Κώδωνας κινδύνου

Τρία εκατομμύρια χαμένες ζωές μέσα στο 2000. Είκοσι ένα εκατομμύρια χαμένες
ζωές τα τελευταία είκοσι χρόνια. Όσον αφορά το AIDS, οι αριθμοί μιλούν από
μόνοι τους…

Η ταχύτητα με την οποία εξαπλώνεται έχει ξεπεράσει ακόμα και τις πλέον
δυσοίωνες προβλέψεις· έχει καταπλήξει ακόμα και τους πλέον απαισιόδοξους
επιστήμονες. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της UNAIDS, της υπηρεσίας των
Ηνωμένων Εθνών που ηγείται της παγκόσμιας προσπάθειας κατά του AIDS, μόνο μέσα
στο 2000 έχουν καταγραφεί περισσότερα από πέντε εκατομμύρια νέα κρούσματα.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, η πρώτη ημέρα του Δεκεμβρίου, έχει φέτος το
σύνθημα “Οι άνδρες κάνουν τη διαφορά”. Εστιάζεται στον ρόλο που μπορούν να
διαδραματίσουν οι άνδρες στην αναχαίτιση της επιδημίας του AIDS. Απώτερος
σκοπός της, όμως, είναι να ενθαρρύνει όλους τους ανθρώπους, άνδρες και
γυναίκες, να μιλήσουν μεταξύ τους για το AIDS και να ξεπεράσουν τις
προκαταλήψεις που τους εμποδίζουν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την
προστασία τους.

«Αφύπνιση, τώρα»

“Είναι σαφές πλέον ότι ο πλανήτης πρέπει να αφυπνιστεί”, δηλώνει
χαρακτηριστικά ο διευθυντής της UNAIDS, δρ Πίτερ Πίοτ. “Το AIDS σκότωσε φέτος
περισσότερους ανθρώπους από ό,τι οποιαδήποτε άλλη χρονιά. Ξεπέρασε τις
προβλέψεις που έκαναν προ δεκαετίας οι επιστήμονες κατά 50%. Και είναι σήμερα
το υπ’ αριθμόν ένα αίτιο θανάτου σε πολλά μέρη του κόσμου”.

Με την Αφρική, και δη την υποσαχάρια Αφρική, να κατέχει τη θλιβερή πρωτιά: από
τα 3 εκατομμύρια ζωές που χάθηκαν λόγω του AIDS μέσα στο 2000, τα 2,4
εκατομμύρια ζούσαν σε χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Από τα 21 εκατομμύρια
ζωές που χάθηκαν λόγω του AIDS τα τελευταία είκοσι χρόνια, τα 15 εκατομμύρια
ήταν κάτοικοι της Αφρικής. Το 70% των ενηλίκων και το 80% των παιδιών που ζουν
με τον ιό του AIDS διαμένουν στην Αφρική.

Και αν τα ποσοστά των μολύνσεων εμφανίζονται φέτος ελαφρώς μειωμένα σε σχέση
με πέρυσι (ένα εκατομμύριο νέα κρούσματα έναντι τεσσάρων εκατομμυρίων το 1999)
αυτό δεν οφείλεται σε τίποτε άλλο παρά στο ότι έχουν ήδη προσβληθεί τόσο
πολλοί άνθρωποι: συνολικά, 25,3 εκατομμύρια.

Η ένδεια, οι κακές συνθήκες υγιεινής, τα καταρρέοντα συστήματα υγείας, η
ελλιπής πληροφόρηση όσον αφορά τους κινδύνους και τα μέτρα προφύλαξης έχουν
μετατρέψει την επιδημία σε πανδημία και οι επιστήμονες φοβούνται ότι η
κατάσταση στην Αφρική “θα επιδεινωθεί προτού βελτιωθεί”. Συμπεριλαμβάνοντας
στα θύματά της και τις αφρικανικές οικονομίες: η UNAIDS εκτιμά ότι το 2010, η
οικονομία της Νότιας Αφρικής, της χώρας με τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων
στον κόσμο, θα είναι κατά 17% φτωχότερη από ό,τι θα μπορούσε να είναι αν το
AIDS δεν λυμαινόταν το εργατικό δυναμικό της: έως το 2005, το 30% των
ειδικευμένων και ανειδίκευτων εργατών της θα είναι φορείς του ιού του AIDS.

Η νόσος, όμως, μοιάζει να σφίγγει τον κλοιό της γύρω από όλο τον πλανήτη: τα
ποσοστά των κρουσμάτων σημείωσαν φέτος μικρή αλλά σημαντική αύξηση στη
Λατινική Αμερική, τη Μέση Ανατολή και τη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία και
δραματική αύξηση στην Ανατολική Ευρώπη: ο αριθμός των κρουσμάτων άγγιξε φέτος,
σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, τα 700.000, έναντι 420.000 το 1999.

Αύξηση κρουσμάτων στη Ρωσία

Ιδιαίτερα ανησυχητική θεωρείται από τους επιστήμονες η κατάσταση στη Ρωσία:
στην πραγματικότητα, η χώρα έχει καταγράψει φέτος περισσότερα κρούσματα AIDS
από ό,τι όλες τις προηγούμενες χρονιές μαζί. Και οι ειδικοί προβλέπουν ότι
μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, περισσότερο από ένα εκατομμύριο Ρώσοι θα έχουν
προσβληθεί από τη νόσο. Η έκθεση της UNAIDS επιβεβαιώνει ότι “ο ιός του AIDS
δεν δείχνει σημάδια κάμψης του επιθετικού του ρυθμού ανάπτυξης στη Ρωσική
Ομοσπονδία”.

Η πλειοψηφία των ανθρώπων που έχουν προσβληθεί είναι τοξικομανείς. Σύμφωνα,
άλλωστε, με την οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα, υπάρχουν σήμερα στη Ρωσία τρία
με τέσσερα εκατομμύρια χρήστες. Σύμφωνα με τις πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις,
μέσα στα επόμενα δύο χρόνια ενδέχεται να προσβληθούν από τον ιό του AIDS
περισσότερα από δύο εκατομμύρια χρήστες. Και όπως δήλωσε χθες ο επικεφαλής του
Ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, το πρόβλημα των ναρκωτικών έχει προσλάβει τόσο
μεγάλες διαστάσεις, και ο αριθμός των χρηστών αυξάνεται με τόσο ταχείς
ρυθμούς, που το Κρεμλίνο θεωρεί πλέον την τοξικομανία “απειλή για την εθνική
ασφάλεια”.