Έρχεται ο Γκορ!

Αλ Γκορ: «Ο Τζορτζ Μπους είναι ανώριμος για πρόεδρος»

Τι είναι αυτό που θα κρίνει την έκβαση των εκλογών στη μόνη υπερδύναμη του
πλανήτη; Αν θα πέσει η τιμή της βενζίνης στο Μιλγουόκι; Αν θα δοθεί χάρη σε
ένα μελλοθάνατο; Αν ο Τζορτζ Μπους Τζούνιορ απαγγέλλει τις ισπανικές φράσεις
που έχει μάθει απέξω με καλύτερη προφορά από τον Αλ Γκορ;

Τρεις μήνες πριν από τις εκλογές, οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι κάνουν στους
Αμερικανούς την επιλογή δύσκολη, όχι όμως συναρπαστική. Είναι άχρωμοι: ο Μπους
έχει επικοινωνιακό πλεονέκτημα, χωρίς όμως να διαθέτει και χάρισμα, ο Γκορ
δείχνει να γνωρίζει καλύτερα τα θέματα, δεν αγγίζει όμως τον σφυγμό του
κόσμου. Το μόνο ενδιαφέρον στον άτονο προεκλογικό αγώνα βρίσκεται στις
δημοσκοπήσεις. Οι νεώτερες δείχνουν ότι το προβάδισμα του Μπους έχει μειωθεί
στις δύο μονάδες, ενώ την προηγούμενη βδομάδα βρισκόταν στις εννέα. Ακόμα όμως
είναι νωρίς. Στις 20 Ιουλίου, ο Μπους προηγείτο με τρεις μονάδες διαφορά, στις
15 Ιουνίου με πέντε. Προηγείται πάντως. Ο Γκορ πήρε τελευταία φορά προβάδισμα
στα μέσα Μαρτίου.

Χωρίς ενδιαφέρον

Εκπλήξεις δεν προβλέπονται ούτε στα εθνικά συνέδρια των δύο κομμάτων (των
Ρεπουμπλικάνων από τις 31 Ιουλίου μέχρι τις 3 Αυγούστου, των Δημοκρατικών δύο
βδομάδες αργότερα) όπου οι υποψήφιοι θα πάρουν επισήμως το χρίσμα. Οι
σημαντικότεροι εσωκομματικοί αντίπαλοί τους, οι γερουσιαστές Μπράντλεϊ (Δ) και
Μακ Κέιν (Ρ) συμφωνήσαν ­ με σφιγμένα τα δόντια ­ να τους υποστηρίξουν. Η
πλειοψηφία των Αμερικανών βρίσκει τα συνέδρια βαρετά, τα θεωρεί όμως χρήσιμα.

Οι δύο υποψήφιοι είναι Νότιοι, και γόνοι του πολιτικού κατεστημένου: Ο
ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης του Τέξας, Τζορτζ Μπους Τζούνιορ, είναι ο γιος του
πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους. Ο δημοκρατικός Αλ Γκορ, αντιπρόεδρος του Μπιλ
Κλίντον, είναι γόνος μιας οικογενείας πατρικίων του Τενεσί, γιος του
γερουσιαστή Άλμπερτ Γκορ, πολιτικού φίλου του Κάλντερ Χολ, υπουργού Εξωτερικών
του Ρούζβελτ.

