ΔΡΟΜΟΙ

Στην πρωτεύουσα…

… της Ιαπωνίας τίποτα δεν δείχνει να έχει αλλάξει. Τα πεζοδρόμια βουλιάζουν
από τον κόσμο. Τα βιαστικά στελέχη των επιχειρήσεων σπρώχνονται για να φτάσουν
το ταχύτερο δυνατό στον προορισμό τους. Κοπέλες με μίνι φούστα είναι
«κολλημένες» στα κινητά τους. Κι όμως, η ιαπωνική μηχανή γυρίζει στον αέρα. Ο
Γιοσίρο Μόρι αντικατέστησε την τελευταία στιγμή τον πρώην πρωθυπουργό Κεΐζο
Ομπούσι, που πέθανε ξαφνικά τον περασμένο Μάιο. «Ο Μόρι δεν ήταν έτοιμος»,
αναγνωρίζει ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιοσίι Νογκάμι. Ο νέος πρωθυπουργός δεν
έχει καταφέρει ακόμη να πείσει τους πολίτες. Όπως δείχνουν οι τελευταίες
δημοσκοπήσεις, μόλις το ένα τρίτο του πληθυσμού τον υποστηρίζει.

Η Ιαπωνία…

… έχει χάσει τα σημεία αναφοράς της. Αν η ανάπτυξη επανήλθε (0,5% πέρυσι,
και πρόβλεψη 1% για φέτος), η κατανάλωση έχει «κολλήσει» και η ανεργία
παραμένει σε πρωτοφανή επίπεδα: 4,6% του ενεργού πληθυσμού. Το χειρότερο όμως
είναι ότι οι Ιάπωνες δεν έχουν πλέον στόχους. Ο ατομισμός κυριαρχεί.
«Προτεραιότητά μας είναι να ξαναβάλουμε τη χώρα σε μια τροχιά διαρκούς
ανάπτυξης», τονίζει ο υφυπουργός Οικονομικών Χαρουχίκο Κουρόντα. «Όταν
βεβαιωθούμε ότι η οικονομία πήρε καλό δρόμο, θα επανεξετάσουμε την πολιτική
μας». Η Τράπεζα της Ιαπωνίας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: το χρέος της
χώρας έχει φτάσει σε δυσθεώρητα επίπεδα (125% του ΑΕΠ), η πολιτική των
μηδενικών επιτοκίων πρέπει να εγκαταλειφθεί.

Οι πιθανότητες…

… να παραμείνει ο Μόρι (φωτό) στην πρωθυπουργία μέχρι το τέλος του χρόνου
είναι λιγοστές. Παρ’ όλο που έκανε ανασχηματισμό της κυβέρνησής του, οι
πολιτικοί παρατηρητές πιστεύουν ότι η σύνοδος των Οκτώ Πιο Ανεπτυγμένων Χωρών
του κόσμου, που θα πραγματοποιηθεί στην Οκινάουα από τις 21 ώς τις 23 Ιουλίου,
θα είναι το κύκνειο άσμα του. Οι Ιάπωνες είναι αποπροσανατολισμένοι. Η
πολιτική τούς απωθεί. Το οικονομικό μέλλον τούς προξενεί φόβο. Μετά την πώληση
της Nissan στη Renault, έχουν την εντύπωση ότι σημαντικοί τομείς της ιαπωνικής
οικονομίας θα περάσουν σε ξένα χέρια. Και κάθε φορά, χιλιάδες εργαζόμενοι θα
απολύονται. Όμως η ισόβια απασχόληση είναι μια έννοια βαθιά ριζωμένη στην
ιαπωνική παράδοση. Η επιχείρηση αντιμετωπίζεται όπως η οικογένεια. Και μια
οικογένεια δεν πετά τα μέλη της στον δρόμο.

Αυτό…

… είναι το τίμημα των ανοιγμάτων, λέει ο Χαρουχίκο Κουρόντα. Λάθος, απαντά
ένας Δυτικός παρατηρητής. «Η χώρα παραμένει συντηρητική και εθνικιστική. Το
ερώτημα είναι μέχρι ποιου σημείου θα δεχθεί να εισαγάγει τον ανταγωνισμό».
Προς το παρόν, η κυβέρνηση περιορίζεται να χρηματοδοτεί προγράμματα μαζικών
κατασκευών: δρόμους, αυτοκινητοδρόμους, γέφυρες, λιμάνια. «Σε λίγο θα
χρειαστεί να δημιουργήσει καινούργια ποτάμια», αστειεύεται ένας ξένος
επιχειρηματίας. Για να διερωτηθεί στη συνέχεια: «Θα πάρει άραγε η ιδιωτική
πρωτοβουλία το πάνω χέρι; Τίποτα δεν είναι λιγότερο σίγουρο». Σύμφωνα με την
κυβέρνηση, η σωτηρία της Ιαπωνίας περνάει σήμερα από τις νέες τεχνολογίες της
πληροφορικής. Όμως, σήμερα, ένα 45χρονο στέλεχος μιας ιαπωνικής επιχείρησης
δεν ξέρει να χειρίζεται ηλεκτρονικό υπολογιστή. Και αντιδρά έντονα σε κάθε
πρόταση εκπαίδευσής του. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν σκεφτεί
κανείς ότι ο ιαπωνικός πληθυσμός γερνάει πολύ γρήγορα.