ΧΑΝΘ Γκρεμίζουν την «Ακρόπολη του μπάσκετ»

Χάνεται ένα μνημείο του ελληνικού αθλητισμού.
Γκρεμίζεται η «Ακρόπολις του μπάσκετ της Θεσσαλονίκης», όπως χαρακτηριστικά
είπε ο Γιάννης Ιωαννίδης για το ιστορικό ανοιχτό γήπεδο της ΧΑΝΘ. Εκεί
μεταλαμπαδεύτηκε η φλόγα τού μπάσκετ στην Ελλάδα, από τους αποστόλους της
Χριστιανικής Αδελφότητας Νέων. Εκεί, δεν ανδρώθηκαν απλώς μεγάλοι αθλητές.
Διαμορφώθηκαν χαρακτήρες και προσωπικότητες, οι οποίες διαπρέπουν στην
κοινωνία της πόλης και της χώρας.

Στιγμές μαγικές, βγαλμένες από την ιστορία του ελληνικού αθλητισμού, στο γήπεδο της ΧΑΝΘ, το μνημείο του μπάσκετ, το οποίο περιμένει πλέον τις μπουλντόζες

Ο ναός του ελληνικού μπάσκετ ολοκλήρωσε τον κύκλο
του. Οι αναμνήσεις όμως θα μείνουν στα αρχεία, στα βιβλία, στις καρδιές μας.
Οι ανάγκες της σύγχρονης εποχής δεν μπορούν να τις σβήσουν. Μπορούν μόνο να
«επιβάλουν», παρά τις αντιρρήσεις των ρομαντικών, την κατεδάφιση του γηπέδου,
το οποίο θα δώσει τη θέση του σε ένα σύγχρονο κλειστό γυμναστήριο, πράγματι
πολύ χρήσιμο λόγω της θέσης του στο κέντρο της πόλης, σε υπόγεια πάρκινγκ ­
οξυγόνο για τις μπλοκαρισμένες κεντρικές οδικές αρτηρίες ­ ενώ οι διπλανές
εγκαταστάσεις θα μετατραπούν σε σύγχρονο πολιτιστικό κέντρο.

Οι εργασίες κατεδάφισης του μπασκετικού μνημείου και της διαμόρφωσης των γύρω
χώρων θα αρχίσουν σε λίγους μήνες.

Ωστόσο το νέο προκάλεσε θλίψη και συγκίνηση στους σκαπανείς του παιχνιδιού με
την πορτοκαλί μπάλα.

«Μου το είπαν τον Νοέμβριο, όταν ήμουν συνεχώς στη Θεσσαλονίκη και το έβγαλα
από το υποσυνείδητό μου», είπε στη «ΣΟΥΠΕΡ ΟΜΑΔΑ» ο Γ. Ιωαννίδης. «Όντως
πρόκειται για μουσείο. Εκεί είναι όλες οι αναμνήσεις. Αν δεν υπήρχε αυτό το
γήπεδο, δεν θα υπήρχε μπάσκετ στην Ελλάδα. Η ΧΑΝΘ έφερε το μπάσκετ στην
Ελλάδα. Εγώ βέβαια υπήρξα αντίπαλος. Γυμνάστηκα όμως σ’ αυτό το γήπεδο πάρα
πολύ, αλλά είχαμε αντιπαράθεση από τα παιδικά. Βγήκαν πάρα πολλοί παίκτες από
τη ΧΑΝΘ. Πιστεύω πως ό,τι καλύτερο υπήρχε στην Ελλάδα βγήκε απ’ αυτό γήπεδο.
Εκεί γεννήθηκε το μπάσκετ. Κι όποια μεγάλη διοργάνωση υπήρχε, εκεί έγινε. Όταν
μιλούσε κανείς για μπάσκετ, το μυαλό του πήγαινε κατευθείαν σ’ αυτό το
γήπεδο», συνέχισε ο τεχνικός σύμβουλος της Εθνικής ομάδας.

Ο Θ. Ροδόπουλος

Το γήπεδο της ΧΑΝΘ φιλοξένησε γενιές και γενιές αθλητών…

«Όλο το μπάσκετμπολ ήταν το γήπεδο της ΧΑΝΘ. Και είχε μια όμορφη ζεστασιά,
μολονότι ήταν ανοιχτό. Μαζευόμασταν όλοι οι μπασκετικοί εκεί. Παίκτες και
φίλαθλοι ήταν ένα. Όλοι ήταν φίλοι, άσχετα αν ψευτομάλωναν στη διάρκεια του
αγώνα. Μετά οι νικητές, ως πριμ ας πούμε, έβγαιναν βόλτα στην οδό Τσιμισκή και
οι χαμένοι λιγάκι… χάνονταν», θυμάται ο Θόδωρος Ροδόπουλος, διάδοχος του
Μίμη Τσικίνα στη θέση του τμηματάρχη φυσικής αγωγής τής ΧΑΝΘ.

