Εσωκομματικό μέτωπο για τις αλλαγές στα εργασιακά

Δεκαεπτά σελίδες ήταν η ομιλία του Κώστα Σημίτη στη συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ
για τα εργασιακά, η εκφώνησή της διήρκεσε περί τη μία ώρα, αλλά στο τέλος της
δύσκολα θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι «χάραξε» τη συνδιάσκεψη.

Ίσως το μόνο που έμεινε στο έτσι κι αλλιώς δύσκολο κοινό των περίπου 1.000
συνδικαλιστών ήταν το «εύρημα» του επικοινωνιακού του επιτελείου (Γ.
Πανταγιάς;) ότι «από το παλιό κρατάμε τη φλόγα και πετάμε τη στάχτη».

Ήταν και η μόνη φορά που το απαιτητικό ακροατήριο χειροκρότησε με την ψυχή του
τον Πρωθυπουργό χωρίς να χρειαστεί να παρακινηθεί από τους πέντε-δέκα
ενθουσιώδεις υποστηρικτές του.

Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Χρήστος Πολυζωγόπουλος δεν προλάβαινε να
αρθρώνει ολοκληρωμένα νοήματα: οι ακροατές του τον διέκοπταν συνεχώς,
χειροκροτώντας κάθε αναφορά του σε λέξεις όπως «αγώνας», «δικαιώματα»,
«κατακτήσεις», «δουλειά».

Θερμός χειμώνας

Στα πρώτα δέκα λεπτά της ομιλίας του, ήταν φανερό ότι είχε κερδίσει τις
εντυπώσεις ­ ακόμη και σε σύγκριση με τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη. Τι έμεινε
από την ομιλία του; Δύο πράγματα: Πρώτον, ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα ως
προς την εκλογή του για νέα θητεία στη θέση του προέδρου της ΓΣΕΕ, στο
συνέδριο της Συνομοσπονδίας τον προσεχή Μάρτιο. Είπε, όσα ήθελαν να ακούσουν
οι συνδικαλιστές, και το κυριότερο απείλησε ότι ο χειμώνας που έρχεται θα
είναι «πολύ θερμός», αν η κυβέρνηση δεν αποσύρει τις προτάσεις της για την
αντιμετώπιση της ανεργίας.

Δεύτερον, επισημοποίησε αυτό που η κυβέρνηση φοβόταν, αλλά δεν τολμούσε να
παραδεχθεί: ότι δηλαδή 15 ολόκληρα χρόνια μετά το σκληρό φθινόπωρο του ’85,
όταν ο Κ. Σημίτης ως υπουργός Εθν. Οικονομίας προσπάθησε με λιτότητα να
«περάσει» το πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας, δημιουργείται νέα εστία
αναταραχής με μπροστάρηδες τους συνδικαλιστές. Είναι ενδεικτικό ότι για πρώτη
φορά, εδώ και παρά πολύ καιρό, η κυβέρνηση αποκτάει ένα πραγματικό εσωτερικό
πρόβλημα, το οποίο είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πώς θα εξελιχθεί.

Το περιστατικό με τον εκ φύσεως χαμηλών τόνων υπουργό Εργασίας Τάσο Γιαννίτση,
που αισθάνθηκε την «ανάγκη» να βγει από την αίθουσα την ώρα που στο βήμα
βρισκόταν ο κ. Πολυζωγόπουλος, είναι απολύτως ενδεικτικό. «Το κάτσε κάτω ρε»
ήταν η ηπιότερη έκφραση που μπορεί να μεταφερθεί στο χαρτί, για τον τεχνοκράτη
υπουργό, ο οποίος έγινε αποδέκτης και μιας σειράς άλλων, πολύ σκληρότερων. Το
αποτέλεσμα ήταν να αναζητήσει μια θέση στο τέλος της αίθουσας, ακούγοντας ­
υπό την «επιτήρηση» ομάδας συνδικαλιστών ­ τον κ. Πολυζωγόπουλο.

Ο ίδιος ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ, που ανήκει (;) στον στενό πυρήνα των υποστηρικτών
του Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη, δεν είχε καθόλου καλά λόγια για την επιχειρούμενη
αλλαγή στον εργασιακό τομέα. Είπε ότι αυτά δεν είναι σοσιαλιστική πολιτική,
ότι τα κοινοτικά προγράμματα για την καταπολέμηση της ανεργίας «έκαναν
μερικούς πάρα πολύ πλούσιους», κατήγγειλε την πολιτική της θεοποίησης του
χρηματιστηρίου, και «χρωμάτισε» τις επιχειρούμενες αλλαγές με τη φράση:
Αποπνέουν «άρωμα νεοφιλελευθερισμού».

