Ζητείται ενδιαφέρον

Με μια πρώτη ματιά, ο αμερικανικός αθλητισμός βρίσκεται σε έναν οικονομικό
παράδεισο. Οι μισθοί φθάνουν στα ύψη, τα τηλεοπτικά δικαιώματα αυξάνουν
συνεχώς, ενώ νέα γήπεδα και στάδια χτίζονται από τη μία ακτή στην άλλη.

Τα χρήματα αυξάνονται τόσο πολύ, που οι ιδιοκτήτες και οι αθλητές δεν
προλαβαίνουν να τα μετρούν. Όποιος, όμως, ξέρει να διαβάζει πίσω από τις
γραμμές βλέπει ότι δεν είναι όλα τόσο ρόδινα…

Ο σημαντικότερος οικονομικός νόμος είναι ο εξής: Προσφορά και ζήτηση. Από το
πρώτο υπάρχει αρκετό ­ ίσως παραπάνω απ’ όσο πρέπει. Το δεύτερο όμως;

Από τα τέσσερα δημοφιλέστερα σπορ στις ΗΠΑ μόνο το αμερικανικό ποδόσφαιρο
φαίνεται να έχει λαμπρό μέλλον. Τα άλλα τρία αντιμετωπίζουν προβλήματα τόσο
από τη μείωση των θεατών όσο και από την αύξηση των εξόδων.

Το μπάσκετ περνά δύσκολες στιγμές από τότε που ο Μάικλ Τζόρνταν αποφάσισε να
αποσυρθεί και οι Σικάγο Μπουλς πήραν την κάτω βόλτα. Στην κανονική περίοδο του
ΝΒΑ παρατηρήθηκε πτώση κατά 20% των εισιτηρίων. Στους δε τελικούς σημειώθηκε η
χαμηλότερη προσέλευση θεατών των δύο τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με το
περιοδικό «Sports Illustrated», ο κομισάριος του ΝΒΑ Ντέιβιντ Στερν είχε
ζητήσει να μετακινηθούν οι θεατές από τις ψηλές φθηνές θέσεις στις χαμηλές
ακριβότερες. Για να φαίνονται τα γήπεδα πιο γεμάτα…

Σε φαύλο κύκλο

Το αμερικανικό φουτμπόλ είναι το μοναδικό άθλημα στις ΗΠΑ που παρουσιάζει αύξηση στα εισιτήρια και στα νούμερα της τηλεθέασης

Το μπέιζμπολ αντιμετωπίζει διαφορετικά προβλήματα. Εκεί οι θεατές είναι
αρκετοί, αλλά αυτό δεν αρκεί. Μόνο οι μισές από τις ομάδες που συμμετέχουν στη
Major League (το αντίστοιχο ΝΒΑ) έχουν ελπίδες να προκριθούν στα πλέι οφ.

Οι υπόλοιπες κινούνται σε έναν φαύλο κύκλο που περιλαμβάνει χαμηλά τηλεοπτικά
δικαιώματα, μέτριους παίκτες, παλιά γήπεδα και συνεχόμενες ήττες. Και στην
κορυφή, όμως, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Στα τελικά του ’98 και του ’99
σημειώθηκαν οι χαμηλότερες τηλεθεάσεις όλων των εποχών. Το περιοδικό «Forbes»
αναφέρει πως 13 ομάδες της Major League «μπήκαν μέσα», ενώ σύμφωνα με φήμες
δύο από αυτές σκέφτονται να εγκαταλείψουν το πρωτάθλημα.

Η τραγικότερη κατάσταση όμως υπάρχει στο χόκεϊ. Οι τηλεθεάσεις ήταν ακόμα
χαμηλότερες από αυτές του μπέιζμπολ, κάτι που έκανε την Boston Globe να
αποκαλέσει το άθλημα «Ντροπή για την τηλεόραση»! Οι καναδικές ομάδες
βρίσκονται σε χειρότερη θέση από τις αμερικανικές, αλλά γενικότερα το άθλημα
αδυνατεί να συγκεντρώσει την τηλεοπτική θεαματικότητα που χρειάζεται.