«Το παρελθόν έτος (1955) ασφαλώς αποτελεί σημαντικό σταθμό τής Αδελφότητας,
και ιδιαίτερα για το μπάσκετ στην πόλη μας, δεδομένου ότι ολοκληρώθηκαν οι
εργασίες αποπεράτωσης των κερκίδων και λοιπών βοηθητικών εγκαταστάσεων του
γηπέδου μπάσκετ, χωρητικότητας 3.000 θέσεων. Τώρα πλέον η Αδελφότητα διαθέτει
το πιο σύγχρονο γήπεδο σ’ ολόκληρο τον βορειοελλαδικό χώρο», αναφέρεται στο
λεύκωμα του Κώστα Γουρλή για τη σημαντική εξέλιξη.

Ύστερα από τέσσερα χρόνια πέρασε την πύλη του γηπέδου για πρώτη φορά ως
φίλαθλος ο Γ. Ιωαννίδης. «Ήμουν 13 ετών. Γινόταν το πρωτάθλημα και το πήρε ο
ΠΑΟΚ, κερδίζοντας τον Άρη με έναν παίκτη που ήρθε από τον πάγκο. Έβαλε τέσσερα
καλάθια και καθάρισε το παιχνίδι».

Ο Θόδωρος Ροδόπουλος χρειάστηκε να καβαλήσει κάγκελα για να μπει στο γήπεδο
την πρώτη φορά. «Ήταν κάτι πολύ σημαντικό. Ένιωσα δέος», θυμάται. «Μάζευε πολύ
κόσμο το γήπεδο. Πολλές φορές μάλιστα έσπαζαν το στόρι. Το εισιτήριο στην αρχή
είχε αστεία τιμή».

Καρβουνόσκονη…

Οι προπονήσεις άρχιζαν αργά το μεσημέρι. «Μόνοι μας ρίχναμε με τα ποτιστήρια
νερό στην καρβουνόσκονη», λέει ο Τάκης Φουρουντζόπουλος για τα πρώτα
μεταπολεμικά χρόνια, τα οποία σε ό,τι αφορά το μπάσκετ και τις εγκαταστάσεις
τής ΧΑΝΘ σημαδεύτηκαν από το φιλικό παιχνίδι Ελλάδας – Τουρκίας.

Νικήτρια η Εθνική μας με 41-39 ενώπιον 6.000 φιλάθλων, σύμφωνα με αυτόπτες
μάρτυρες. Μεγάλος πρωταγωνιστής του παιχνιδιού ο 21χρονος τότε Τάκης
Ταλιαδώρος. Ο άσος τής ΧΑΝΘ, και ο μεγαλύτερος μπασκετμπολίστας που
αναδείχθηκε σ’ αυτό το γήπεδο, έβαλε τους 39 από τους 41 πόντους. Ήταν ένα
παιχνίδι – εκκίνηση για την μπασκετική έκρηξη που ακολούθησε, με επίκεντρο το
γήπεδο της Αδελφότητας.

Οι συνέπειες της λειτουργίας του δεν ήταν στενά μπασκετικές. Ο Θ. Ροδόπουλος
εξηγεί: «Η ΧΑΝΘ, κι αυτό το γήπεδο ειδικότερα, μας έκανε ανθρώπους. Βγήκαν
παραγωγικά στελέχη στην κοινωνία. Ένα απλό παράδειγμα είναι ο Σπύρος Βούγιας,
ο οποίος ήταν αθλητής μου όταν ήμουν προπονητής. Καθηγητές Πανεπιστημίου ήταν
μέλη τής ΧΑΝΘ κι έπαιζαν μπάσκετ. Από εκεί πέρασε περίπου το 50% των
προσωπικοτήτων της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης».

Ο Γιάννης Ιωαννίδης, μάλιστα, παρατήρησε: «Δεν υπήρξε πιστεύω παιδί στη
Θεσσαλονίκη που να μην πέρασε απ’ αυτό το γήπεδο, αλλά κι από τα ανοιχτά που
υπήρχαν δίπλα και ήταν πραγματική κυψέλη».