Βαριά η κατηγορία, αλλά δεν ήταν και η μόνη. Τα ίδια περίπου είπε και ο Άκης
Τσοχατζόπουλος, με αποτέλεσμα να «τρέξουν» οι φήμες για επανασύσταση και
ανασύνθεση του χώρου της εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Υπήρξαν και
τοποθετήσεις ­ επ’ αυτού ­ πολύ πιο ακραίες, και με σαφώς αντικυβερνητικό
χαρακτήρα (όπως των Γ. Ραυτόπουλου, Μ. Φραγκιαδάκη, Γ. Παναγιωτακόπουλου), ή
με έντονα κριτικό (όπως των Γ. Δασκαλάκη, Αντ. Κοτσακά, Γ. Μωραΐτη, Τ.
Αντωνίου) αλλά αυτές ήταν αναμενόμενες. Ο κ. Τσοχατζόπουλος επέμεινε ιδιαίτερα
στον διάλογο για τις αλλαγές, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί η κυβέρνηση να
παίρνει τέτοιες αποφάσεις εν αγνοία του συνδικαλιστικού κινήματος.

Η στάση αυτή δεν είναι περιστασιακή. Ο κ. Τσοχατζόπουλος επιμένει στο θέμα του
διαλόγου και είναι ενδεικτικό ότι στο «ΒΗΜΑγκαζίνο» δήλωσε χθες ότι η
κυβέρνηση «μοιάζει με τους κρεμαστούς κήπους της Βαβυλώνας. Αποφασίζει μόνη
της, κάνει ό,τι θέλει και δεν ρωτάει κανένα». Και σε άλλο σημείο ότι δεν
αισθάνεται μέλος μιας σοσιαλιστικής κυβέρνησης «γιατί πολλά από αυτά που
κάνουμε είναι στο πλαίσιο μιας φιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής». Ενώ
υποστήριξε ότι το κόμμα «συγκλονίζεται» από αρνητικά φαινόμενα. Οι θέσεις
αυτές προκάλεσαν την έντονη δυσφορία του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, ο οποίος
όμως έδωσε εντολή να μην υπάρξει καμιά επίσημη αντίδραση. Συνεργάτες του
έλεγαν «ουδέν σχόλιον», και πρόσθεταν ότι «έχει το δικαίωμα να εκφράζει τις
απόψεις του, γιατί το ΠΑΣΟΚ δεν είναι μονολιθικό κόμμα, και δεν θα γίνει ΚΚΕ».
Υπενθύμιζαν πάντως ότι «ο κ. Σημίτης, και όσοι παρακολουθούμε τις συνεδριάσεις
των κυβερνητικών οργάνων, διατηρούμε την εικόνα της συναντίληψης και της
συναπόφασης που χαρακτηρίζει τις τοποθετήσεις του Άκη Τσοχατζόπουλου».

Γέφυρες

Η εκρηκτική κατάσταση στη συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ ήταν αυτή που ανάγκασε τον
γραμματέα της Κ.Ε. Κώστα Σκανδαλίδη και τον υφυπουργό Εργασίας Χρήστο
Πρωτόπαπα να επιχειρήσουν να ρίξουν γέφυρες προς την πλευρά των συνδικαλιστών
κατά τη δεύτερη ημέρα της συνδιάσκεψης. Από κοντά και ο βουλευτής Ροβ.
Σπυρόπουλος που κινείται ακόμη στο κλίμα των «εκσυγχρονιστών» και που έχει
γνώση καλύτερα από πολλούς άλλους του χώρου των συνδικαλιστών.

Άλλωστε είχε διεξέλθει και την προηγούμενη κρίση στον συνδικαλιστικό τομέα.
Τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες θα φανεί αν και πόσο αποτελεσματικές ήταν οι
προσπάθειές τους.

Για πολλούς το τέλος της συνδιάσκεψης, το απόγευμα του Σαββάτου, στην
πραγματικότητα ήταν το άνοιγμα της αυλαίας για τον νέο γύρο της έντασης στο
ΠΑΣΟΚ, που αυτή τη φορά έχει αφετηρία τις επιχειρούμενες αλλαγές στον
εργασιακό χώρο. Ο στόχος της, όταν αποφασίσθηκε, να υπάρξει ένας πλατύς
διάλογος ώστε να προκύψουν συναινέσεις, όχι μόνο δεν επιτεύχθηκε, αλλά
αντίθετα επισημοποίησε την κρίση στον εργασιακό χώρο.

Και παράλληλα έβαλε το ΠΑΣΟΚ μπροστά σε ένα πραγματικό πρόβλημα της χώρας.
Μέρος του οποίου προφανώς είναι ο κ. Γιαννίτσης πλέον, καθώς ο Πρωθυπουργός
καλείται ­ ειπώθηκε και από το βήμα της Συνδιάσκεψης αυτό ­ να αντιμετωπίσει ο
ίδιος το πρόβλημα, και, μεταξύ των άλλων, και την ανελαστικότητα που
επιδεικνύει ο υπουργός Εργασίας στο θέμα των προτεινόμενων ρυθμίσεων…