Βάζουν τους νομάδες σε γκέτο

Είναι οι τελευταίοι νομάδες της Υποσαχάριας Αφρικής. Η κυβέρνηση της
Μποτσουάνα, όμως, αποφάσισε να τους «ενσωματώσει» στη σύγχρονη κοινωνία. Να
τους εκδιώξει από τα πατρογονικά τους εδάφη και να τους περιορίσει σε έναν
οικισμό, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Βουσμάνοι της Καλαχάρι: Εκδιώκονται από τα πατρογονικά τους εδάφη προκειμένου να «εκσυγχρονιστούν»

Οι Βουσμάνοι της ερήμου Καλαχάρι, οι πρώτοι κάτοικοι της Μποτσουάνα, έχασαν
πρόσφατα και την τελευταία μάχη για το δικαίωμα στη νομαδική ζωή. Η δικαιοσύνη
της χώρας απεφάνθη ότι η βεβιασμένη απομάκρυνσή τους από το Καταφύγιο
Θηραμάτων της Κεντρικής Καλαχάρι, ένα εθνικό πάρκο στο μέγεθος της Δανίας όπου
είχαν βρει καταφύγιο τα τελευταία σαράντα χρόνια, δεν αντιβαίνει στον νόμο.

Περισσότεροι από 800 Βουσμάνοι ή Μπασάρουα, όπως είναι γνωστοί στην
Μποτσουάνα, έχουν ήδη μεταφερθεί μαζί με τα λιγοστά υπάρχοντά τους, από τις
αρχές Ιανουαρίου, στον οικισμό Νιου Ξέιντ. Μόνον 24, οι περισσότεροι
ηλικιωμένοι, παραμένουν στο Καταφύγιο, αλλά και αυτοί θα αναγκαστούν σύντομα
να φύγουν.

Ο οικισμός Νιου Ξέιντ δημιουργήθηκε το 1997. Διαθέτει σχολείο, ιατρικές
εγκαταστάσεις και δημοτικά κτίρια, όλα όσα μπορούν, κατά τη γνώμη της
κυβέρνησης της Μποτσουάνα, να δελεάσουν τους Βουσμάνους για να μείνουν. Τα
τελευταία είκοσι χρόνια έχουν ανεγερθεί σε ολόκληρη τη χώρα περισσότεροι από
60 ανάλογοι οικισμοί. Περίπου 50.000 Βουσμάνοι είχαν ήδη μετεγκατασταθεί σε
αυτούς. Το Νιου Ξέιντ απλώς ολοκληρώνει το πρόγραμμα «εκσυγχρονισμού» τους.
Εφεξής, βασική ενασχόληση των αλλοτινών νομάδων θα είναι η κτηνοτροφία.

«Δεν θέλαμε να έλθουμε εδώ», λέει η Φιλάτουε Λεντόντι. «Οι κυβερνητικοί
αξιωματούχοι μάς είπαν να φύγουμε. Μας είπαν ότι αν μέναμε δεν θα είχαμε πλέον
νερό. Η ζωή εδώ είναι πολύ δύσκολη. Μέσα στο Καταφύγιο μπορούσαμε να μαζεύουμε
άγρια φρούτα. Εδώ δεν υπάρχουν τέτοια πράγματα».

Οι κατηγορίες

Όμως ο πρόεδρος της Μποτσουάνα, Φέστους Μόγκε, επιμένει ότι η άγρια ζωή και οι
Βουσμάνοι δεν μπορούν πλέον να συνυπάρχουν. Η κυβέρνηση κατηγορεί τους
Βουσμάνους, στους οποίους είχε επιτραπεί να σκοτώνουν, μέσα στο Καταφύγιο,
περιορισμένο αριθμό αγρίων ζώων με τόξα και βέλη ή ακόντια, ότι
χρησιμοποιούσαν δολώματα και όπλα. Επιπλέον, δηλώνει ότι δεν μπορεί πλέον να
αντέξει το κόστος της μεταφοράς νερού και ιατρικών εφοδίων σε μία τόσο
απομακρυσμένη περιοχή ­ και τα παιδιά των Βουσμάνων «πρέπει να πάνε σχολείο».

Τα Ηνωμένα Έθνη κατηγόρησαν πριν από λίγο καιρό την κυβέρνηση Μόγκε ότι «θέτει
σε κίνδυνο την επιβίωση μίας εθνότητας». Η κυβέρνηση, όμως, επιμένει ότι κάνει
απλώς το καλύτερο για μία φυλή που δεν μπορεί να παραμείνει για πάντα νομάς.
Παγιδευμένοι ανάμεσα στις παραδόσεις 40.000 ετών και τον σύγχρονο κόσμο, οι
Βουσμάνοι είναι μάλλον καταδικασμένοι να εισπράξουν τα χειρότερα και από τα
δύο: να χάσουν τις πρωτόγονες ελευθερίες τους και να περιοριστούν, ταυτόχρονα,
στο περιθώριο της σύγχρονης κοινωνίας.