2.500 ευρώ η κάθε συγγνώμη

Οι πρώτες αποζημιώσεις του αυστριακού κράτους σε πέντε Έλληνες – θύματα
καταναγκαστικής εργασίας κατά τη ναζιστική περίοδο στην Αυστρία – θα
καταβληθούν την ερχόμενη εβδομάδα. «Είναι μια ικανοποίηση», λένε οι ίδιοι, ενώ
οι εφιαλτικές στιγμές που έζησαν έρχονται ξανά στο μυαλό τους…

«Εάν δεν υπήρχε το χαρτί που μας είχε δώσει τότε ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός δεν θα μπορούσα να διεκδικήσω την αποζημίωση από την αυστριακή κυβέρνηση», λέει ο κ. Γ. Χαραλαμπίδης

«Η γυναίκα του Γερμανού αξιωματικού ήρθε και μας πήρε εκείνο το απόγευμα από
το στρατόπεδο. Θα μας πήγαινε στο σπίτι της προκειμένου να κουβαλήσουμε ξύλα
από το ισόγειο στον τρίτο όροφο. Πράγματι, αυτό κάναμε. Όταν όμως σταματήσαμε
για λίγο, επειδή κουραστήκαμε, αφηνίασε. Τα μάτια της πετάχτηκαν έξω. Το χρώμα
της άλλαξε. Άρπαξε ένα μαστίγιο και κατέβηκε τρέχοντας. Χωρίς να υπολογίζει
τίποτα άρχισε να μας χτυπάει αλύπητα. Με πρωτοφανή μανία». Ο κ. Γιώργος
Χαραλαμπίδης, συνταξιούχος φαρμακοποιός, 78 ετών, είναι ένας από τους πέντε
Έλληνες που έχουν αναγνωρισθεί ως θύματα καταναγκαστικής εργασίας.

Βρέθηκε στην Αυστρία το 1942. «Εργαζόταν» σε εργοστάσιο που κατασκεύαζε φτερά
και κορμούς για αεροπλάνα. Ήταν μόλις 18 ετών όταν αποβιβάστηκε ύστερα από ένα
μακρύ και κουραστικό ταξίδι στον σιδηροδρομικό σταθμό της Βιέννης. «Τότε χωρίς
να καταλάβω πολλά πράγματα, τρεις ναζί με αρπάξανε και με βάλανε σε ενα
στρατιωτικό όχημα. Οι επόμενοι 18 μήνες της ζωής μου ήταν εφιαλτικοί.
Κοιμόμουνα με άλλα δέκα άτομα σε μια άθλια παράγκα. Φορούσαμε αυτές τις
ομοιόμορφες φόρμες που με ανατριχιάζουν ακόμα και τώρα. Φωνές, βρισιές,
καψώνια. Πολλή δουλειά, κοπιαστική. Και παντού η φωτογραφία του Χίτλερ. Και οι
ναζιστικοί σταυροί…».

Τις μεγάλες φωτογραφίες του Χίτλερ θυμάται και ο κ. Χρήστος Βλάσης, 76 ετών,
συνταξιούχος σήμερα, στο εργοστάσιο που τον είχαν μεταφέρει. «Την ημέρα του
βομβαρδισμού από τους Άγγλους όταν οι σημαίες με τη σβάστικα και οι
φωτογραφίες έγιναν… σκόνη, ένιωσα ανακούφιση. Ας έτρεμα για τη ζωή μου. Το
γκρίζο, βρώμικο κτίριο σωριάστηκε από τις βόμβες. Ένας εκκωφαντικός θόρυβος
σκέπασε τα πάντα και μετά η φωτιά πεταγόταν από παντού. Θυμάμαι τα ουρλιαχτά,
τους ανθρώπους με αίματα πανικόβλητους να τρέχουν χωρίς συγκεριμένη
κατεύθυνση. Κάποιοι πατάγανε στην κυριολεξία πάνω σε άλλους που μόλις είχαν
σκοτωθεί. Εγώ έτρεξα στα χωράφια, σαν τον τρελό, και σώθηκα».

«Τις πρώτες ημέρες ήμουν απελπισμένος. Δεν ήξερα τι να κάνω. Μετά συνήθισα…», λέει ο κ. Χρήστος Βλάσης, από το Λουτράκι

Όπως θυμάται ο κ. Βλάσης, οι Γερμανοί αξιωματικοί των Ες Ες ήταν σκληροί,
απάνθρωποι. «Τις πρωτες ημέρες ήμουνα απελπισμένος. Καθόμουνα σε μια γωνιά και
έκλαιγα. Αναρωτιόμουνα τι θα μου κάνουν, ποια θα είναι η τύχη μου, τι θα
απογίνω. Όσο πέρναγε ο καιρός όμως γινόμουνα όλο και πιο σκληρός. Με βρίζαν
και δεν άκουγα. Με χτύπαγαν και δεν πονούσα. Δεν επέτρεπα στον εαυτό μου να
κάνει ούτε έναν μορφασμό πόνου».

Στα χυτήρια εργαζόταν, «σαν σκλάβος» όπως λέει ο ίδιος, και ο κ. Κώστας
Ρουπακώστας, συνταξιούχος, 75 ετών. Συγκεκριμένα, σε ένα αυστριακό εργοστάσιο
για 18 μήνες (από το 1943 έως και το 1944). Λειτουργούσε στα βορειοανατολικά
προάστια της Βιέννης που, ενώ σε καιρό ειρήνης κατασκεύαζε μεταλλικά
αντικείμενα, μετατράπηκε το 1941 σε εργοστάσιο παραγωγής ανταλλακτικών για
πολεμικά αεροπλάνα. «Θυμάμαι το άγριο πρόσωπο ενός ναζί που με χτύπαγε
αλύπητα. Ήθελα τόσο πολύ να τον ρωτήσω “γιατί”. Δεν το έκανα όμως ποτέ….».

Στους πέντε Έλληνες (οι άλλοι δύο είναι ο κ. Παναγιώτης Γρίβας και η κ.
Γιολάντα Τερέντσιο) θα επιδοθεί βιβλιάριο τράπεζας με κατάθεση ποσού 2.500
ευρώ σε ειδική εκδήλωση στην αυστριακή πρεσβεία την επόμενη Τρίτη.

Αν και ο αριθμός των επιζώντων Ελλήνων θυμάτων καταναγκαστικής εργασίας στην
Αυστρία κατά τη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος πρέπει να είναι πολύ
μεγαλύτερος, η αυστριακή κυβέρνηση έχει δεχθεί συνολικά μόνο 200 αιτήσεις από
Έλληνες πολίτες για καταβολή αποζημιώσεων. Από αυτές έχουν εγκριθεί ήδη οι
108, ενώ η προσθεσμία υποβολής αιτήσεων λήγει στις 27 Νοεμβρίου 2002.