Νέα Υόρκη θα φθάσει στο τέλος της.

Αμφισβήτηση

Ήδη βρισκόμαστε στο μεταίχμιο της δεύτερης και τρίτης φάσης, αφού ο Κόφι Ανάν
επέλεξε να συνδυάσει τη φάση των διευρυμένων με τη συμμετοχή των Πρωθυπουργών
της Ελλάδας και της Τουρκίας συνομιλιών με εκείνην της επιδιαιτησίας του. Το
ενδεχόμενο να μη φθάσουμε στα δημοψηφίσματα δεν είναι θεωρητικό, αφού η
διαδικασία αμφισβητήθηκε και από τις δυο πλευρές.

Ο Τούρκος Πρωθυπουργός T. Ερντογάν είχε πει πως αν δεν λυθεί το θέμα του
κοινοτικού δικαίου, εννοώντας πως αν δεν υπάρξουν μόνιμες παρεκκλίσεις στο
τελικό σχέδιο, δεν έχουν νόημα τα επόμενα βήματα. Αλλά και από ελληνοκυπριακής
πλευράς ακούστηκαν φωνές πως αν το σχέδιο δεν ικανοποιεί, τότε την πολιτική
ευθύνη της απόρριψής του δεν είναι σωστό να την αναλάβει ο λαός σε δημοψήφισμα
αλλά η πολιτική ηγεσία με ομόφωνη απόφασή της, δηλαδή ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος
και το Εθνικό Συμβούλιο.

H ελληνική κυβέρνηση πάντως επιμένει, και τονίστηκε και χθες στη συνάντηση του
κ. Καραμανλή με το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου, πως η συμφωνία της Νέας Υόρκης
είναι δεσμευτική και κατά συνέπεια πρέπει οι πολίτες να πουν την τελευταία
λέξη.

Το ερώτημα πάντως που διατυπώνουν πολλοί είναι πώς θα υποδεχθούν την Κύπρο οι
εταίροι στην E.E. αν η απόρριψη της λύσης βαρύνει την Ελληνοκυπριακή πλευρά..
Συνεργάτες του Προέδρου Παπαδόπουλου λένε ότι έχουν μελετήσει όλα τα σενάρια,
ακόμα και εκείνα κατά τα οποία η συμπεριφορά των Ευρωπαίων εταίρων αλλά και
των Αμερικανών θα είναι συμπεριφορά προς «μαύρο πρόβατο», και υποστηρίζουν ότι
αυτό δεν πρόκειται να έχει μεγάλο κόστος. Διότι, όπως λένε, η 1η Μαΐου δεν
είναι το τέλος της ιστορίας για το Κυπριακό.

20 παραβιάσεις στο Αιγαίο

Σε νέες παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου στο Αιγαίο προχώρησαν χθες οι
Τούρκοι, ενώ στη Λουκέρνη συνεχίζονται οι συζητήσεις για την επίλυση του
Κυπριακού.

Συγκεκριμένα 12 τουρκικά F-16 σε 4 σχηματισμούς μπήκαν στο FIR Αθήνας σε
διάφορα σημεία του Αιγαίου και έκαναν συνολικά 20 παραβιάσεις του εθνικού
εναέριου χώρου. Δύο από αυτά ήταν πλήρως οπλισμένα. Σε δύο περιπτώσεις οι
Τούρκοι πιλότοι αντέδρασαν στη διαδικασία αναχαίτισης, με αποτέλεσμα να
εμπλακούν σε εικονικές αερομαχίες με ελληνικά μαχητικά.

