Πόκεμον: τα τερατάκια τσέπης, παγκόσμια μανία για παιδιά

Ένα από τα 150 (συν ένα) Πόκεμον. Το καθένα από τα χνουδωτά πλασματάκια έχει τη δική του προσωπικότητα και τον δικό του χαρακτήρα

Είναι πολύ μικρά. Τόσο ώστε να χωρούν στις τσέπες των «εκπαιδευτών» τους. Το
μισό του ονόματός τους το χρωστούν ακριβώς σ’ αυτό. Δεν είναι ζωάκια, αλλά θα
μπορούσαν να είναι τα πλάσματα της φαντασίας κάθε παιδιού: Τα τέρατα που
κάνουν τα παιδιά να ξυπνούν τη νύχτα ή να ζητούν μόνιμα αναμμένο. Σ’ αυτή την
ιδιότητα, ότι είναι τερατάκια, χρωστούν το δεύτερο μισό του ονόματός τους.
Είναι τα Πόκεμον (pocket- monsters – τερατάκια τσέπης). Ένας ολόκληρος στρατός
από αυτά έχει εισβάλει στον κόσμο των παιδιών όλου του πλανήτη και τον έχει
κυριεύσει. Τα Πόκεμον είναι η νέα μόδα, η μεγάλη μανία των περισσότερων
παιδιών σε όλο τον κόσμο από τη νηπιακή μέχρι και την εφηβική ηλικία.

Γεννήθηκαν πριν από δύο χρόνια στην Ιαπωνία έχοντας ηλεκτρονική μορφή, αφού
πρωτοκυκλοφόρησαν ως παιχνίδι της Nintendo. Τα εκατόν πενήντα διαφορετικά
πόκεμον έγιναν μέσα σε χρόνο ρεκόρ λούτρινα, αυτοκόλλητα, συλλεκτικές κάρτες,
κάρτες παιχνιδιού, μπρελόκ, τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων, κοσμούν την
παιδική γκαρνταρόμπα και τα παιδικά δωμάτια ως πόστερ, αποτελούν αντικείμενο
λεσχών στο Διαδίκτυο και εσχάτως έκαναν και το κινηματογραφικό τους ντεμπούτο.
Χαρακτηριστικό της μανίας πόκεμον που έχει καταβάλει τους ανά τον κόσμο
πιτσιρικάδες είναι το ότι η λέξη είναι η έκτη σε συχνότητα στις μηχανές
αναζήτησης του Ίντερνετ.

Κλάματα

«Δεν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο. Έρχονται παιδάκια και αν δεν βρουν το πόκεμον
που θέλουν βάζουν ακόμη και τα κλάματα», λέει ο κ. Ανδρέας Μαγγανάς, υπεύθυνος
μεγάλου καταστήματος παιχνιδιών στο κέντρο της Αθήνας και προσθέτει: «Είναι
απίστευτος χαμός. Μαζεύουν μετά μανίας όλες τις φιγούρες των πόκεμον.

Όταν μάλιστα, έκαναν την εμφάνισή τους πάνω σε πασχαλινές λαμπάδες φτάσαμε στο
σημείο να τις φτιάχνουμε μόνοι μας για να προλάβουμε τη ζήτηση. Σε ό,τι αφορά
τις κάρτες του παιχνιδιού, ακόμη και έφηβοι τις αγοράζουν». Μάλιστα, ο κ.
Μαγγανάς παρατηρεί πως πιο δημοφιλή πόκεμον είναι ο Πίκατσου και ο Τσαρμάντερ.
Όπως τα περισσότερα πόκεμον, έτσι και ο Πίκατσου θυμίζει χωρίς να είναι ένα
κλασικό αρκουδάκι, ενώ ο Τσαρμάντερ μοιάζει πολύ, χωρίς να είναι, με ένα
δεινοσαυράκι. Όπως λέει ο κ. Μίλτος Κύρκος, υπεύθυνος μάρκετινγκ της εταιρείας
εισαγωγής των καρτών των πόκεμον, όλα τα πλασματάκια που υπάρχουν μόνο στη
φαντασία των Ιαπώνων δημιουργών τους θυμίζουν ζωάκια ή το όνομά τους
παραπέμπει σε κάποιο ζώο.

