Το Ίντερνετ ξεπέρασε τους υπολογιστές!

Ποιος θα μπορούσε να πιστέψει ότι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές ξεπεράστηκαν
από το… Ίντερνετ. Για να μας το λέει ο δάσκαλος του Μπιλ Γκέιτς στο
Χάρβαρντ, κ. Χρ. Παπαδημητρίου, σίγουρα κάτι περισσότερο θα ξέρει. Αυτό φυσικά
δεν σημαίνει πως πρέπει να τους πετάξουμε σαν «κονσερβοκούτια». Κάθε άλλο!

Οι υπολογιστές εξελίσσονται, σύντομα θα αποκτήσουν φωνή και επιπλέον θα μας
βοηθήσουν να καταλάβουμε και τη λειτουργία των νευρονίων. Το μυστικό τού
ανθρώπινου εγκεφάλου! Απλώς, να… Το Ίντερνετ έχει άλλη αίγλη. Και σίγουρα
πολύ μέλλον!

Αποδεχόμενος λοιπόν αυτήν τη… μικρή εγγενή ατέλεια των ηλεκτρονικών
υπολογιστών, ο πρόεδρος του Τμήματος Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο του
Μπέρκλεϊ και δάσκαλος περί τα μέσα της δεκαετίας του 1970 του Μπιλ Γκέιτς στο
Χάρβαρντ, κ. Χρ. Παπαδημητρίου, δεν διστάζει να παραδεχθεί ότι «και τι δεν θα
έδινα για να γνώριζα το πώς θα είναι οι υπολογιστές ύστερα από 50 χρόνια». Ο
κ. Χρ. Παπαδημητρίου βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες στην Ελλάδα και σήμερα το
απόγευμα στις 7 θα μιλήσει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (οδός Πανεπιστημίου), σε
εκδήλωση που οργανώνει η Κίνηση Ενεργών Πολιτών, με θέμα «Εκπαίδευση και νέες
τεχνολογίες». Μία διάλεξη σίγουρα ενδιαφέρουσα, κυρίως μάλιστα για όλους
εκείνους που πρόφθασαν να πάρουν ένα «δείγμα γραφής» του ιδίου μέσα από τις
σελίδες του πρώτου μυθιστορήματος του, που έχει τίτλο «Το χαμόγελο του
Τούρινγκ». Μια και το έφερε η κουβέντα, ο Άγγλος Άλαν Τούρινγκ (1912-1954)
θεωρείται ο ιδρυτής της επιστήμης των κομπιούτερ.

Δεν κάνουν τα πάντα

«Το είχε πει και αυτός άλλωστε, ότι οι κομπιούτερ δεν μπορούν να κάνουν τα
πάντα. Όσο και να ψάξουμε θα υπάρχουν αλήθειες που με μηχανικούς τρόπους δεν
μπορούμε να τις βρούμε. Η διαπίστωση αυτή μη νομίζετε πως αναιρείται από το
γεγονός ότι σήμερα όλες οι επιστήμες κατακτούν νέα γνώση βήμα βήμα με τη
βοήθεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Μπορεί η πρόοδος των επιστημών να έχει
κοινό παρονομαστή τούς υπολογιστές, αλλά αν δεν κοιτάξουμε μέσα μας την
απόλυτη αλήθεια δεν θα καταφέρουμε να την προσεγγίσουμε. Και την αλήθεια αυτήν
τη διαφοροποιώ από άλλες επιστημονικές αλήθειες που κατακτάμε καθημερινά».

Όλα αυτά δείχνουν να φαντάζουν σαν μια μακρινή προοπτική, αλλά ο συνομιλητής
μας μπορεί άνετα να μας εκπλήσσει με διαπιστώσεις ή, αν θέλετε, μικρές
αλήθειες της εποχής μας που όλοι όσοι αρκούνται σε μια επιδερμική ή απλώς
επαγγελματική σχέση με τους υπολογιστές δυσκολεύονται να κατανοήσουν. Ο
δάσκαλος και φίλος τού ιδρυτή της Μάικροσοφτ δεν διστάζει να μας πει ότι «οι
ηλεκτρονικοί υπολογιστές είναι ξεπερασμένοι». Από τι; Από το Δίκτυο. «Αυτό το
πραγματάκι που φτιάξαμε στη μέση των υπολογιστών για να μιλάμε ο ένας με τον
άλλο γιγάντωσε και έγινε κάτι που έχει τη δική του λογική και τα δικά του
μυστήρια. Κατά κάποιον τρόπο, έχει εξαφανίσει τον υπολογιστή από πλευράς
σημασίας και πολυπλοκότητας. Πριν από 10 χρόνια αν συναντούσα κάποιο μεγάλο
μαθηματικό θα του έλεγα, κοίταξε, νομίζω πως το ταλέντο σου θα πρέπει να το
στρέψεις προς την κατεύθυνση του να καταλάβεις το τι μπορεί να κάνει ένας
υπολογιστής και να το κάνεις καλύτερα. Σήμερα, θα του έλεγα για το Ίντερνετ».

