ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η ώρα της κρίσεως

Ήρεμη Παλαιστίνη, ικανοποιημένη Ρωσία, δραστήριο Ιράν: οι τρεις όροι για
ένα καλύτερο μέλλον.

«Γαμώτο! Αργότερα, αργότερα!» (του Πλαντύ, από τη Μοντ)

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν να παρουσιάσουν ώς τώρα δύο σημαντικά επιτεύγματα.
Το πρώτο είναι η ανατροπή του μισητού καθεστώτος των Ταλιμπάν, όσο και αν αυτό
δεν ήταν ο αρχικός στόχος του πολέμου. Ο Μπιν Λάντεν δεν έχει βέβαια
εξουδετερωθεί, αλλά κι αυτό, αργά ή γρήγορα, θα γίνει. Το δεύτερο επίτευγμα
είναι η ενίσχυση του «κοσμικού κόμματος» στο Πακιστάν. Ο στρατηγός Μουσάραφ
έδειξε μια θαυμαστή ικανότητα για ελιγμούς, ενώ ο στρατός και οι μυστικές
υπηρεσίες έχουν χάσει μεγάλο μέρος του κύρους τους μετά την κατάρρευση των
συμμάχων τους από την άλλη πλευρά των συνόρων.

Την ίδια ώρα, καινούργιες προκλήσεις εμφανίζονται σε όλα τα επίπεδα: κρίση του
Παλαιστινιακού, διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, μεταφορά των συγκρούσεων σε
άλλες χώρες, σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία. Σε τέτοιες ακριβώς περιόδους
σημαντικών επιτυχιών και σοβαρών προκλήσεων, επισημαίνει ο Γάλλος αναλυτής
Αλεξάντρ Αντλέρ στο περιοδικό Κουριέ Εντερνασιονάλ, διαπράττονται
συνήθως τα μεγάλα στρατηγικά λάθη. Και το πιο μεγάλο λάθος απ’ όλα θα ήταν να
αφήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες τους Παλαιστινίους στην τύχη τους. Αν δεν λυθεί
αυτό το πρόβλημα, τώρα που οι δύο πλευρές είναι αδύναμες και εξαντλημένες, θα
είναι αδύνατο να συνεχιστούν οι επιχειρήσεις κατά της τρομοκρατίας. Ο
θρησκευτικός φανατισμός θα εξακολουθήσει να βρίσκει έδαφος για τη διάδοσή του.
Η Συρία θα συνεχίσει να πιέζει τον Λίβανο μέσω της Χεζμπολάχ. Και οι Ιρανοί
μεταρρυθμιστές δεν θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τη συγκυρία για να απομονώσουν
τη «μουλοκρατία» του Αγιατολάχ Χαμενεΐ.

Για να υπάρξει όμως πρόοδος στο Παλαιστινιακό, θα πρέπει να διασπαστεί η
ισραηλινή Δεξιά που εξακολουθεί να ονειρεύεται το Μεγάλο Ισραήλ, ώστε να δοθεί
η δυνατότητα σε μια νέα πλειοψηφία (υπό τον Νταν Μεριντόρ, για παράδειγμα) να
υπογράψει μια συμφωνία που θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός παλαιστινιακού
κράτους. Μόνο τότε θα μπορέσει ο Αραφάτ να καταστείλει σοβαρά τις
δραστηριότητες της Χαμάς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει παράλληλα να δώσουν
εγγυήσεις ασφαλείας στο Ισραήλ, το οποίο ανησυχεί ιδιαίτερα για την προοπτική
μιας εκδικητικής αμερικανικής επίθεσης εναντίον του Ιράκ.

Όσο πιο φιλόδοξοι είναι οι στόχοι, τόσο πιο αξιόπιστοι σύμμαχοι χρειάζονται.
Για να υπάρξουν αποτελέσματα στη Βαγδάτη, πρέπει να μπει στο παιχνίδι η Ρωσία,
να πάρει δηλαδή σοβαρά ανταλλάγματα για την αποχώρηση της Ουάσιγκτον από τη
συνθήκη ΑΒΜ για τους αντιβαλλιστικούς πυραύλους. Όπως πρέπει να γίνουν και
ουσιαστικά ανοίγματα προς το Ιράν, που ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το μέλλον
των Αράβων σιιτών, από τη Βηρυτό ώς τη Βαγδάτη. Εκείνοι που ανακάλυψαν οψίμως
τη ρεαλ-πολιτίκ, επισημαίνοντας για παράδειγμα ότι οι διάφοροι μουζαχεντίν
δημιουργήθηκαν στον Ψυχρό Πόλεμο από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως αντίβαρο στους
κομμουνιστές, θα έχουν πολλές ακόμη ευκαιρίες να καταγγείλουν το χάσμα ανάμεσα
στην πολιτική και στην ηθική.