Το βαρύ όπλο της Αιρμπάς εναντίον της Μπόινγκ

Το σούπερ τζάμπο Α3ΧΧ της Αιρμπάς θα έχει δύο επίπεδα και θα μπορεί να μεταφέρει έως και 800 επιβάτες

Στο πνεύμα των κατασκευαστικών και τεχνολογικών καινοτομιών, όπως το
υπερηχητικό αεροσκάφος Concorde και το τούνελ στη Μάγχη, η Ευρώπη σχεδιάζει
άλλον έναν φιλόδοξο αλλά πανάκριβο μεταφορικό κολοσσό: ένα γιγαντιαίο
επιβατικό αεροσκάφος με δύο καταστρώματα που η μεταφορική του ικανότητα θα
μπορεί να φθάσει ακόμη και τους 800 επιβάτες.

Με ένα κόστος σχεδίασης και κατασκευής που προβλέπεται να ξεπεράσει τα 10 δισ.
δολάρια, η ευρωπαϊκή αεροναυπηγική κοινοπραξία Airbus Industrie οραματίζεται
το Α3ΧΧ να χρησιμοποιείται σε μεγάλες διαδρομές, όπως αυτές που συνδέουν την
Ασία με την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη με τις υπόλοιπες
ηπείρους. Το Α3ΧΧ θα μεταφέρει τουλάχιστον 140 επιβάτες περισσότερους από το
Β-747 που κατασκευάζει η αμερικανική Boeing.

Ωστόσο, πολλοί είναι αυτοί που αμφιβάλλουν για τις προοπτικές επιτυχίας των
σχεδίων της Airbus. Το υπερηχητικό αεριωθούμενο Concorde υποσχόταν πολλά, αλλά
η παραγωγή του σταμάτησε στα είκοσι αεροσκάφη και η χρήση του περιορίστηκε σε
δύο διαδρομές, μεταξύ Νέας Υόρκης και Λονδίνου και Νέας Υόρκης και Παρισιού.

Το τούνελ της Μάγχης, παρά το γεγονός ότι λειτουργικά έχει στεφθεί με επιτυχία
­ χιλιάδες άνθρωποι το χρησιμοποιούν καθημερινά ­ από το 1994 που
κατασκευάστηκε, κόστισε 15 δισεκατομμύρια δολάρια, τα διπλάσια δηλαδή από τον
προϋπολογισμό και ήδη έχει συσσωρεύσει χρέη 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Μήπως το Α3ΧΧ είναι μια ακόμη κοστοβόρα και υπερχρεωμένη επιτυχία; Η Boeing
από την πλευρά της αμφιβάλλει για τις πιθανότητες επιτυχίας του εγχειρήματος.
«Πιστεύουμε ότι υπάρχει αγορά για αυτού του είδους το αεροσκάφος», λέει ο Τζον
Ντερν εκπρόσωπος της Boeing που εδρεύει στο Σιάτλ των Ηνωμένων Πολιτειών. «Η
αγορά αυτή, όμως, είναι παρά πολύ μικρή». Η Boeing υπολογίζει ότι η ζήτηση τα
επόμενα είκοσι χρόνια για αεριωθούμενα αεροσκάφη με χωρητικότητα άνω των 400
επιβατών δεν πρόκειται να ξεπεράσει τα 400 αεροσκάφη.

Αισιοδοξία

Η Airbus πιστεύει ότι τα ευρωπαϊκά σχέδια θα έχουν καλύτερη κατάληξη αυτήν τη
φορά. Σε αντίθεση με το Concorde, το προτεινόμενο Α3ΧΧ έχει προκαλέσει το
ενδιαφέρον πολλών και μεγάλων αεροπορικών εταιρειών. Σε αντίθεση με το τούνελ
της Μάγχης, επιμένουν ότι το όλο πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί με τέτοιον τρόπο
που θα αποφευχθούν τα οικονομικά προβλήματα και η χρεοκοπία του. Για να
ετοιμαστεί για την υλοποίηση του προγράμματος, η Airbus ­ μια χαλαρή
κοινοπραξία μεταξύ τεσσάρων μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών αεροναυπηγικής, της
γαλλικής Aerospatiale Matra, της γερμανικής Daimler Chrysler Aerospace, της
βρετανικής ΒΑΕ Systems και της ισπανικής Construcciones Aeronauticas ­
βρίσκεται σε φάση μεταβολής της επιχειρηματικής της διάρθρωσης.

Οι συνέταιροι, πλην των Βρετανών, σχεδιάζουν τη συγχώνευσή τους που θα
δημιουργήσει την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Αεροναυτικής και Άμυνας (EADS), η οποία θα
είναι η τρίτη μεγαλύτερη στον κόσμο μετά τις αμερικανικές Boeing και Lockheed
Martin. Η Airbus θα γίνει με αυτόν τον τρόπο πολύ πιο ευέλικτη εταιρεία που θα
ανήκει κατά 80% στην EADS και κατά 20% στην ΒΑΕ Systems.