Άλλο Ίντερνετ, άλλο Νάσντακ

Παρά το ότι πολλοί ειδικοί νομίζουν ότι το Δίκτυο είναι στάσιμο, έχει βαλτώσει
το Ίντερνετ; «Όχι δεν νομίζω, απλώς είναι σε εφηβική ηλικία… Πέρασε ένα
στάδιο ενηλικίωσης και συνεχίζει. Κάποιοι συγχέουν το Ίντερνετ με το Nasdaq.
Πιστεύουν ότι πέθανε, επειδή πολλοί άνθρωποι καταστράφηκαν χάνοντας περιουσίες
που είχαν επενδύσει στις εταιρείες νέας τεχνολογίας. Δεν είναι σωστό αυτό».

Στον αντίποδα αυτής της εκτίμησης, υπάρχει η συζήτηση για το ψηφιακό χάσμα
(Digital divide), η οποία έχει φουντώσει. Βάσει της υπόθεσης αυτής ορισμένοι
υποστηρίζουν ότι σε λίγα χρόνια όποιος δεν έχει πρόσβαση στο Δίκτυο ούτε
δουλειά ούτε επίδομα ανεργίας θα μπορεί να λαμβάνει. «Είναι εξαιρετικά
σημαντικό να φθάσει το Ίντερνετ σε όλους», λέει ο κ. Χρ. Παπαδημητρίου και
επιχειρεί να μας δώσει μια γεύση για το τι θα συμβεί με το Δίκτυο σε λίγα
χρόνια. Το Δίκτυο, που σήμερα αναπτύσσεται σαν ένας παράλληλος προς τον δικό
μας κόσμο και με μια δυναμική που θα επιβάλλει σύντομα τους δικούς της κανόνες
στον τρόπο διάρθρωσης της ανθρωπότητας. «Κατά τη γνώμη μου, θα συρρικνωθεί ο
απέξω κόσμος, το κράτος θα συρρικνωθεί. Όταν το εμπόριο και η βιομηχανία
ασκούνται δικτυακά, όταν υπάρχει αφθονία πληροφορίας, όταν λόγω
παγκοσμιοποίησης δεν μπορείς να κάνεις νομισματική πολιτική και κατ’ επέκταση
οικονομική πολιτική, όταν σιγά σιγά το γόητρο και η δύναμη του κράτους και των
κομμάτων θα ξεπέφτουν μπροστά στην άμεση δημοκρατία που το Ίντερνετ
πρεσβεύσει, τότε γίνεται κατανοητό ότι πολλές από τις σημερινές δομές θα
εκλείψουν αρκετά σύντομα».

Έχουν πολλά να δώσουν

Πώς λοιπόν ύστερα από όλα αυτά μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τους υπολογιστές
«ξεπερασμένους»; Ο κ. Χρ. Παπαδημητρίου δεν αρνείται ότι οι υπολογιστές έχουν
ακόμα πολλά να δώσουν. Ίσα ίσα. Απλώς χρησιμοποιεί τον όρο «ξεπερασμένος» για
να δηλώσει ότι το Ίντερνετ είναι πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος «και
σίγουρα του δικού μου». Άλλωστε, εφόσον εξελίσσεται το μυαλό του ανθρώπου δεν
θα γινόταν να μη συμβεί το ίδιο και με τους υπολογιστές. Όσο για το ποιος από
τους δύο σέρνει τον χορό, «εγώ θα έλεγα… από τεχνολογική νομοτέλεια, ο
άνθρωπος. Αυτός σχεδιάζει και το κομπιούτερ εκτελεί. Υπάρχει βέβαια και το
ερώτημα τι είναι το ανθρώπινο μυαλό; Κάτι άπιαστο και απροσδιόριστο, κάτι
θεϊκό; Είναι 10 στην ενδεκάτη νευρόνια; Όλα αυτά είναι;». Το σίγουρο είναι ότι
ανθρώπινο μυαλό εξελίσσεται και αυτήν τη δυνατότητα την έχουμε προσδώσει και
στις μηχανές.

