o υποψήφιος Καλή Έκθεση η Έκθεση με… προσωπικό ύφος

Σοφία Ζύρμπα, Φιλόλογος

Σήμερα η Έκθεση, ως μάθημα γλωσσικό, εξετάζεται με διαφορετικό τρόπο, στη βάση
των αλλαγών που επέβαλε η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν
συγκεκριμένοι κανόνες τούς οποίους ο μαθητής επιβάλλεται να γνωρίζει, ώστε η
προσπάθειά του να αξιολογηθεί θετικά.

Συγκεκριμένα, τα πεδία τα οποία πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα, είναι εκείνα
της περίληψης και της παραγωγής κειμένου.

Ειδικότερα για την επιτυχή σύμπτυξη – περίληψη του κειμένου απαιτείται:

α) προσεκτική ανάγνωση του κειμένου με σκοπό τη βαθύτερη κατανόησή του.

β) εντοπισμός του νοηματικού κέντρου των παραγράφων.

γ) δημιουργία πλαγιότιτλων με βάση τους νοηματικούς άξονες.

Το κέντρο βάρους, όμως, του συγκεκριμένου γλωσσικού μαθήματος είναι η παραγωγή
κειμένου, τόσο για τη βαθμολογική της βαρύτητα όσο και για την απαιτητική
μεθοδολογική προσέγγιση της συγγραφής της.

Η επιτυχής διαπραγμάτευση του εκάστοτε θέματος σε ένα πρώτο επίπεδο
προϋποθέτει: α) την κατανόηση του εκθεσιότιτλου, β) την καταγραφή των
δεδομένων και ζητουμένων, γ) τον εντοπισμό της κεντρικής έννοιας και των
περιφερικών, δ) την οργάνωση ενός σχεδιαγράμματος, το οποίο θα καθορίσει τις
βασικές ενότητες της Έκθεσης, και σε ένα δεύτερο τη γνώση της δομής και των
ειδών της παραγράφου καθώς και τους τρόπους εσωτερικής και εξωτερικής σύνθεσης
των νοημάτων της.

Παράλληλα, στη βάση των νέων δεδομένων, ο μαθητής καλείται να δώσει στην
ανάπτυξη ορισμένη έκταση (500-700 λέξεις), γεγονός που επιβάλλει τον κατ’
ανάγκη περιορισμό των μερών της (πρόλογος – κύριο θέμα – επίλογος). Για να
ανταποκριθεί λοιπόν ο μαθητής με επιτυχία τόσο στη διαπραγμάτευση του θέματος
όσο και στην ουσιαστική προσαρμογή του στις απαιτήσεις και στο πνεύμα των
εξετάσεων, επιβάλλεται να αντλήσει από την τράπεζα των ιδεών του τα πλέον
ουσιώδη στοιχεία-τεκμήρια.

Γενικά, ο μαθητής πρέπει να ξέρει πως το κείμενο που κερδίζει περισσότερο
είναι αυτό που διαποτίζεται από το προσωπικό του ύφος γραφής και που αφήνει
τον εξεταστή να διακρίνει την προσωπική του ευαισθησία και άποψη πάνω στα
θέματα κοινωνικού προβληματισμού που του ζητούν να αναπτύξει.