ΔΡΟΜΟΙ

Πληκτικό…

… και δύσκολο είναι σήμερα το έργο των βιογράφων. Κάποτε, η εποχή των
τιτάνιων ιδεολογικών αντιπαραθέσεων εξέθρεψε γιγάντιες προσωπικότητες, όπως ο
Τσώρτσιλ, ο Ρούζβελτ, ο Χίτλερ, ο Στάλιν, που με τη σειρά τους (εξ)έθρεψαν
στρατιές από βιογράφους. Σε σύγκριση με εκείνους τους καιρούς, η αρχή του
εικοστού πρώτου αιώνα, χωρίς τις συγκρούσεις του καπιταλισμού και του
κομμουνισμού, βρίσκει τον κόσμο πιο αποστειρωμένο και λιγότερο ηρωικό. Μέσα
στο συμβιβασμό, που έχει γίνει η πεμπτουσία της σύγχρονης πολιτικής, δύσκολα ο
βιογράφος θα βρει τον ήρωά του και ακόμη πιο δύσκολα θα βγάλει το ψωμί του, αν
δεν γυρίσει πίσω στις τιτάνιες φυσιογνωμίες του παρελθόντος ­ όπως ο Ρον
Τσέρνοοου που έγραψε τη βιογραφία του Ροκφέλερ και καταθέτει στο περιοδικό
«Culturefront» τις σκέψεις του για το είδος της βιογραφίας.

Με ύφος…

… απολογητικό ο Τσέρνοου ομολογεί πως ανήκει κι αυτός σε εκείνο το
ταπεινό είδος των γραφιάδων, οι οποίοι κάθε τόσο σκαλίζουν κάποιο κοιμητήρι,
ταράζοντας τη γαλήνη των νεκρών, που εκεί βαθιά χωμένοι μέσα στις πτυχές μιας
άλλης ζωής, μακριά από εκνευριστικά ξυπνητήρια και ενοχλητικά ροχαλητά και
σομιέδες που τρίζουν, όλο και κάποιος αναιδής θα βρεθεί για να τους χαλάσει
τον αιώνιο ύπνο τους, να τους απειλήσει με έναν κονδυλοφόρο, να τους
ξεμπροστιάσει σε μερικά κομμάτια χαρτί που τα λέμε «βιογραφία». Οι «ύποπτοι»
υπομένουν καρτερικά την εκταφή τους, βουβοί και ανήμποροι, υποχρεωμένοι να
ακούνε τον εξάψαλμο από συνεργάτες, έμπιστους, εχθρούς, συγγενείς και ­ τι
άλλο; ­ φίλους.

Τα φαντάσματα…

… αυτά, αν μπορούσαν να μιλήσουν, σίγουρα θα διέψευδαν οικτρά τα
περισσότερα από εκείνα που κάποιοι έρχονται μετά θάνατον να τους
καταμαρτυρήσουν. Και πρώτα από όλα, τον τίτλο του βιβλίου: «Η ζωή του Τάδε».
«Τι λέτε, κύριε; Η ζωή μου δεν ήταν καθόλου έτσι!». Όμως, έτσι και αλλιώς, η
αγανακτισμένη φωνή τους δεν θα τάραζε ποτέ τον κόσμο της βεβαιότητας των
βιογράφων, που γράφουν βολεμένοι στη θαλπωρή της πολυθρόνας τους, με ένα
ποτήρι ουίσκι στο χέρι. Μερικών βιογράφων, ασφαλώς. Γιατί υπάρχουν και άλλοι
που ξέρουν να χρωματίζουν με τα σωστά χρώματα τον αγύρτη, τον απατεώνα και τον
τύραννο της ιστορίας, αφήνοντας στον αναγνώστη περιθώριο και για τη δική του
κρίση. Έτσι, από τον Σωκράτη μέχρι τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, οι μάρτυρες
ανασταίνονται και τιμώνται, οι διώκτες του Γαλιλαίου διώκονται και αυτοί με τη
σειρά τους, εκείνοι που κορόιδεψαν τον Βαν Γκογκ παραδίδονται στην ιστορική
χλεύη. Οι καλοί βιογράφοι δεν βλέπουν σε ένα πρόσωπο μόνο μία, αλλά πολλές,
επάλληλες, αλήθειες.

Στα περιοδικά…

… με το γυαλιστερό χαρτί ανθεί ένα νέο είδος βιογραφίας, που
καθορίζεται από δυο αντίθετες δυνάμεις: την αποθέωση και τη δαιμονοποίηση της
διασημότητας. Την εξυψώνουμε, για να την γκρεμίσουμε. Ξεγλιστράμε από τη
μιζέρια μας σε έναν κόσμο από ωραίους ανθρώπους που κάνουν εντυπωσιακά
πράγματα. Μα αυτή η φυγή δεν μας ευχαριστεί, γιατί την ίδια ώρα νιώθουμε από
αυτόν τον κόσμο αποκλεισμένοι. Σε όλη μας τη ζωή κάνουμε σε αυτές τις
διασημότητες ανομολόγητα κομπλιμέντα, που δεν μας τα επιστρέφουν ποτέ. Έτσι,
τότε μονάχα νιώθουμε γνήσια ικανοποίηση, όταν μαθαίνουμε πως ακόμη και αυτοί
οι «αθάνατοι» είναι το ίδιο δυστυχισμένοι, με μια το πολύ διαφορά: πως αυτοί
υπομένουν το μαρτύριό τους μέσα σε ένα Κάλβιν Κλάιν.