1. «Ναι» και από τις δύο πλευρές

Αν από τις κάλπες των δημοψηφισμάτων, που κατά πάσα πιθανότητα θα γίνουν στις
25 Απριλίου, βγει ένα «ναι» τόσο από τη μια όσο και από την άλλη πλευρά, τότε
η Ευρωπαϊκή Ένωση θα υποδεχθεί με ανακούφιση – είναι προφανές – μια ενιαία
ομοσπονδιακή Κύπρο στις αγκάλες της. Οι Ευρωπαίοι θα πανηγυρίζουν, διότι δεν
θα έχουν κληρονομήσει ένα πρόβλημα δεκαετιών και θ’ αντικρύσουν ευνοϊκά το
αίτημα της Τουρκίας για ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων το ταχύτερο. Οι
Αμερικανοί το ίδιο, γιατί ένα από τα σχέδιά τους θα έχει επιτύχει, οι
εμπειρογνώμονές τους μάλιστα το εντάσσουν στο πλαίσιο του νέου δόγματος της
Μεγάλης Μέσης Ανατολής. Οι αισιόδοξοι για το μέλλον του κοινού κράτους λένε
ότι θα μεταβληθεί σε Ελβετία της Ανατολικής Μεσογείου ενώ απαισιόδοξοι
περιγράφουν τις οικονομικές προοπτικές μαύρες λόγω του ότι η ενοποίηση των
οικονομιών άνισων ταχυτήτων θα δημιουργήσει σειρά οικονομικών προβλημάτων. Στο
σενάριο αυτό θα δοκιμασθεί βεβαίως κάτι πολύ πιο σημαντικό: η δυνατότητα
Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου να συμβιώσουν.

2. «Όχι» και από τις δύο πλευρές

Αν και οι δυο πλευρές ψηφίσουν «όχι» στα δημοψηφίσματα, τότε τα πράγματα, όπως
έχει δηλώσει ο ίδιος Κόφι Ανάν, επανέρχονται στο μηδέν και όλα θα θεωρηθούν ως
μη γενόμενα. Σ’ αυτή την περίπτωση η ευθύνη θα μοιραστεί εξίσου στις δυο
πλευρές και μάλλον αυτοί που θα μείνουν με πραγματικό παθητικό θα είναι ο
ίδιος ο Κόφι Ανάν και οι άνθρωποι των Ηνωμένων Εθνών που δεν μπόρεσαν να
καταλάβουν τη φύση του προβλήματος. Στην εκδοχή αυτή η Κυπριακή Δημοκρατία
εντάσσεται την 1η Μαΐου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μάλλον χωρίς απωθητικά
συναισθήματα από τους υπόλοιπους εταίρους της, αφού η ευθύνη του ναυαγίου δεν
θα βαρύνει μόνο την ίδια αλλά και την άλλη πλευρά.

3. Ελληνοκυπριακό «ναι» – τουρκικό «όχι»

Το σενάριο κατά το οποίο η ελληνοκυπριακή πλευρά λέει «ναι» στο δημοψήφισμα
και η τουρκοκυπριακή «όχι», σημαίνει ότι τα πράγματα δυσκολεύουν πολύ για τον
κύριο στόχο της Άγκυρας που είναι η εξασφάλιση ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων. H Κυπριακή Δημοκρατία θα γίνει δεκτή στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως
αξιόπιστος εταίρος που έκανε ό,τι μπορούσε για να βρεθεί λύση στο πρόβλημα
αλλά προσέκρουσε στην αδιαλλαξία της άλλης πλευράς. Το ψευδοκράτος θα
παραμείνει ένα μόρφωμα στο περιθώριο της διεθνούς ζωής.

4. Τουρκοκυπριακό «ναι» – ελληνοκυπριακό «όχι»

Το δυσμενέστερο σενάριο για την ελληνοκυπριακή πλευρά είναι εκείνο κατά το
οποίο στα δημοψηφίσματα οι Τουρκοκύπριοι ψηφίζουν «ναι» στο σχέδιο Ανάν και τα
απορρίπτουν οι Ελληνοκύπριοι. Στην εκδοχή αυτή θα έχουν χάσει την έξωθεν καλή
μαρτυρία της καλής θέλησης που δεκαετίες συνόδευε στη διεθνή σκηνή την
πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας. H Άγκυρα θα θριαμβολογεί ενώπιον της
διεθνούς κοινής γνώμης και θα αποκτήσει σημαντικό οπλοστάσιο στην
επιχειρηματολογία της για να λάβει ημερομηνία έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων. H Κυπριακή Δημοκρατία θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση –
έχει ήδη υπογράψει την Πράξη Προσχώρησης – με το κεκτημένο υπό αναστολή στις
κατεχόμενες περιοχές.