ΔΡΟΜΟΙ

Μια όμορφη…

… γυναίκα έκανε κάτι συγκλονιστικό ένα βράδυ, τις προάλλες, σε έναν σταθμό
του μετρό (ήταν μπροστά ένας δημοσιογράφος της εφημερίδας «Washington Post»).
Μόνη της, στον δικό της κόσμο, σφύριξε έναν σκοπό γλυκό και καθαρό και οι
νότες χοροπηδούσαν πάνω στα γυαλιστερά τούβλα του τοίχου και πλημμύριζαν τον
σταθμό σαν κελάηδημα. Τόσο πολύ σάστισαν οι ταξιδιώτες, που παράτησαν εκείνο
το γνωστό τυπικό ύφος: σταμάτησαν να κοιτούν τις μύτες των παπουτσιών τους και
σήκωσαν το κεφάλι. Κοίταξαν τη γυναίκα. Ήταν καστανομάλλα με κομψό ταγιέρ και
επαγγελματικό χαρτοφύλακα, μα για εκείνους έμοιαζε με ακροβάτισσα που φορούσε
στολή από λεοπάρδαλη και έκανε τούμπες πάνω στις ράγες. Οι άνθρωποι δεν
σφυρίζουν πια.

Οι άνθρωποι…

… βαδίζουν σε διαφορετικό σκοπό, οι δρόμοι βουίζουν από τρυπάνια και
σειρήνες και μοτοσυκλέτες και κόρνες και διαπεραστικές μουσικές, οι φωνές
είναι χαμηλές, ψελλίσματα μέσα σε κινητά τηλέφωνα ή σιωπή. Το σφύριγμα μοιάζει
παράξενο σαν πόλκα, πολύ προσωπικό σαν ιδιόχειρη επιστολή, απομεινάρι μιας
λιγότερο τεχνολογικής εποχής, όταν οι άνθρωποι έκαναν συντροφιά στις γειτονιές
και σκάρωναν τη δική τους διασκέδαση. Είναι η κουλτούρα της αυλής, η τέχνη του
μοναχικού. Σήμερα, οι μοναχικοί είναι ύποπτοι. Μονάχος του ποιος μπορεί να
είναι αληθινά ευτυχισμένος; Ωστόσο, τα παιδιά δεν παύουν να προσπαθούν να
σφυρίξουν και ας φυσάνε αέρα. Κάποτε, κάτι θα βγει από τα σουφρωμένα χείλη, μα
ύστερα θα σωπάσει και αυτό από τα μοντέρνα ήθη και τα βίντεο και τα στέρεο ­
πάντως, τα παιδιά που είναι πεισματάρικα δεν θα πάψουν να προσπαθούν.

Το σφύριγμα…

… είναι γλώσσα σε χωριά στο Μεξικό, την Τουρκία, την Αφρική, τη Λατινική
Αμερική, αλλά και την Ελλάδα. Οι κάτοικοί τους μαθαίνουν στα παιδιά τους αυτή
τη «γλώσσα», γιατί δεν θέλουν να πνιγεί από τα κινητά τηλέφωνα και το
Ίντερνετ. Στην Κίνα, με το σφύριγμα μαθαίνουν τα μικρά παιδιά να πηγαίνουν
στην τουαλέτα ­ η μητέρα δίνει το «σύνθημα» την κατάλληλη στιγμή. Στο Μεξικό
διδάσκεται η σφυριγματική γλώσσα των Μαζατέκο.

Για άλλους…

… τους προληπτικούς, το σφύριγμα απαγορεύεται πάνω στο πλοίο, γιατί φέρνει ­
λέει ­ κακοτυχία. Ο Γκαίτε το θεωρούσε εξώλης και προώλης. Στον «Φάουστ», οι
άγγελοι ψάλλουν με ουράνιες φωνές, ενώ ο Διάβολος σφυρίζει άγρια. Στην πιο
δύσκολη θέση βρίσκονται οι άνδρες: αν σφυρίζουν, τους φωνάζουν τεμπέληδες, αν
δεν μπορούν να σφυρίξουν, τους περνούν για «αδελφές». Και οι γυναίκες που
σφυρίζουν; «Οι γυναίκες που σφυρίζουν και οι κότες που κακαρίζουν, δεν έχουν
καλό τέλος», λέει η αγγλική λαϊκή σοφία. Όσο για την Καθολική Εκκλησία,
προειδοποιεί αυστηρά τα κορίτσια της πως, όποτε σφυρίζουν, δακρύζει η Παρθένος
Μαρία. Μα το πιο συγκλονιστικό από όλα είναι εκείνο το σφύριγμα που άκουσε ο
δημοσιογράφος μας στον σταθμό του μετρό. Όχι μονάχα γιατί του τράβηξε το
ενδιαφέρον, τόσο που έστησε αυτί, αλλά γιατί έγραψε στην εφημερίδα του μια
ολόκληρη σελίδα για το ταπεινό σφύριγμα, εκεί που συνήθως γράφουν για
ληστείες, βιασμούς και πολέμους.