Σε αντάλλαγμα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν δεσμευθεί ότι θα παρέχουν
οικονομική βοήθεια στην Airbus για την ανάπτυξη του Α3ΧΧ με τη μορφή του
δανεισμού.

Από την ευρωπαϊκή σκοπιά, τα κίνητρα για τη δημιουργία του Α3ΧΧ είναι
ξεκάθαρα. Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, η παγκόσμια ζήτηση για μεταφορά
επιβατών θα συνεχίσει να αυξάνεται με ρυθμό 5% ετησίως.

Προς το παρόν, ωστόσο, η Boeing διατηρεί με το 747 το μονοπώλιο στην αγορά
μεγάλων αεροσκαφών ­ αυτών με χωρητικότητα άνω των 400 θέσεων ­, οι πωλήσεις
των οποίων υπολογίζεται ότι θα φθάσουν στο 25% των συνολικών πωλήσεων
αεροσκαφών. Στην πραγματικότητα, το Α3ΧΧ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης
προσπάθειας της Airbus να διεκδικήσει από την Boeing κάθε κομμάτι της αγοράς
επιβατικών αεροσκαφών με χωρητικότητα άνω των 100 επιβατών.

Για την Boeing οι συνέπειες εκπλήρωσης των σχεδίων της Airbus μπορεί να είναι
πολύ βαριές. Για πολλά χρόνια το 747, η ναυαρχίδα των περισσότερων μεγάλων
αεροπορικών εταιρειών του κόσμου, ήταν η «χρυσοτόκος όρνιθα» για την Boeing,
αφού αυτό το αεροσκάφος δημιουργούσε σχεδόν τα μισά από τα συνολικά κέρδη της
εταιρείας. «Είναι ένα πολύ πολύ κρίσιμο ζήτημα για τη Boeing», λέει ο Τζόζεφ
Κάμπελ του οίκου επιχειρηματικών μελετών Lehman Brithers.

Επιπλέον, το νέο τζάμπο της Airbus απειλεί την κυριαρχία της Boeing στην
Ιαπωνία. Για να αντιδράσει, η Boeing μελετάει την πιθανότητα να επενδύσει από
τρία έως πέντε δισεκατομμύρια δολάρια προκειμένου να αναπτύξει μια νέα έκδοση
του 747 που θα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει 500 επιβάτες και να
ανταγωνιστεί ευθέως το Α3ΧΧ.

Το μεγάλο στοίχημα

Για την Airbus το στοίχημα είναι μεγάλο. Τα αεριωθούμενα αεροσκάφη τής Airbus
δημιουργούν το 70% των κερδών της EADS, του μεγαλύτερου μετόχου της, και
πιθανή αποτυχία του Α3ΧΧ θα είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα για τον γίγαντα
της αεροναυπηγικής που θέλει να βελτιώσει την οικονομική του κατάσταση.

Παράλληλα, πρόκειται για το πρώτο επενδυτικό της πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται
σε χρηματοδότηση από τις αγορές κεφαλαίου και όχι από τις κυβερνήσεις. Στην
περίπτωση που αποτύχει, τότε οι σχέσεις της με τους μεγαλοεπενδυτές θα
διαταραχθούν.

Μέχρι τα τέλη του 2000 η Airbus θα έχει αποφασίσει αν υπάρχει επαρκής ζήτηση
για το νέο αεροσκάφος προκειμένου να δώσει το πράσινο φως για την κατασκευή
του. Στην περίπτωση που αποφασίσει να προχωρήσει στην κατασκευή του,
υπολογίζεται ότι οι πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις θα πραγματοποιηθούν στα μέσα
του 2004 και το πρώτο αεροσκάφος θα παραδοθεί το φθινόπωρο του 2005.

Υπάρχουν, πάντως, ακόμη πολύ μεγάλα εμπόδια στα σχέδια της Airbus. Η
αμερικανική κυβέρνηση παρακολουθεί με πολλή δυσπιστία την πρόθεση των
ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να βοηθήσουν στη χρηματοδότηση του Α3ΧΧ και το
πρόγραμμα μπορεί να αποτελέσει την αιτία για έναν νέο εμπορικό πόλεμο μεταξύ
των δυο πλευρών του Ατλαντικού. Το μεγαλύτερο ερώτημα, ωστόσο, είναι αν η
Airbus μπορεί να εξασφαλίσει αρκετές παραγγελίες που θα κάνουν το όλο
πρόγραμμα κερδοφόρο. Τα στελέχη της Airbus έχουν ενημερώσει τους αναλυτές της
παγκόσμιας αεροναυπηγικής αγοράς ότι πρέπει να πουλήσει περίπου 240 αεροσκάφη
προκειμένου να πραγματοποιήσει τα πρώτα κέρδη. Ο κ. Κάμπελ υπολογίζει ότι η
Airbus θα πρέπει να πουλήσει τουλάχιστον 150 αεροσκάφη μέχρι το 2010,
προκειμένου το πρόγραμμα να στεφθεί με επιτυχία.