ΠΡΟΣΩΠΑ Το πρώτο αίμα

Οι Ανατολικογερμανοί νοσταλγούν την ΓΛΔ, λένε οι δημοσκοπήσεις. Ο Γύργκεν
Λίτφιν δεν μπορεί ούτε να το διανοηθεί.

Γύργκεν Λίτφιν. Ο αδελφός του ήταν το πρώτο θύμα του Τείχους

Όποτε ακούει να μιλούν για «Ost Nostalgie» ή για τη «Διακριτική γοητεία της
ΓΛΔ» (ο τίτλος του τελευταίου βιβλίου του Χουμπέρτους Κνάμπε που σημείωσε
μεγάλη επιτυχία πριν από μερικούς μήνες στη Γερμανία), ο Γύργκεν Λίτφιν κάνει
έναν μορφασμό μεταξύ πόνου και οργής. Τον ερχόμενο μήνα κλείνουν πενήντα
χρόνια από την ημέρα που οι στρατιώτες της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας
άρχισαν να κλείνουν τα περάσματα ανάμεσα στο Ανατολικό και το Δυτικό Βερολίνο,
αλλά ο Λίτφιν δεν μπορεί να ξεχάσει. Ο αδελφός του, ο Γκύντερ, ήταν, βλέπετε,
το πρώτο θύμα του Τείχους. Ήταν 24 χρόνων όταν επιχείρησε να περάσει από το
ανατολικό στο δυτικό τμήμα της πόλης, στις 24 Αυγούστου, ένδεκα ημέρες αφότου
υψώθηκαν τα πρώτα συρματοπλέγματα.

Η οικογένεια Λίτφιν ήταν μια συνηθισμένη γερμανική οικογένεια. Ο πατέρας είχε
κρεοπωλείο, η μητέρα ασχολιόταν με τα οικιακά και ο Γκύντερ ήταν ο μεγαλύτερος
από τα πέντε παιδιά τους. Είχε φίλους στο δυτικό τμήμα της πόλης, είχε μάθει
την τέχνη του ράφτη και ήξερε πως θα ήταν αδύνατο να ανοίξει το ραφείο που
ονειρευόταν στην πλευρά της πόλης όπου είχε βρεθεί. Έτσι πήγε στο λιμανάκι
Χούμπολτ, στον ποταμό Σπρέα, και προσπάθησε να κολυμπήσει έως την άλλη πλευρά.
Αλλά κάτω από τη γέφυρα ήταν δύο φρουροί και, όταν άρχισε να κολυμπάει,
εκείνοι άρχισαν να πυροβολούν. «Τον τραυμάτισαν», λέει ο Γύργκεν, «και τον
άφησαν να πνιγεί».

Ο Γύργκεν συνελήφθη την ίδια νύκτα, αλλά αφέθηκε ελεύθερος έπειτα από μερικές
ημέρες. Το 1976 ζήτησε επισήμως άδεια για να πάει στο Δυτικό Βερολίνο και από
τότε βρισκόταν υπό επιτήρηση. Το 1980 φυλακίστηκε και πάλι, με την κατηγορία
ότι βοήθησε στη φυγή μιας άλλης οικογένειας ­ κρίθηκε ένοχος επειδή είχε
αγοράσει τα έπιπλα της οικογένειας αυτής, «για το δωμάτιο της κόρης μου», όπως
εξηγεί στην ιταλική «Κοριέρε».

Ο Γύργκεν επισημαίνει πως ο φρουρός που σκότωσε τον αδελφό του είναι σήμερα
ελεύθερος, έπειτα από ενάμισι χρόνο σε κατ’ οίκον περιορισμό. Ο αδελφός του
όμως έζησε πέρυσι ένα δεύτερο θάνατο: η απόφαση της κυβέρνησης να δώσει το
όνομά του σε ένα δρόμο, σκόνταψε στις έντονες διαμαρτυρίες των κατοίκων. Μετά
το φόνο του, οι αρχές είχαν εμφανίσει τον Γκύντερ ως έναν ομοφυλόφιλο, κλέφτη
και διεφθαρμένο καπιταλιστή και το στίγμα παρέμεινε στη μνήμη των ανθρώπων.
«Μόνον όσοι δεν γνώρισαν πόσο απάνθρωποι μπορούσαν να γίνουν οι άνθρωποι της
Στάζι, μπορούν να μιλούν τώρα για νοσταλγία», λέει ο Γύργκεν. «Εγώ όχι».