[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Την άλλη εβδομάδα, στις 16 Απριλίου, υπογράφεται στη Αθήνα η Πράξη
Προσχώρησης των δέκα κρατών (Κύπρος, Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία,
Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία) στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η
υπογραφή αντιπροσωπεύει την κατάληξη μιας μακροχρόνιας διαδικασίας για τη
διεύρυνση της Ένωσης, στην επιτυχία της οποίας η Ελλάδα συνέβαλε αποφασιστικά.
Ξεκίνησε ουσιαστικά μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, πέρασε από πολλά στάδια
αβεβαιότητας και δυσκολιών και τώρα φθάνει προς το τέλος της. Η υπογραφή δεν
σημαίνει και την τυπική θεσμική ένταξη των δέκα χωρών στην Ένωση. Θα πρέπει να
ακολουθήσει η διαδικασία της επικύρωσης από τις δεκαπέντε χώρες – μέλη της
Ε.Ε. και τις «υπό ένταξη χώρες». Εάν όλα εξελιχθούν ομαλά, οι δέκα χώρες θα
προσχωρήσουν επίσημα στην Ένωση την 1η Μαΐου 2004. Η ένταξη των δέκα χωρών δεν
κλείνει και τη διαδικασία της διεύρυνσης. Θα ακολουθήσουν η Βουλγαρία και η
Ρουμανία, χωρών που έχει προγραμματισθεί η ένταξή τους για το 2007, η Τουρκία
που έχει επίσημα ανακηρυχθεί σε «υποψήφια για ένταξη χώρα» και βεβαίως οι
πέντε χώρες των Δ. Βαλκανίων που έχουν επίσημα επίσης ανακηρυχθεί «επιλέξιμες
για ένταξη χώρες» εφόσον εκπληρώσουν τα απαιτούμενα πολιτικά και οικονομικά
κριτήρια.

Η διεύρυνση της Ένωσης συνιστά ένα ιστορικής σημασίας επίτευγμα, παρά τα
κριτικά σχόλια που διατυπώθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες σχετικά με τη
συμπεριφορά ορισμένων «υπό ένταξη χωρών» στην αντιπαράθεση Ευρώπης – ΗΠΑ για
τον πόλεμο στο Ιράκ. Με τη διεύρυνση, η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τους στόχους
της σταθερότητας, της δημοκρατίας και της ευημερίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Η
διεύρυνση αποτελεί τη «μεγαλύτερη επένδυση» στη σταθερότητα και τη δημοκρατία.
Αποτελεί μια εναλλακτική στρατηγική για την οικοδόμηση σταθερότητας απ’ αυτή
της χρήσης στρατιωτικής βίας. Και έχει αποδειχθεί ότι είναι μια πετυχημένη
στρατηγική. Βεβαίως η διεύρυνση δημιουργεί περίπλοκα προβλήματα στη θεσμική
συγκρότηση και τη λειτουργία της Ένωσης. Ορισμένα από τα προβλήματα αυτά θα
επιλυθούν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης και της Διακυβερνητικής που θα
ακολουθήσει. Άλλα προβλήματα ίσως οδηγήσουν στην Ευρώπη του «εσωτερικού
πυρήνα»…

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).