Ακόμη και οι… τοίχοι έχουν αυτιά

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προειδοποιεί: «Ένα μήνυμα που στέλνουμε από το
e-mail χωρίς να έχει κρυπτογραφηθεί είναι σαν επιστολή χωρίς φάκελο». Το
Έσελον έχει μάτια και αυτιά παντού.

Μένγουιθ Χιλ, Αγγλία. Κέντρο παρακολούθησης που φημολογείται ότι εξυπηρετεί τους σκοπούς του συστήματος Έσελον

Είναι πολύ γνωστή πια η ιστορία που κυκλοφόρησε τα τελευταία χρόνια και μιλάει
για ένα περιστατικό που λέγεται πως έγινε στις αρχές του 1994. Μια μεγάλη
εταιρεία κατασκευής αεροπλάνων, που έχει την έδρα της σε χώρα της Δυτικής
Ευρώπης, επιχειρούσε να κλείσει ένα πολύ σημαντικό συμβόλαιο με την κυβέρνηση
αραβικού κράτους.

Ζητήθηκαν όπως είναι φυσικό κάποιες προσφορές. Όταν αυτές ανοίχτηκαν,
διαπιστώθηκε ότι μια αντίπαλος κατασκευάστρια εταιρεία, που έχει την έδρα της
στην άλλη άκρη τού Ατλαντικού, είχε καταθέσει καλύτερη προσφορά (γνωρίζοντας
από πριν το περιεχόμενο της αντίστοιχης ευρωπαϊκής), με αποτέλεσμα να πάρει τη
δουλειά. Η ευρωπαϊκή εταιρεία θεώρησε ότι είχε διενεργηθεί εις βάρος της
οικονομική κατασκοπεία και επέρριψε την ευθύνη στο σύστημα Έσελον.

Φαντασία ή πραγματικότητα

Αν ήταν ιστορία επιστημονικής φαντασίας ή πραγματικότητα το συγκεκριμένο
περιστατικό (με πρωταγωνιστές τη γαλλική Airbus και την αμερικανική Mc
Donell-Douglas) έλαχιστοι είναι σε θέση να το αποδείξουν. Αντιθέτως, εκείνο
που σχεδόν όλοι ξέρουν με βεβαιότητα είναι η ύπαρξη του περίφημου δικτύου
Έσελον, το οποίο μπορεί και υποκλέπτει με χαρακτηριστική άνεση τηλεφωνικές
συνομιλίες και δεδομένα που μεταφέρονται με ηλεκτρονική μορφή από τη μια άκρη
του πλανήτη στην άλλη.

Έτσι, ήταν αναμενόμενο η δράση του Έσελον να απασχολήσει το Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο, το οποίο εδώ και αρκετούς μήνες έχει συστήσει μια μόνιμη Επιτροπή
για το θέμα αυτό.

Τα μέλη της Επιτροπής συγκέντρωσαν υλικό με βάση τις μαρτυρίες κυβερνητικών
αξιωματούχων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις εκθέσεις ανεξάρτητων
ερευνητών που η Επιτροπή παρήγγειλε για τον σκοπό αυτό, υλικό από στοιχεία που
έχουν στη διάθεσή τους οι υπηρεσίες πληροφοριών μέχρι και από καταθέσεις για
το θέμα αυτό τών επικεφαλής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.

Η προσωρινή Επιτροπή συνέταξε μια πρόταση ψηφίσματος η οποία συζητήθηκε χθες
στις Βρυξέλλες και αναμένεται να μορφοποιηθεί σε οριστικό κείμενο τις επόμενες
ημέρες.

Επισημάνσεις

Τα μέλη της Επιτροπής, αφού επισημαίνουν ότι το σύστημα Έσελον «χρησιμεύει
στην παρακολούθηση όχι της στρατιωτικής αλλά της ιδιωτικής και οικονομικής
επικοινωνίας», καλούν τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη-μέλη, τα
εθνικά Κοινοβούλια, διεθνείς Οργανισμούς, αλλά και τις
επιχειρήσεις-βιομηχανίες να προχωρήσουν στη διασφάλιση της ιδιωτικής ζωής και
των επικοινωνιών, τόσο με τη θεσμοθέτηση νομοθετικών πλαισίων όσο και με τη
χρήση κρυπτογραφικών συστημάτων.

«Ενημερώστε τους πολίτες»

Το μήνυμα της Προσωρινής Επιτροπής είναι ότι οι επιχειρήσεις αλλά και οι
πολίτες θα πρέπει να αρχίσουν να εξοικειώνονται με τη χρήση συστημάτων που
ελαχιστοποιούν τις πιθανότητες παρακολούθησης από τρίτους των πληροφοριών που
διακινούν.

Πιο συγκεκριμένα οι συντάκτες του ψηφίσματος ενθαρρύνουν την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή και τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να
ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες γύρω από αυτό το θέμα. Να γίνει δηλαδή μια
καμπάνια ενημέρωσης για όλους τους κινδύνους που παραμονεύουν κάθε φορά που
θέλουμε να αποστείλουμε ευαίσθητα για εμάς δεδομένα μέσα από κάποιο
επικοινωνιακό μέσο (τηλέφωνο, e-mail, κ.λπ.).

Πρακτική βοήθεια

Προτρέπουν μάλιστα την Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να προσφέρουν πρακτική
βοήθεια για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ολοκληρωμένων λύσεων προστασίας.
Πρώτη προτεραιότητα στο σημείο αυτό είναι η προώθηση και η κατασκευή
ευρωπαϊκής τεχνολογίας λογισμικού κρυπτογράφησης που θα είναι εύκολο να το
χειριστούν και να το ενσωματώσουν στις καθημερινές τους επικοινωνιακές ανάγκες
οι ενδιαφερόμενοι. Όλα τα ευρωπαϊκά όργανα και οι δημόσιες διοικήσεις θα
πρέπει πλέον να συνηθίσουν να κρυπτογραφούν σε καθημερινή βάση τα μηνύματα του
ηλεκτρονικού τους ταχυδρομείου, ενώ οι επιχειρήσεις που θα αντιληφθούν ότι
κάποιος από το εξωτερικό προσπαθεί να τους αποσπάσει ευαίσθητα δεδομένα, να
ενημερώνουν τις υπηρεσίες αντικατασκοπίας των χωρών τους. Στη λογική αυτή το
ψήφισμα προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει στη σύσταση μιας
Συμβουλευτικής Υπηρεσίας, η οποία θα ενημερώνει τις επιχειρήσεις των
κρατών-μελών για το πώς να αμυνθούν απέναντι στην οικονομική κατασκοπεία.