Θα περίμενε κανείς ίσως από τέτοιους υποψήφιους απόψεις για τον παγκόσμιο ρόλο
της υπερδύναμης, μια αντιπαράθεση για τη σωστή «ηγεμονική» στρατηγική στον 21ο
αιώνα. Η Αμερική όμως του εικοστού πρώτου αιώνα δεν είναι η Βρετανία του
δεκάτου ενάτου, το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον δεν είναι η «τάξη που
κυβερνά» (ruling class), και μάλλον έχει άγνοια για τον κόσμο που κυβερνά. Οι
αναφορές των υποψηφίων στην εξωτερική πολιτική είναι κάτι περισσότερο από
σπάνιες. Και οι δύο όμως συμφωνούν στην κατασκευή της αντιπυραυλικής ασπίδας
NMD. Ο Μπους την θέλει μεγαλύτερη; Στο Τέξας, όλα είναι μεγαλύτερα. Σε μια
μάχη στήθος με στήθος, ακόμα και βαρετή, ο ρόλος των μικρών κομμάτων είναι
καθοριστικός. Δύο από αυτά έχουν πιθανότητες να συγκεντρώσουν γύρω στο 5% των
ψήφων. Το μεταρρυθμιστικό κόμμα όμως, που ίδρυσε το 1992 ο εκκεντρικός
εκατομμυριούχος Ρος Πέροτ, απέχει σήμερα πολύ από το 18% που είχε συγκεντρώσει
και έχει πρόβλημα ηγεσίας. Πιθανότερος υποψήφιος είναι ο επίσης εκκεντρικός
και ακροδεξιός Πατ Μπιουχάναν.

Από την άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος, οι Πράσινοι, με ηγέτη τον Ραλφ
Νέιντερ, αισιοδοξούν πως θα καταφέρουν να συμμετάσχουν στις εκλογές σε όλες
τις πολιτείες. Χρειάζονται υπογραφές, τους στηρίζουν όμως ορισμένα συνδικάτα,
που δεν μπορούν να χωνέψουν ότι η Κίνα έγινε δεκτή στον Παγκόσμιο Οργανισμό
Εμπορίου με πρωτοβουλία της κυβέρνησης Κλίντον. Οι Πράσινοι μπορεί να κόψουν
κρίσιμες ψήφους από τον Γκορ και τους Δημοκρατικούς. Η ειρωνεία της ιστορίας
θα είναι να εκλεγεί ο Μπους με τα δεκανίκια των διαμαρτυρόμενων στο Σιάτλ.

Κόντρες με βάση την επικαιρότητα

Ο προεκλογικός αγώνας ακολουθεί την επικαιρότητα. Οι διαφοροποιήσεις είναι
μικρές. Ο Μπους έχει απογαλακτιστεί από τις ιδέες της «συντηρητικής
επανάστασης» ενός Νιούτ Τζίνγκριτς. Δεν θέλει να κλείσει τα κρατικά σχολεία (η
εκπαίδευση είναι το πρώτο θέμα στον προεκλογικό αγώνα). Τάχθηκε εναντίον της
κατάργησης των δαπανών για τους ηλικιωμένους και επιχειρεί να κερδίσει τους
έγχρωμους και τους ισπανόφωνους. Για τον Γκορ, πάλι, η κοινωνική δικαιοσύνη
σταματάει εκεί όπου θίγεται η οικονομία. Οι 135 εκτελέσεις καταδίκων στο
Τέξας, επί κυβερνήσεως Τζορτζ Μπους, μπορεί να θάμπωσαν την εικόνα του
«συμπονετικού συντηρητικού» που καλλιεργεί, τα δύο τρίτα των Αμερικανών όμως ­
ούτε και ο Γκορ ­ δεν επιθυμούν την κατάργησή της. Ο αντιπρόεδρος προσπαθεί να
πείσει ότι ο Μπους είναι ακατάλληλος για πρόεδρος. Τα τελευταία στοιχεία για
τη διόγκωση του ελλείμματος στο Τέξας κατά 610 εκατ. δολάρια ήταν μάννα εξ
ουρανού: «Είναι το μεγαλύτερο έλλειμμα στην Πολιτεία τα τελευταία δέκα χρόνια
και οφείλεται στις φορολογικές περικοπές που εφήρμοσε ανεύθυνα ο Μπους». Οι
φορολογικές περικοπές αποτελούν την πεμπτουσία του προεδρικού μανιφέστου του
κυβερνήτη του Τέξας. Για τον αντιπρόεδρο Γκορ, που βασίζεται στις δάφνες της
οικονομικής διαχείρισης της κυβέρνησης Κλίντον, είναι «επικίνδυνες». Είναι
δύσκολο, όμως, να πείσει τους Αμερικανούς ­ οι μισοί δεν θα πάνε καν να
ψηφίσουν ­ ότι πρόκειται και πάλι για την οικονομία.