Μία χώρα με επτά κοινοβούλια!

Πώς επιβιώνει το Βέλγιο; Με… επτά κοινοβούλια! Ένα ομοσπονδιακό, ένα για
κάθε επαρχία (Βαλονία, Φλαμανδία, Βρυξέλλες) ένα για κάθε γλωσσική κοινότητα
(γαλλόφωνη, φλαμανδόφωνη, γερμανόφωνη). Σε κάθε κοινοβούλιο αντιστοιχεί μία
κυβέρνηση. Τα εκτελεστικά όργανα όμως έχουν τις δικές τους ιδιαιτερότητες:
Έτσι ο πρόεδρος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης – δηλαδή ο πρωθυπουργός του
Βελγίου – προβλέπεται ότι είναι Φλαμανδός, επειδή οι Φλαμανδοί είναι
πλειονότητα στη χώρα. Επιβάλλεται όμως να μιλάει και τις δύο γλώσσες, ενώ το
Σύνταγμα προβλέπει αντιπρόεδρο Βαλόνο και μισό-μισό για το υπουργικό
συμβούλιο. Μισό-μισό προβλέπει και για την κυβέρνηση των Βρυξελλών, εδώ όμως ο
πρόεδρος είναι ρεζερβέ Βαλόνος, επειδή η πλειονότητα της επαρχίας είναι
γαλλόφωνη.

Μοίρασμα εξουσιών. Θα περίμενε κανείς οι βασικές εξουσίες, όπως η
ασφάλεια, οι διεθνείς σχέσεις, η οικονομική πολιτική να είναι αρμοδιότητα της
ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Αυτό τουλάχιστον υποτίθεται ότι προβλέπεται για την
Κύπρο από όσα έχουν διαρρεύσει για το σχέδιο Ανάν: Μια κεντρική ομοσπονδιακή
κυβέρνηση με αρμοδιότητα για άμυνα, ασφάλεια, οικονομία και εξωτερική
πολιτική. Στο Βέλγιο όμως ούτε αυτό δεν συμβαίνει: «Οι εξουσίες είναι
μοιρασμένες ισότιμα σε όλα τα επίπεδα. Η επαρχία των Βρυξελλών μπορεί ανά πάσα
στιγμή να συνάψει σχέσεις και να υπογράψει συμφωνίες με τη Γερμανία ή τον
Καναδά», λέει ο Χρήστος Δουλκερίδης. Η οικονομική πολιτική είναι αρμοδιότητα
της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αλλά και των επαρχιών, στα θέματα που
σχετίζονται με τη γλώσσα (παιδεία, πολιτισμός, ΜΜΕ) τον πρώτο λόγο έχουν οι
κυβερνήσεις των γλωσσικών κοινοτήτων. Και η αστυνομία; «Σας είπα, το σύστημα
είναι περίπλοκο», γελάει ο κ. Δουλκερίδης. «Υπεύθυνο είναι το ομοσπονδιακό
επίπεδο, αλλά εδώ εμπλέκονται και οι δήμοι!»

Βέτο και διαπραγματεύσεις. Πέρα από αυτά, κάθε κυβέρνηση έχει βέτο. Αν
μια αποφασίσει κάτι που μια άλλη θεωρεί ότι βλάπτει τα συμφέροντά της, τότε η
τελευταία μπορεί να προσφύγει στο Comitee de Concertation, το Συμβούλιο
Συντονισμού. Εκεί οι εκπρόσωποι και των επτά κυβερνήσεων κάθονται και
διαπραγματεύονται μέχρι να υπάρξει συναίνεση και ομοφωνία. Αξίζει να σημειωθεί
ότι σύμφωνα με το σχέδιο Ανάν για την Κύπρο η άνω βουλή (όπου οι δύο
κοινότητες θα έχουν ίσο αριθμό εκπροσώπων) θα έχει βέτο στις αποφάσεις του
κοινοβουλίου, όπου οι δύο κοινότητες θα εκπροσωπούνται αναλογικά με τον
πληθυσμό. Βρίσκουν άκρη οι Βέλγοι; Δεν βρίσκουν. Για να επικυρώσει π.χ. το
Βέλγιο μια ευρωπαϊκή συνθήκη, όπως αυτήν της Νίκαιας, πρέπει να την εγκρίνουν
και τα επτά κοινοβούλια, πράγμα που σημαίνει τεράστιες καθυστερήσεις.

Μόνιμη πίεση. Τι χρειάζεται για να λειτουργήσει ένα τέτοιο σύστημα;
«Βασικά τη θέληση των δύο κοινοτήτων να ζήσουν μαζί. Πρέπει να σκεφτείτε ότι η
πίεση είναι μόνιμη. Οι επαρχίες, οι γλωσσικές κοινότητες ζητούν συνεχώς
περισσότερα. Πρέπει συνεχώς να υπάρχει θέληση για διάλογο. Δεν μπορείς να
επιβάλεις σε κάποιον ένα τέτοιο σύστημα, αν δεν το θέλει», λέει ο κ.
Δουλκερίδης. Τι συνιστά λοιπόν στους Κυπρίους; «Αυτό το είπα και στη Λευκωσία.
Δεν μπορούν να πάρουν το σύστημα και να το εφαρμόσουν όπως είναι. Πρέπει να
δουν τι τους ταιριάζει και τι μπορεί να λειτουργήσει».