Μόνο υπερβολή δεν είναι, λοιπόν, το γεγονός ότι η ΕΚΑΣΘ συνεργαζόμενη με τη
ΧΑΝΘ προγραμματίζουν τελετή σε συνδυασμό με πολιτιστικές εκδηλώσεις για τον
ύστατο αποχαιρετισμό στο γήπεδο της οδού Νικολάου Γερμανού, μόλις λίγα μέτρα
απόσταση από τον Λευκό Πύργο. «Είναι χρέος μας να αποχαιρετήσουμε μεγαλοπρεπώς
τον ναό του μπάσκετ», τόνισε ο πρόεδρος της Ένωσης Καλαθοσφαιριστικών
Σωματείων για τη συγκέντρωση που θα έχει πανελλαδικό χαρακτήρα.

ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

Να μείνει όπως είναι

«Θα προτιμούσα να σκεπαστεί και να μείνει όπως είναι, αλλά είναι ορισμένα
πράγματα στα οποία μπαίνουν τα συμφέροντα. Ψυχολογικά αυτό θα ήθελα για το
γήπεδο της ΧΑΝΘ, αφού περνάς από εκεί και έρχονται πίσω όλες οι αναμνήσεις».

Συναισθηματικός τύπος, ο Γιάννης Ιωαννίδης διατυπώνει τις αντιρρήσεις του
για την απόφαση να κατεδαφιστεί ο ναός του μπάσκετ.

Τουλάχιστον ας σωθούν τα κειμήλια, τα οποία υπάρχουν ακόμη σκουριασμένα στο
γήπεδο και ας αποτελέσουν τα πολυτιμότερα εκθέματα ενός μπασκετικού μουσείου
που επιβάλλεται να έχει η πόλη όπου γεννήθηκε το μπάσκετ, για να θυμούνται οι
παλιοί και να μαθαίνουμε οι νέοι.

«Το γήπεδο τότε ήταν μια ζωγραφιά και επειδή τώρα τελευταία ήταν
εγκαταλελειμμένο, απέφευγα να περνώ από εκεί. Δεν ήταν η ομορφιά, όπως
παλιότερα, και με πίκραινε όταν πήγαινα να παρακολουθήσω τα αστέρια τα δικά
μου», λέει ο Θόδωρος Ροδόπουλος και προτείνει τη δημιουργία μουσείου μπάσκετ.

«Δεν μπορούσε να μείνει έτσι τόσος χώρος, αλλά της ΧΑΝΘ της λείπει ένα
μουσείο. Δεν μπορεί να μην το κάνει. Και μάλιστα στα εκθέματά του πρέπει να
είναι τα ταμπλό που θα φύγουν. Να είναι τα σιδερένια ταμπλό για το σκορ, τα
οποία χειριζόντουσαν με μανιβέλα πιο νεαροί αθλητές. Όλα αυτά πρέπει να
σωθούν. Και τα καλάθια να σωθούν, έστω και αν κάποια έγιναν εκ των υστέρων. Να
σωθούν τα ταμπλό, τα κάγκελα, τα ερμάρια από τα αποδυτήρια, οι λάμπες. Όλα να
σωθούν, τώρα που τα έχουμε στα χέρια μας».

Τάκης Ταλιαδώρος

Ο θρύλος της ΧΑΝΘ θυμάται…

Ο Τάκης Ταλιαδώρος επιστρέφει στο γήπεδο της ΧΑΝΘ. «Η πρώτη επαφή μου με τη ΧΑΝΘ ήταν όταν ήμουν 10 ετών, το 1935 δηλαδή…», λέει στον Αλέξη Τσατσούλη και δείχνει την κάρτα μέλους του συλλόγου

Η ντρίμπλα του πίσω από την πλάτη προκάλεσε τον
θαυμασμό. Άκουσε ότι την έκανε ένας Αμερικανός και παιδεύτηκε για να την
μάθει. Περνούσε την μπάλα κάτω από τα πόδια των αντιπάλων του. Είχε κινήσεις
σέντερ και ταχύτητα σπρίντερ. Ο πρώτος μεγάλος Έλληνας αθλητής τού μπάσκετ
ήταν ο προικισμένος από τη φύση (75χρονος σήμερα) Τάκης Ταλιαδώρος, που
αξιοποίησε το ταλέντο του παίζοντας μπάσκετ στη ΧΑΝΘ, στο ιστορικό γήπεδό της.

Προσωπικό του ρεκόρ; Οι 62 πόντοι που πέτυχε σε φιλικό, για να κριθεί αν είναι
σε καλή κατάσταση ώστε να συμπεριληφθεί στην Εθνική που έπαιξε στους
Πανευρωπαϊκούς της Γαλλίας.