«Μιλάμε πλέον για το φαινόμενο πόκεμον», λέει ο κ. Κύρκος που σημειώνει πως το
παιχνίδι με τα μικροσκοπικά πλασματάκια έχει όρους και κανονισμούς που
παραπέμπουν στο χώρο του αθλητισμού: Το πόκεμον «μάχεται» για τον εκπαιδευτή
του -το παιδί- σε αθλητικά πλαίσια, είναι παιχνίδι λογικής και όχι κατά βάση
πολεμικό, όπως άλλα που προηγήθηκαν. Τα πόκεμον είναι, τελικά, διασκέδαση».

Ενδεικτικά της τρέλας με τα φανταστικά τερατάκια είναι το γεγονός ότι ήδη στις
Ηνωμένες Πολιτείες 400.000 παιδιά παίρνουν μέρος στο πρωτάθλημα πόκεμον που
διεξάγεται ταυτόχρονα σε δυόμισι χιλιάδες καταστήματα παιχνιδιών. Στην Ευρώπη,
το αντίστοιχο πρωτάθλημα αναμένεται να ξεκινήσει τον επόμενο μήνα. Ήδη,
πάντως, στην Ελλάδα με πρωτοβουλία της εταιρείας εισαγωγής των συλλεκτικών
καρτών έχουν ξεκινήσει τουρνουά πόκεμον. Όπως λέει ο κ. Κύρκος, αυτό που τον
εντυπωσίασε στο πρόσφατο τουρνουά σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας ήταν ότι
πήραν μέρος περίπου πεντακόσια παιδιά που δεν ήταν όμως, και τόσο παιδιά, αφού
σε μεγάλο ποσοστό ήταν έφηβοι και ακόμη μεγαλύτεροι.

Και σε ό,τι αφορά τα καταστήματα παιχνιδιών; Δεν προλαβαίνουν να δίνουν τις
παραγγελίες τους για τα πόκεμον κάθε μορφής.

Οι κάρτες

Το πιο δημοφιλές παιχνίδι με τα πόκεμον είναι οι κάρτες. Σ’ αυτές στηρίζονται
τα πρωταθλήματα και να παίξει κανείς πρέπει να μάθει τους κανόνες. Πρόκειται
για ένα παιχνίδι λογικής και στρατηγικής, αρκετά δύσκολο για να το μάθουν
μικρά παιδιά.

Αυτό, όμως, δεν τα πτοεί, αφού έχουν εφεύρει ένα δικό τους τρόπο για να
αξιοποιούν τις κάρτες: Παίζουν το παιχνίδι των ανταλλαγών, όπου τα παιδιά
αγοράζουν κλειστούς φακέλους με δέκα κάρτες, και ανταλλάσσουν τις διπλές τους
μέχρι να καταφέρουν να συγκεντρώσουν και τα εκατόν πενήντα πόκεμον που υπήρχαν
μέχρι πριν την προβολή της κινηματογραφικής ταινίας. Μαζί με την ταινία
γεννήθηκε μία ακόμη φιγούρα, αυτή του πανίσχυρου «κλώνου» Mewtwo. Κάποιες από
τις κάρτες θεωρούνται μεταξύ των παιδιών ιδιαίτερα σπάνιες και αυτή τους η
σπανιότητα ανεβάζει την αξία τους στο «χρηματιστήριο» του παιχνιδιού.

Τους τελευταίους τέσσερις μήνες τα πόκεμον επισκέπτονται τα Ελληνόπουλα και
μέσα από την τηλεόραση, αφού η τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων στην οποία
πρωταγωνιστούν προβάλλεται κάθε Σαββατοκύριακο από το Star Channel. Όπως λέει
η κ. Λόλα Νταϊφά, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του καναλιού, αυτή τη στιγμή τα
πόκεμον είναι «το πιο δημοφιλές παιδικό πρόγραμμα.

Έχει τη μεγαλύτερη θεαματικότητα, ενώ το τηλεφωνικό κέντρο του σταθμού
κατακλύζεται από τηλεφωνήματα εκατοντάδων μικρών τηλεθεατών, αλλά και μανάδων,
που ζητούν να προβάλλεται η αγαπημένη τους σειρά κάθε μέρα, και όχι μόνο το
Σαββατοκύριακο.

Το ενδιαφέρον του κοινού για τη συγκεκριμένη σειρά αποδεικνύεται και από το
διαφημιστικό ενδιαφέρον που υπάρχει, αφού πριν και κατά τη διάρκεια της
μετάδοσής τους προβάλλονται τα περισσότερα διαφημιστικά μηνύματα της παιδικής
ζώνης του Σαββατοκύριακου».

Όσο υπάρχει ενδιαφέρον οι υπεύθυνοι του σταθμού είναι αποφασισμένοι να
αγοράζουν νέα επεισόδια.