Ο καθηγητής τού Μπέρκλεϊ διαβάζει πολλή Ιστορία. «Με ενδιαφέρει φοβερά, όπως
με ενδιαφέρει και το μέλλον των υπολογιστών. Πιο πολύ απ’ όλα όμως, με
ενδιαφέρει το ανθρώπινο μυαλό», λέει και η κουβέντα περνάει στον κόσμο της
νευροεπιστήμης για την οποία ο κ. Παπαδημητρίου λέει ότι θα γνωρίσει στα
χρόνια που έρχονται μεγάλη ανάπτυξη. Η γνώση και εδώ κατακτείται με κομπιούτερ
που μπορούν να απομονώνουν τα νευρόνια και να καταλάβουν το πώς λειτουργούν.
«Να λέω, δηλαδή, τη λέξη πόδι και να ξέρω ποιο νευρόνιο ενεργοποιείται. Είναι
ένα φοβερό στοίχημα, και περιμένουμε να μάθουμε πολλά πράγματα». Στοίχημα στο
οποίο έχει ποντάρει ακόμα και η ίδια η επιστήμη των υπολογιστών, που περιμένει
να κατανοήσει την καινούργια γνώση, να μάθει πώς δημιουργείται η γλώσσα, η
όραση, όλα και αυτές οι πολύπλοκες λειτουργίες…

«Έδιωξαν τον Γκέιτς από το Χάρβαρντ γιατί χρησιμοποιούσε πολλή ώρα τον υπολογιστή»

Με τον Μπιλ Γκέιτς γνωρίστηκε όταν πήγε να διδάξει για πρώτη φορά στο
Χάρβαρντ. Θυμάται ότι ο ιδρυτής της Μάικροσοφτ ήταν τελειόφοιτος φοιτητής και
ξεχώριζε αρκετά από τους άλλους. Ο κ. Χρ. Παπαδημητρίου είχε παρουσιάσει στην
αίθουσα ένα άλυτο μαθηματικό πρόβλημα, «ο Μπιλ δεν αποδέχθηκε ότι είναι άλυτο
και εξέθεσε μια δική του θεωρία για την προσέγγιση του προβλήματος. Αυτό που
πιστεύω είναι ότι ακόμα και αν δεν τον είχε απορροφήσει η επιχειρηματική
καριέρα και είχε ακολουθήσει ακαδημαϊκή σταδιοδρομία, θα ήταν παγκοσμίου φήμης
καθηγητής».

Μαζί έχουν συνεργαστεί πολλές φορές, έχουν κάνει και μια επιστημονική εργασία.
Σήμερα διατηρούν καλές σχέσεις. Άλλωστε τους χωρίζουν μόνο τέσσερα χρόνια. Ο
Γκέιτς είναι 46 και ο κ. Παπαδημητρίου 51. Πρόσφατα, μάλιστα, ο άλλοτε
φοιτητής πήρε τηλέφωνο τον καθηγητή και του ζήτησε να τον πάρει στη
Μάικροσοφτ. Μάταια όμως. Τον ρωτάμε αν έχει ακούσει κάτι για τον λόγο που ο
Γκέιτς έφυγε από το Χάρβαρντ. Η απάντηση που μας δίνει ίσως κρύβει και το
μυστικό της επιτυχίας του. «Σύμφωνα με όσα είχα ακούσει, τον έδιωξαν από το
πανεπιστήμιο επειδή χρησιμοποιούσε τους υπολογιστές περισσότερη ώρα από όση
προέβλεπαν οι κανονισμοί. Αν αυτό αληθεύει, τότε φαίνεται πως είχε καταλάβει
ότι μπροστά από τον υπολογιστή άξιζε να περνάς πολλή περισσότερο καιρό από όσο
νομιζόταν τότε».