Μάθημα αποταμίευσης

Την εποχή που οι Βερσαλλίες βρίσκονταν στις δόξες τους, ο κανόνας που
διηύθυνε τη βασιλική αυλή ήταν «το ρεζίλεμα σκοτώνει». Μπορούσες να κάνεις
οποιαδήποτε… μπαγαποντιά και να παραμείνεις ατιμώρητος, υπό την προϋπόθεση
να μη γίνεις αντικείμενο χλευασμού.

«Το ρεζίλεμα σκοτώνει». Ο Σιράκ αντιλαμβάνεται ότι η παραδοσιακή ανεκτικότητα των Γάλλων απέναντι στα «μικροπταίσματα» των πολιτικών ηγετών τους έχει αρχίσει να μειώνεται

Αυτοί που σχεδίασαν, την περασμένη εβδομάδα, την υπερασπιστική γραμμή του
Γάλλου προέδρου, Ζακ Σιράκ, με αφορμή και στόχο τον τελευταίο «διαπληκτισμό»
του με τον νόμο, προφανώς δεν θυμήθηκαν το παλιό αυτό ρητό.

Το μήλον της έριδος είναι η καταβολή 110 εκατομμυρίων δραχμών σε μετρητά για
τα ταξίδια και τις διακοπές που έκανε ο Ζακ Σιράκ, αρχές της δεκαετίας του
1990, όταν ήταν δήμαρχος του Παρισιού και ηγέτης του νεο-γκωλικού κόμματος.
Αγανακτισμένοι, οι εκπρόσωποι του προεδρικού μεγάρου δήλωσαν ότι η
χρησιμοποίηση ψευδών ονομάτων στους παραγεμισμένους φακέλους ήταν απαραίτητη
για λόγους ασφαλείας. Τίποτε επιλήψιμο δεν υπήρχε στη χρησιμοποίηση μετρητών
για τις 20 εκδρομές που είχαν κάνει ο Σιράκ, η οικογένεια και οι φίλοι του
στην Αμερική, τον Άγιο Μαυρίκιο, την Ιαπωνία και αλλού. Τα μετρητά δεν είχαν
προέλθει από κάποιο παράνομο κομματικό ταμείο, όπως υποψιάζονται οι ανακριτές.
Ο κύριος Σιράκ είχε απλώς αποταμιεύσει τα διάφορα «πριμ» που είχε δεχθεί στη
διάρκεια της θητείας του.

Παρατραβηγμένο

Ακόμα και για το γαλλικό κοινό, όμως, που έχει κουραστεί πλέον από τα κάθε
λογής σκάνδαλα, η εξήγηση αυτή μοιάζει παρατραβηγμένη. Την ώρα που οι Γάλλοι
ετοιμάζονται να επιβαρύνουν τις πιστωτικές τους κάρτες με τις καλοκαιρινές
διακοπές τους, ο ισχυρισμός ότι ο πρόεδρός τους πλήρωσε για τα οικογενειακά
του ταξίδια με χρήματα που είχε βάλει στην «άκρη» προκαλεί ιλαρότητα.

Μέχρι σήμερα, και χάρη στην προεδρική του ασυλία, ο Σιράκ έχει καταφέρει να
ξεγλιστρήσει των ανακριτών, που καταγγέλλουν την ύπαρξη ολόκληρου μηχανισμού
δωροδοκιών στο Δημαρχείο του Παρισιού κατά τη 18ετή θητεία του. «Όλοι ξέρουν
ότι δεν είμαι άνθρωπος του χρήματος», δήλωσε τις προάλλες· οι έρευνες έχουν
πολιτικά κίνητρα, είναι «προφανές».

Μέχρι σήμερα, η γραμμή αυτή έχει αποδειχθεί αποτελεσματική. Ο Ζακ Σιράκ, ο
οποίος εκστρατεύει ήδη εναντίον του Γάλλου πρωθυπουργού, Λιονέλ Ζοσπέν, για
τις προεδρικές εκλογές του 2002, παραμένει δημοφιλής, καθώς η προσοχή
εστιάζεται στις παρεκτροπές που σημειώθηκαν υπό τον Φρανσουά Μιτεράν, τον
σοσιαλιστή προκάτοχό του στην προεδρία, με πρώτη και κύρια την περίφημη
υπόθεση της Elf Aquitaine.

Το σίγουρο είναι ότι η ασυλία του Ζακ Σιράκ θα τον προστατεύσει ακόμα μία φορά
από την τσιμπίδα της Δικαιοσύνης. Ο μόνος τρόπος που μπορεί να διωχθεί ο
Γάλλος πρόεδρος είναι μέσω μιας δίκης ενώπιον του κοινοβουλίου. Σε πείσμα των
προσπαθειών μιας μικρής μειονότητας σοσιαλιστών βουλευτών, η παραπομπή του σε
δίκη με το ερώτημα της καθαίρεσης παραμένει απίθανη.

Η παγίδα

Πολιτικά, ωστόσο, ο Γάλλος πρόεδρος μπορεί να μην ξεφύγει τόσο εύκολα, καθώς,
για πρώτη φορά, οι καταγγελίες δεν αφορούν κομματικές χρηματοδοτήσεις, αλλά
«ύποπτα» χρήματα για ιδία χρήση. Επιπλέον, η σύζυγος και η κόρη του Ζακ Σιράκ,
Μπερναντέτ και Κλοντ, η οποία είναι παράλληλα και επικοινωνιακή σύμβουλός του,
δεν χαίρουν ασυλίας ­ είναι πιθανόν λοιπόν να κληθούν να καταθέσουν.

Η όλη υπόθεση θέτει στο στόχαστρο των προβολέων την πολυτελή ζωή που έχει
απολαύσει ο Ζακ Σιράκ παρά τους ταπεινούς μισθούς που ελάμβανε ως υπουργός,
πρωθυπουργός και δήμαρχος. Θεωρητικά, η πολυτέλεια αυτή δεν είναι τίποτε άλλο
παρά ένα από τα… τυχερά τού επαγγέλματος, τα προνόμια που απολαμβάνει η
κυβερνώσα τάξη.

Τα κονδύλια

Στο στόχαστρο, όμως, τίθενται κατ’ επέκταση και τα «προνόμια» που απολαμβάνουν
όλοι οι δημόσιοι λειτουργοί της Γαλλίας. Στο επίκεντρο αυτών βρίσκεται ένα
«ειδικό κονδύλι» 22 δισεκατομμυρίων δραχμών ετησίως, που πηγάζει από το
γραφείο του πρωθυπουργού.

Το ήμισυ των χρημάτων χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση των μυστικών
υπηρεσιών και τα υπόλοιπα μοιράζονται στα διάφορα υπουργεία και στην προεδρία,
με σκοπό την αμοιβή διαφόρων υπηρεσιών ­ από τις υπηρεσίες που παρέχουν οι
σύμβουλοι μέχρι εκείνες που παρέχουν οι ερωμένες.

Το πρόβλημα είναι ότι η παραδοσιακή ανεκτικότητα των Γάλλων απέναντι στα
«μικροπταίσματα» των πολιτικών ηγετών τους έχει αρχίσει να μειώνεται· και ότι
«το ρεζίλεμα» εξακολουθεί να «σκοτώνει».