Πιο ελαφρύ το ποινολόγιο της Εφορίας

Στην αναθεώρηση των ποινών της Εφορίας θα προχωρήσει η κυβέρνηση, στο πλαίσιο
της φορολογικής μεταρρύθμισης. Στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι, στα
μέτρα της φορολογικής μεταρρύθμισης που θα ισχύσουν από το 2003 να
περιλαμβάνεται και η μείωση των ακραίων ποινών που επιβάλλει σήμερα η Εφορία
στους φορολογουμένους ­ φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις ­ για λόγους
φοροδιαφυγής ή σε περιπτώσεις που δεν τηρούν τη φορολογική νομοθεσία. Με την
κίνηση αυτή το υπουργείο Οικονομικών θα επιχειρήσει να προσαρμόσει σε
λογικότερα επίπεδα τις ποινές που θεωρούνται υπερβολικές και για τον ίδιο λόγο
κρίνονται ως μη αποτελεσματικές. Άλλωστε, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που
οι υπερβολικές χρηματικές ποινές δεν καταβάλλονται από τους υπόχρεους, είτε
λόγω αδυναμίας είτε λόγω άρνησης, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται χρέη προς το
Δημόσιο.

Το θέμα έχει τεθεί προς συζήτηση και στο τραπέζι της επιτροπής των καθηγητών
και στελεχών του υπουργείου Οικονομικών, η οποία έχει αναλάβει τη φορολογική
μεταρρύθμιση. Στο πόρισμα, που αναμένεται να παραδώσει η επιτροπή στο
υπουργείο την άνοιξη, θα προτείνεται και η αναθεώρηση βασικών διατάξεων του
ποινολογίου που ισχύει σήμερα στη φορολογική νομοθεσία.

Ορισμένες από τις ποινές, τις οποίες η ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας και
Οικονομικών θεωρεί υπερβολικές και γι’ αυτό η επανεξέτασή τους είναι σίγουρη,
είναι οι ακόλουθες:

1. Η επιβολή πρόσθετου φόρου 4,5% τον μήνα στις περιπτώσεις που
υποβάλλεται εκπρόθεσμη δήλωση ΦΠΑ, καθώς και άλλων παρακρατούμενων και
επιρριπτόμενων φόρων, τελών και εισφορών.

2. Η επιβολή πρόσθετου φόρου 5% τον μήνα όταν δεν υποβάλλεται από
υπόχρεους δήλωση ΦΠΑ, καθώς και άλλων παρακρατούμενων και επιρριπτόμενων
φόρων, τελών και εισφορών.

3. Η επιβολή ειδικού προστίμου που ισούται με το τριπλάσιο του φόρου
που δεν κατέβαλε ο υπόχρεος ή του φόρου που του επιστράφηκε, στις περιπτώσεις
φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ με τη λήψη ή την έκδοση πλαστών και εικονικών
φορολογικών στοιχείων.

Αλλαγές και στις ποινικές κυρώσεις

Παράλληλα, υπό αναθεώρηση θα τεθούν και άλλες κυρώσεις που προβλέπει η
φορολογική νομοθεσία για τους φορολογουμένους που παραβαίνουν το γράμμα του
νόμου. Πρόκειται τόσο για διοικητικές κυρώσεις, που εξαντλούνται με την
επιβολή πρόσθετου φόρου ή προστίμου, όσο και για ποινικές κυρώσεις.

Ειδικότερα, θα αναθεωρηθούν οι κυρώσεις αυτές που θεωρείται ότι δεν συνάδουν
με τη νέα αντίληψη που διαμορφώνεται στο υπουργείο Οικονομικών, όσον αφορά τις
σχέσεις που πρέπει να έχουν οι φορολογούμενοι με τη φορολογική διοίκηση.
Χαρακτηριστικά, όπως αναφέρουν ανώτεροι παράγοντες του υπουργείου, οι ποινές
της φορολογικής νομοθεσίας δεν θα πρέπει να είναι εξοντωτικές για τους
παραβάτες, όπως συμβαίνει σήμερα σε αρκετές περιπτώσεις.

