«Ο Tόνι Mπλερ πρέπει να φύγει!»

Τα συντρίμμια. Ιρακινοί πανηγυρίζουν πάνω στο καμένο αυτοκίνητο των Ισπανών

Ο Τζον Λε Καρέ, ο συγγραφέας που μας ξενάγησε στους λαβυρίνθους του
Ψυχρού Πολέμου, κοιτάζει τον νέο κόσμο που προέκυψε μετά το τέλος του. Και
είναι απογοητευμένος. Στην Αμερική κυβερνάει μια χούντα, λέει. Και στη
Βρετανία; Ένας Μπλερ που πρέπει να φύγει.

Στο τέλος οι φιλίες πάντα προδίδονται όταν υποκύπτουν στα παιχνίδια της
εξουσίας. Με αυτή την ιδέα πάλευε στα μυθιστορήματά του ο Τζον Λε Καρέ εδώ και
40 χρόνια. Αν κάτι σήμερα τον εξοργίζει, είναι πως αυτή η ιδέα εξακολουθεί να
βγαίνει αληθινή. Από το σπίτι του στην Κορνουάλη μιλάει στην εφημερίδα
«Γκάρντιαν» για το τελευταίο του μυθιστόρημα που επιγράφεται «Απόλυτα φίλοι».

Ανελέητοι

Δύο φίλοι, αφού περνούν από την ταραγμένη δεκαετία του 1960, από κατασκόπους
και σατράπες και από τις δυνάμεις της σύγχρονης τρομοκρατίας, στο τέλος
καταστρέφονται από τον κυνισμό των ανθρώπων που βρίσκονται στην εξουσία. Και
είναι αυτοί οι άνθρωποι τόσο ανελέητοι, που μπροστά τους δεν μπορεί να αντέξει
ούτε μια φιλία που άντεξε τις αναταράξεις και τις εχθρότητες των τελευταίων 50
ετών. Δεν είναι μια επινοημένη ιστορία. Ο συγγραφέας, 72 ετών σήμερα, πιστεύει
πως η ιστορία του βγαίνει αληθινή. «Άλλαξαν τόσα λίγα πράγματα στη διάρκεια
της ζωής μου» λέει. «Εξακολουθεί να μας κυβερνάει μια μυστικοπαθής κλίκα».
Αυτή η εμμονή, που χαρακτηρίζει το έργο του Τζον Λε Καρέ, διαιωνίζεται από
τους νεοσυντηρητικούς της Ουάσιγκτον που απήγαγαν την αμερικανική δημοκρατία
και έγιναν μια χούντα – έτσι ακριβώς τη λέει – που δεν μπορεί να διατυπώσει
ιδεολογία παρά μόνο με όρους στρατιωτικής σύγκρουσης.

Τα έκανε θάλασσα

Τζον Λε Καρέ: «Στην Αμερική κυβερνάει μια χούντα»

Και ο Μπλερ; «Υπήρξε μια περίοδος μεγάλης αισιοδοξίας, την οποία συμμεριζόμουν
κι εγώ, όταν ο Μπλερ ανέβηκε στην εξουσία» λέει ο Τζον Λε Καρέ. «Μα ο Μπλερ τα
έκανε θάλασσα. Έτσι, αυτό που έχουμε τώρα είναι κάτι τόσο ξεπερασμένο και τόσο
απογοητευτικό, που με πλημμυρίζει οργή». Κατηγορεί τον Μπλερ ότι έγινε «ο
ραψωδός της αμερικανικής υπόθεσης», πως υπέκυψε στα ένστικτα που ο ίδιος ο Λε
Καρέ προσπαθούσε να βγάλει από μέσα του στο μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του.
Οι σκέψεις του τρέχουν αμέσως στη Βαγδάτη. «H δύναμη του Μπλερ να πείθεται και
να αυταπατάται είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Και στην τρομερή απόφαση να μπει
στον πόλεμο κατά του Ιράκ, βλέπω, πρώτα από όλα, την κολακεία από τη μεριά του
Λευκού Οίκου και την κατασυκοφάντηση από τη μεριά του Μπλερ. Τον κυρίευσε το
συναίσθημα ότι αυτός θα μπορούσε να παρουσιάσει την Αμερική στην Ευρώπη και
πως αυτός προσωπικά, που θα μεσολαβούσε, που θα έπειθε, θα γινόταν η γέφυρα
πάνω από τον Ατλαντικό και όλος ο κόσμος θα προσέβλεπε σε αυτόν για την υψηλή
αποστολή».

Όσα λέει ο Τζον Λε Καρέ δεν είναι ωμός αντιαμερικανισμός. Έχει εννέα εγγόνια
που είναι Αμερικανόπουλα και συχνά στοχάζεται γι’ αυτόν τον τόπο «όπου πάντα
έλαμπαν οι ιδέες», κάτι που τον έκανε ιδιαίτερα γοητευτικό. Το πρόβλημά του
αρχίζει όταν τα βάζει όλα αυτά πλάι στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, την
οποία βρίσκει αποκρουστική. «Πιστεύω πως οι νεοσυντηρητικοί αισθάνονται ότι
μέχρι να δαμάσουν τον κόσμο, δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη για την Αμερική».
Καταστάσεις παρόμοιες αναβλύζουν μέσα από τις σελίδες του νέου βιβλίου του
«Απόλυτα φίλοι» και προκαλούν την καταστροφή των χαρακτήρων που ο συγγραφέας
έπλασε για να είναι «καλοί».

H… υποδοχή

Στο σπίτι του στην Κορνουάλη, στη βεράντα πάνω από τους ψηλούς γκρεμούς, ο
δημοσιογράφος της βρετανικής εφημερίδας που τον επισκέφθηκε εκεί, επιχειρεί
μια τελευταία ερώτηση: Άραγε τι θα έλεγε στον Τόνι Μπλερ, αν τον έβλεπε μια
μέρα να φτάνει στο κατώφλι του; Ο Τζον Λε Καρέ χαμογελάει με γνήσια
εγκαρδιότητα. «Θα τον καλωσόριζα. Θα έβαζα να πιούμε. Και ύστερα θα του έλεγα:
“Σε ό,τι με αφορά, όσο πιο κομψά και όσο πιο γρήγορα αποσυρθείτε από την
πολιτική, τόσο πιο ευτυχής θα είμαι”».