Οι τιμές

Το μόνο που αυξάνεται σε αυτά τα σπορ είναι η τιμή των εισιτηρίων. Το «Sports
Illustrated» υπολόγισε πρόσφατα πως για να βρεις θέση για κάποιον αγώνα αυτών
των τεσσάρων αθλημάτων, πρέπει να πληρώσεις κατά 80% περισσότερα χρήματα απ’
όσα έδινες το 1991. Είναι χαρακτηριστικό πως για να μπορέσει μια τετραμελής
οικογένεια να παρακολουθήσει έναν αγώνα των Νιου Γιορκ Νικς θα πρέπει να
καταβάλει περίπου 450 δολάρια (περίπου 158.000 δραχμές!), υπολογίζοντας το ­
μέσο ­ κόστος των εισιτηρίων, το πάρκινγκ, τέσσερα αναψυκτικά, τέσσερα
χοτ-ντογκ, δύο μπύρες, δύο προγράμματα και δύο καπελάκια από την μπουτίκ της
ομάδας… Η καλή πορεία της αμερικανικής οικονομίας δίνει το δικαίωμα στους
ιδιοκτήτες των ομάδων να αυξάνουν τις τιμές των εισιτηρίων.

Τα διαρκείας πάνε επίσης καλά, αν και οι άνθρωποι που τα αγοράζουν μένουν τις
περισσότερες φορές σπίτια τους.

Οι ευκατάστατοι οπαδοί δεν έχουν κανένα πρόβλημα, οι παραδοσιακοί ­ φτωχοί ­
φίλαθλοι όμως αναγκάζονται πια να προτιμήσουν την τηλεόραση. Η τελευταία
υπήρξε εδώ και χρόνια η κυριότερη πηγή εσόδων. Μπάσκετ, μπέιζμπολ, χόκεϊ και
αμερικανικό ποδόσφαιρο βάζουν στα ταμεία καναλιών και ομάδων εκατοντάδες
εκατομμύρια δολάρια.

Έσοδα

Τα κανάλια είναι πολύ γενναιόδωρα, αφού τα ματς φέρνουν θεαματικότητα και η
θεαματικότητα διαφημίσεις. Με την προσθήκη της δορυφορικής ο ανταγωνισμός
είναι πολύ μεγάλος και δεν είναι τυχαίο το ότι όταν το CBS έχασε το 1993 τα
δικαιώματα του πρωταθλήματος αμερικανικού ποδοσφαίρου (NFL), η τηλεθέασή του
έπεσε κατακόρυφα. Η πτώση της θεαματικότητας που παρατηρείται τα τελευταία
χρόνια οφείλεται κατά πολύ στην αύξηση του αριθμού των καναλιών. Σήμερα,
καθένας μπορεί να κάτσει σπίτι του και να παρακολουθεί αγώνες όλων των
αθλημάτων από τις τέσσερις γωνιές του πλανήτη, από τη Μπουντεσλίγκα έως τη
Φόρμουλα 1. Η αύξηση όμως των τηλεοπτικών μέσων οδηγεί και στην αύξηση των
ομοσπονδιών (!). Ήδη στα σκαριά βρίσκονται οι XFL, SFL, AFL 2 (όλες
αμερικανικό ποδόσφαιρο), καθώς και η ΑΒΑ 2000 (μπάσκετ) και η WUSA
(ποδόσφαιρο).

Πολλές φορές τα κανάλια αντισταθμίζουν την πτώση της θεαματικότητας των αγώνων
με την αύξηση της τιμής των διαφημίσεων. Προς το παρόν η κατάσταση είναι
υποφερτή, αλλά τι θα γίνει αν η αμερικανική οικονομία περάσει κάποια κρίση;
Από την άλλη, οι νέοι τηλεθεατές δεν φαίνονται να έχουν όρεξη να κάθονται
τρεις ώρες μπροστά στην τηλεόρασή τους για να παρακολουθήσουν ένα ματς
αμερικανικού ποδοσφαίρου. Οι μάχες του Χαλκ Χόγκαν και της παρέας του στο
κατς, οι αγώνες αυτοκινήτου αλλά και οι μικρότερες ­ και πιο ήσυχες ­
κατηγορίες στα προαναφερθέντα αθλήματα (CBA, Μπέιζμπολ της Minor League)
αυξάνουν την τηλεθέασή τους. Είναι φανερό ότι τα πολυδιαφημισμένα σπορ
κουράζουν πια τον κόσμο.

Το αποτέλεσμα αυτής της εξάρτησης του αθλητισμού από την τηλεόραση θα είναι η
απώλεια των φιλάθλων. Σύμφωνα με τον Ρικ Μπάρτον, διευθυντή του Sports
Marketing Center του Πανεπιστημίου του Όρεγκον: «Ο οπαδός αισθάνεται
αποκλεισμένος. Η τιμή των εισιτηρίων είναι πάνω από τις δυνατότητές του. Τα
παιδιά δεν πάνε στο γήπεδο, δεν βλέπουν καν τους αγώνες στην τηλεόραση…».