«Ήταν η πιο μεγάλη μορφή που πέρασε απ’ αυτό το γήπεδο. Ήταν κάτι το
φανταστικό. Παίξαμε συμπαίκτες όταν επέστρεψε, σε ηλικία 40 ετών», λέει ο
Θόδωρος Ροδόπουλος για τον αθλητή, ο οποίος αρνήθηκε προτάσεις από τις
Ηνωμένες Πολιτείες και την Ολύμπια Μιλάνο.

Ο ίδιος προτίμησε να μην επικεντρωθεί στα κατορθώματά του. «Ρωτήστε τον Γιάννη
τον Ιωαννίδη για εμένα», μας είπε.

«Ήταν μια ζωγραφιά. Ένα πράγμα που χαιρόσουν να το βλέπεις. Δεν τον πρόλαβα
στα ντουζένια του, διότι ήταν της δεκαετίας του ’50. Κατέβηκε όμως να βοηθήσει
τη ΧΑΝΘ, αν και ήταν εκτός γηπέδων τουλάχιστον πέντε-έξι χρόνια. Έκανε
πράγματα που τα έμαθε μόνος του και τα είδαμε για πρώτη φορά απ’ αυτόν τον
άνθρωπο», περιγράφει ο Γ. Ιωαννίδης.

«Η πρώτη επαφή μου με τη ΧΑΝΘ ήταν όταν ήμουν 10 ετών, το 1935 δηλαδή. Κάναμε
όλα τα αθλήματα και τελικά πήγαμε στο μπάσκετ. Μου άρεσε, διότι ήταν
παιχνίδι», εξηγεί ο Τ. Ταλιαδώρος, που τα κατάφερνε και στον στίβο. «Όταν
ήμουν 14 ετών πήδηξα ύψος όσο ο πρωταθλητής Ελλάδας. Αλλά προτίμησα το
μπάσκετ», λέει.

Στοιχεία για τα κατορθώματά του; Οι 62 πόντοι που έβαλε σε φιλικό παιχνίδι
στην Αθήνα. «Μου βάζουν, που λες, όλη την Εθνική απέναντι. Μου δίνουν τέσσερις
παίκτες και με βάζουν να μαρκάρω τον παίκτη που είχε βγει πρώτος σκόρερ. Ας
μην πω το όνομά του. Ξέρεις πόσους πόντους έβαλε; Έναν. Εγώ; Εξήντα δύο. Ήταν
το πρώτο ματς στο οποίο σημειώθηκαν 80 πόντοι. Στην εξέδρα ήταν ο Απόστολος
Νικολαΐδης. Κύριος! Με είχε πρήξει να πάω στον Παναθηναϊκό. Θα πάρουμε το
πρωτάθλημα Ευρώπης, μου έλεγε».

Αν και μεγάλος σκόρερ, ο Τάκης Ταλιαδώρος δεν θυμόταν ότι «είχα βγει πρώτος
σκόρερ στους Πανευρωπαϊκούς της Αιγύπτου το 1949. Το είδα γραμμένο σε μια
εφημερίδα. Για έπαθλο μου έδωσε η φεντερασιόν τής Αιγύπτου ένα σακάκι και,
επειδή βγήκαμε τρίτοι, πήραμε όλοι δώρο από έξι γραβάτες».

Όσο για το γήπεδο της ΧΑΝΘ: «Εκεί για εμάς τα ματς ήταν εύκολα. Μόνο με τη
μεικτή Αθηνών είχαμε δυσκολευτεί λίγο».

Η καθημερινότητά του προέβλεπε πολύ μπάσκετ. «Πηγαίναμε πρώτοι και περιμέναμε
να ανοίξει το Μέγαρο, στα σκαλιά που υπάρχουν ακόμη και σήμερα. Μας άνοιγαν ο
Διογένης ο φύλακας κι ο Ματσάγγος. Παίζαμε διπλό για τέσσερις ώρες!».

To 1965 ο Μίμης Τσικίνας του ζήτησε να παίξει στον δεύτερο γύρο, ύστερα από
απουσία πολλών. Τον έπεισε, και η Αδελφότητα σώθηκε από τον υποβιβασμό, αφού
με τη βοήθειά του νίκησε όλα τα παιχνίδια του δεύτερου γύρου. «Μου ζήτησαν να
συνεχίσω και την επόμενη χρονιά. “Έχω οικογένεια και παιδιά. Μπάσκετ θα παίζω
τώρα;”, είπα στον Τσικίνα. Λίγα χρόνια αργότερα η ΧΑΝΘ άρχισε να πέφτει…»