Το πετρέλαιο πίσω από τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας

Οι αεροπειρατείες και τα κρούσματα της ασθένειας του άνθρακα αποτελούν απλώς
την εκκίνηση ενός νέου, διαφορετικού είδους τρομοκρατίας. Το επόμενο πράγμα
για το οποίο θα πρέπει να ανησυχεί η διεθνής κοινότητα, είναι ο κίνδυνος ενός
εμφυλίου πολέμου στη Σαουδική Αραβία. Ο πόλεμος αυτός, στην περίπτωση που
ξεσπάσει, θα είναι ένα όπλο ενάντια στις ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη και
κυρίως ενάντια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αγνοήστε την έντονη ρητορική για τους άπιστους, τη διάσωση των πεινασμένων
Ιρακινών και των καταπιεσμένων Παλαιστινίων. Ο βασικός στόχος του Μπιν Λάντεν
είναι να πετάξει από τον θρόνο της Σαουδικής Αραβίας της οικογένεια Αλ Σαούντ.
Πιθανή επιτυχία του Μπιν Λάντεν να την ανατρέψει, θα έχει ως αποτέλεσμα να
περάσουν τα περίπου 260 δισεκατομμύρια βαρέλια κοιτασμάτων πετρελαίου ­ ή το
25% των παγκόσμιων αποθεμάτων ­ σε εχθρικά για τη Δύση χέρια. Μια κυβέρνηση
φανατικών μουσουλμάνων στη Σαουδική Αραβία θα είναι «δέκα φορές πιο ισχυρή από
αυτήν του Ιράκ ή του Ιράν», λέει ο Ναουάφ Ομπάιντ, αναλυτής της αγοράς
πετρελαίου και υποψήφιος διδάκτορας στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της
Μασαχουσέτης, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σαουδική Αραβία. «Αυτοί θα
κάνουν τους μουλάδες του Ιράν να φαίνονται σαν μωρά…».

Οι περισσότεροι παρατηρητές, του Ομπάιντ περιλαμβανομένου, θεωρούν ότι είναι
απίθανο το ξέσπασμα μιας επανάστασης στη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, ο Μπιν
Λάντεν, ο Σαουδάραβας τρομοκράτης, μπορεί να δημιουργήσει εμμέσως προβλήματα
στην αγορά πετρελαίου, μόνο και μόνο μέσω της επιβίωσής του από τις
αμερικανικές επιθέσεις. Όσο περισσότερο διαρκέσουν οι βομβαρδισμοί στο
Αφγανιστάν τόσο περισσότερο θα μεγαλώσει η συμπάθεια για τους τρομοκράτες. Η
οικογένεια Αλ Σαούντ είναι ευάλωτη σε έντονες πολιτικές πιέσεις, ιδιαίτερα από
τους κορυφαίους μουσουλμάνους κληρικούς. Αυτοί μπορούν να αναγκάσουν τη
σαουδαραβική κυβέρνηση να επιλέξει μεταξύ της πίστης στη θρησκεία και της
φιλικής προς τη Δύση πολιτικής, η οποία βοηθά και στη διατήρηση της
σταθερότητας στην αγορά πετρελαίου.

Στο παρελθόν έχει συμβεί. ‘Όταν απειλήθηκε από το Ιράκ, η οικογένεια Αλ
Σαούντ, κατά τη διάρκεια του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, έγειρε προς τη Δύση,
διατηρώντας σε υψηλά επίπεδα τις εξαγωγές πετρελαίου. Ωστόσο, το 1973,
σημειώνει ο Ομπάιντ, οι κορυφαίοι μουσουλμάνοι κληρικοί πίεσαν τον βασιλιά
Φεϊζάλ να επιβάλει πετρελαϊκό εμπάργκο στις Ηνωμένες Πολιτείες για να τις
τιμωρήσει για την υποστήριξη του Ισραήλ στον πόλεμο με τους Άραβες. Η απόφαση
αυτή είχε ως αποτέλεσμα να βυθιστεί η παγκόσμια οικονομία σε μια ύφεση που
κράτησε πάνω από έναν χρόνο.

Εξάρτηση

Η αμερικανική οικονομία είναι σημαντικά εξαρτημένη από το σαουδαραβικό
πετρέλαιο. Η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα στον κόσμο εξάγει καθημερινά
στις Ηνωμένες Πολιτείες 1,5 εκατομμύριο βαρέλια πετρέλαιο, που αντιπροσωπεύει
το 14% των αμερικανικών εισαγωγών μαύρου χρυσού. Ωστόσο, και άλλα μέρη του
κόσμου είναι επίσης εξαρτημένα από το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας. Η
Δυτική Ευρώπη αγοράζει απ’ αυτήν καθημερινά 1,4 εκατομμύριο βαρέλια, που
αντιπροσωπεύουν το 19% των καθαρών εισαγωγών της σε πετρέλαιο. Η Ιαπωνία
αγοράζει 1,3 εκατομμύριο βαρέλια, που αποτελούν το 24% των καθαρών εισαγωγών
της. Επιπλέον, οι Σαουδάραβες κρατούν τα ηνία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου
λόγω της ικανότητάς τους να αυξήσουν την ημερήσια παραγωγή τους έως και 2,5
εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως ­ ή να προκαλέσουν μια παγκόσμια έλλειψη
πετρελαίου κλείνοντας την στρόφιγγα. Μια τρομοκρατική επίθεση, όπως αυτή που
έγινε στο Νταχράν το 1996, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 19 Αμερικανοί
στρατιώτες το 1996, μπορεί να πετύχει τον ίδιο στόχο, δηλαδή ένα εμπάργκο. Και
αυτό, διότι θα διακοπεί η παροχή από τον σταθμό φόρτωσης πετρελαίου Ρας
Τανούρα, στη Σαουδική Αραβία, από τον οποίο φορτώνονται καθημερινά 5
εκατομμύρια βαρέλια. «Δεν παίζει ρόλο αν μπορούμε να εξασφαλίσουμε 1,5
εκατομμύριο βαρέλια από μια άλλη χώρα. Αν 5 εκατομμύρια βαρέλια χαθούν από την
παγκόσμια πετρελαϊκή αγορά, οι τιμές θα κάνουν άλμα», λέει ο Ντέιβιντ Πάρσελ,
διευθυντής της εταιρείας Σίμονς, στο Χιούστον του Τέξας.

Η Δύση ποντάρει πολλά στη διατήρηση της εξουσίας της οικογένειας Αλ Σαούντ.
Αυτό μας βοηθά να εξηγήσουμε για ποιον λόγο η κυβέρνηση Μπους επέλεξε να μην
αντιδράσει στην απουσία βοήθειας από τις σαουδαραβικές υπηρεσίες πληροφοριών
για την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου. Ο Εν Μορς, σύμβουλος της
εταιρείας πραγματοποίησης συναλλαγών στην αγορά πετρελαίου Ες Ένερτζι
Τρέιντινγκ, μελέτησε διεξοδικά το ενεργειακό δίλημμα της Δύσης. Το συμπέρασμά
του είναι ριζοσπαστικό: Πρέπει να απαλλαγούμε από την πετρελαϊκή εξάρτηση
αναπτύσσοντας εναλλακτικές μορφές ενέργειας. «Το κόστος κρατικής επιδότησης
για την αλλαγή της εξάρτησης από τη μηχανή εσωτερικής καύσης, θα είναι
μικρότερο από το στρατιωτικό κόστος υπεράσπισης της Σαουδικής Αραβίας».

Forbes Global Inc. 2001

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης