Όργανα στη μαύρη αγορά

Είναι σωστό άλλοι να πουλάνε και άλλοι να αγοράζουν ανθρώπινα όργανα;

Στο σφυρί. Αυτό το μικρό νεφράκι πουλήθηκε

Την ώρα που η κοινωνία συζητάει αυτό το μεγάλο ηθικό ερώτημα, θεριεύει μια
διεθνής μαύρη αγορά οργάνων που τρέφει τους φτωχούς και σώζει τη ζωή των
πλουσίων.

Υστερα από τέσσερα χρόνια στην αιμοκάθαρση, χωρίς ελπίδα να φτάσει στην κορυφή
της λίστας για μεταμόσχευση, ο Μοσέ Τατί αποφάσισε να αγοράσει νεφρό.
Αποδείχτηκε πιο εύκολο από όσο φανταζόταν. Ενας άλλος ασθενής τού έβαλε στο
χέρι το τηλέφωνο του «μεσίτη».

Ο Μοσέ ζει στο Ισραήλ, μια από τις χώρες όπου γίνεται η μεγαλύτερη παράνομη
διακίνηση ανθρωπίνων οργάνων. Για να γίνει η «συναλλαγή», συχνά χρειάζεται
κινητοποίηση σε τρεις ηπείρους: ένας μεσίτης από το Λος Αντζελες, ας πούμε,
φέρνει σε επαφή έναν Ιταλό νεφροπαθή με έναν Ιορδανό πωλητή και η εγχείρηση
γίνεται στην Κωνσταντινούπολη.

Το εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων έχει καταδικαστεί από τους ιατρικούς συλλόγους
όλου του κόσμου. Όμως, στο Ισραήλ και άλλες χώρες ­ Τουρκία, Ινδία, Κίνα,
Ρωσία και Ιράκ ­ γίνεται όχι και τόσο μυστικά. Μάλιστα στο Ισραήλ, το κράτος
καλύπτει το κόστος της μεταμόσχευσης.

«Θα σου βρω αμέσως νεφρό», είπε ο μεσίτης στον Μοσέ. «Το μόνο που χρειάζεται
είναι χρήμα». Προκαταβολικά, 145.000 δολάρια, για όλα. Ο Μοσέ είπε στον μεσίτη
πως είχε τα χρήματα. Τα έστειλε με επιταγή και μερικές ημέρες αργότερα πήγε
στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν όπου τον περίμενε ένα μικρό ιδιωτικό αεροπλάνο.
Μόνο όταν βρέθηκε στον αέρα έμαθε τον προορισμό: Κωνσταντινούπολη.

Στο κρεβάτι του νοσοκομείου, μετά την εγχείρηση, ο Μοσέ ξύπνησε με πόνους.
Ολόκληρο το σώμα του είχε πρηστεί. Στο αίμα του είχαν ανιχνευτεί τοξίνες. «Ο
γιατρός μου είπε πως το νεφρό ήταν κακό, δηλητηριασμένο», λέει. Πέντε ημέρες
μετά τη μεταμόσχευση τον ξανάνοιξαν και του αφαίρεσαν το νεφρό. Αν οι πωλήσεις
οργάνων νομιμοποιούνταν, υποστηρίζει ο Ισραηλινός γιατρός Μάικλ Φριντλέντερ,
τότε θα αχρηστεύονταν οι μεσίτες και οι κομπογιαννίτες και οι πωλητές θα
έπαιρναν περισσότερα χρήματα. Όμως υπάρχει και ένα ηθικό ερώτημα: πόσο
ελεύθερα αποφασίζει κανείς να δώσει το νεφρό του; Ο καθηγητής του Μπέρκλεϊ,
Λόρενς Κόεν μελέτησε 30 περιπτώσεις πωλητών οργάνων από την Κίνα. Οι 27 ήταν
γυναίκες. Οι σύζυγοί τους είπαν στον καθηγητή: «Εμείς δουλεύουμε σκληρά νύχτα
μέρα. Δεν είναι δίκαιο λοιπόν να συμβάλλουν κάτι και οι γυναίκες στα
οικογενειακά έξοδα, πουλώντας ένα νεφρό;».