Αντίθετα, όπως λένε οι ίδιοι παράγοντες, οι ποινές θα πρέπει και να τιμωρούν
τους παραβάτες αλλά και να συμβάλλουν στη διαμόρφωση καλοπροαίρετης σχέσης
μεταξύ αυτών και του υπουργείου Οικονομικών, η οποία θεωρείται ότι είναι
βασική προϋπόθεση για τη φορολογική συμμόρφωσή τους στο μέλλον.

Στο πλαίσιο αυτό, εκτιμάται ότι θα επανεξετασθούν οι διατάξεις που αφορούν την
επιβολή ποινής φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους ή κάθειρξης μέχρι δέκα ετών
στους φορολογουμένους που, ύστερα από έλεγχο, προέκυψε ότι ο φόρος που
απέκρυψαν σε μία διαχειριστική περίοδο υπερβαίνει τα 5 εκατ. δρχ. ή τα 50
εκατ. δρχ., αντίστοιχα.

Νέες διαδικασίες για επίλυση διαφορών

Πρόθεση του υπουργείου Οικονομικών είναι, εκτός από τις αλλαγές που θα αφορούν
τις ποινές της φορολογικής νομοθεσίας, να αλλάξουν και οι διαδικασίες επίλυσης
των διαφορών με τους φορολογουμένους, είτε διοικητικά είτε μέσω της δικαστικής
οδού. Στόχος είναι να αλλάξουν οι διαδικασίες αυτές που σήμερα είναι
χρονοβόρες, με αποτέλεσμα το Δημόσιο να στερείται σημαντικών ποσών εσόδων κάθε
χρόνο.

Αλλάζει το πλαίσιο ελέγχων

Η νέα πολιτική ποινών του υπουργείου Οικονομικών θα συνδυασθεί και με αλλαγές
στον τρόπο διενέργειας των φορολογικών ελέγχων. Ήδη, στο υπουργείο Οικονομικών
μελετούν τη θέσπιση ενός νέου πλαισίου κριτηρίων, με το οποίο θα επιλέγονται
οι φορολογούμενοι ­ φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις ­ στους οποίους θα
διενεργείται φορολογικός έλεγχος.

Στο νέο πλαίσιο, το ηλεκτρονικό σύστημα TAXIS θα παίζει καθοριστικό ρόλο. Μέσα
από στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το TAXIS, οι Εφορίες θα επιλέγουν τους
φορολογουμένους που θα ελέγχονται. Τα στοιχεία αυτά θα αξιολογούνται με βάση
συγκεκριμένα κριτήρια που θα καθιερωθούν. Τα κριτήρια αυτά θα εντοπίζουν τις
περιπτώσεις των φορολογουμένων που, με βάση τα στοιχεία από την οικονομική
τους συμπεριφορά και τις φορολογικές τους δηλώσεις, θα θεωρούνται ύποπτοι για
φοροδιαφυγή. Παράλληλα, θα γίνονται και δειγματοληπτικοί έλεγχοι της Εφορίας
από τυχαίο δείγμα φορολογουμένων, που θα επιλέγεται από όλες τις κατηγορίες
και τους κλάδους της οικονομίας, όσον αφορά τις επιχειρήσεις.

Οι οριστικές αποφάσεις της κυβέρνησης, τόσο για την αναμόρφωση του ποινολογίου
και για την επίλυση των διαφορών με τους φορολογουμένους όσο και για το νέο
πλαίσιο φορολογικών ελέγχων, θα ληφθούν στο τελευταίο στάδιο της φορολογικής
μεταρρύθμισης.

Όπως τονίζουν αρμόδιοι παράγοντες του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών,
πρώτα θα ληφθούν οι αποφάσεις σχετικά με τις αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος
φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων. Μετά θα αποφασισθούν οι μεταβολές που θα
γίνουν στις ποινές και στους ελέγχους, αφού τα όποια μέτρα στους τομείς αυτούς
θα πρέπει να κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με τις αλλαγές στη φορολογία. Σε
κάθε περίπτωση, πάντως, οι όποιες αλλαγές θα ισχύσουν από το 2003.