«Πανικός» στους κινηματογράφους

Κάρτες, αυτοκόλλητα, κουκλάκια, μπρελόκ, όλα με τις μορφές των Πόκεμον. Έκαναν σουξέ στην πασχαλινή αγορά

Η αναμενόμενη προβολή της ταινίας «Πόκεμον» και στην Ελλάδα, οδήγησε τους
υπευθύνους αρκετών σινεμά της Αθήνας στην απόφαση να προπωλούν εισιτήρια δύο
εβδομάδες πριν από την επίσημη πρεμιέρα της ταινίας, που έγινε την περασμένη
Παρασκευή. Μόνο στο πρώτο τριήμερο της προβολής της, κόπηκαν 26.500 εισιτήρια,
ενώ όπως λέει η κ. Χριστιάνα Δαρμή από την εταιρεία διανομής της ταινίας,
πρόκειται για μια από τις πλέον θριαμβευτικές υποδοχές παραγωγής που
απευθύνεται σε παιδιά. Στην Αμερική η τανία των πόκεμον έκανε άνοιγμα – ρεκόρ
το πρώτο πενθήμερο της προβολής της, με εισπράξεις 52 εκατομμυρίων δολαρίων,
το μεγαλύτερο άνοιγμα όλων των εποχών για τον μήνα Νοέμβριο, ενώ οι συνολικές
εισπράξεις έχουν ως τώρα ξεπεράσει τα 82 εκατομμύρια δολάρια.

Η ταινία γυρίστηκε πρώτα στην Ιαπωνία, αλλά κρίθηκε πως ουσιαστικά έπρεπε να
αναδημιουργηθεί για τις ανάγκες του διεθνούς κοινού. Έτσι, το σενάριο γράφτηκε
από την αρχή και η μεταγλώττιση στα αγγλικά έγινε πάνω σε έτοιμο υλικό, ενώ
από την αρχή γράφτηκε η μουσική της ταινίας. Παράλληλα, ενισχύθηκαν ψηφιακά οι
εικόνες στο φόντο, για να δοθεί στην ιστορία μια περισσότερο εντυπωσιακή και
δραματική, συνάμα, όψη. Επιπλέον, οι δημιουργοί της αγγλικής βερσιόν φρόντισαν
να μεταφράσουν τα πάντα επί της οθόνης, από τις πινακίδες στα κτίρια, ως τα
ονόματα των οδών.

Στην Ελλάδα παίζεται τόσο στην αγγλική εκδοχή με υποτίτλους, όσο και
μεταγλωττισμένο. Όπως σημειώνει πάντως η κ. Δέσποινα Ταπάλογλου, από τους
κινηματογράφους Village, η προσέλευση του κοινού είναι εξίσου υψηλή και για
τις προβολές στα αγγλικά, όσο και για τις μεταγλωττισμένες, πράγμα που δεν
συμβαίνει συνήθως με τις ταινίες που απευθύνονται στα παιδιά. Για να μπορέσει
πάντως κάποιος να είναι σίγουρος ότι θα δει στα συγκεκριμένα σινεμά την ταινία
μέσα στο Σαββατοκύριακο, παρά το γεγονός ότι πολύς κόσμος θα λείψει στην
περιφέρεια λόγω του Πάσχα, θα πρέπει να προμηθευτεί εισιτήρια αύριο.

Στόχος να φτιαχτεί μία εκπαιδευόμενη ομάδα

Ο Πικατσού είναι το πιο διάσημο Πόκεμον. Πρόκειται για τον πιστό σύντροφο του ήρωα Ας

Τα πόκεμον είναι μικροσκοπικά χνουδωτά πλάσματα που ζουν κρυμμένα στο γρασίδι,
στις σπηλιές και στη θάλασσα ενός νησιού κάπου στον Ειρηνικό. Η ιστορία τους
ξεκινάει το 1998, όταν η Nintendo αποφάσισε να λανσάρει ένα νέο
βιντεοπαιχνίδι. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν πωληθεί τέσσερα εκατομμύρια τέτοια
παιχνίδια, σημειώνοντας το ένα ρεκόρ πωλήσεων μετά το άλλο και εκτοπίζοντας
όλα τα υπόλοιπα παιχνίδια από τις πρώτες θέσεις της αγοράς.

Ήρωας του παιχνιδιού είναι ο 10χρονος Ας Κέτσαμ. Ένα παιδί της εποχής μας,
σύγχρονο, έξυπνο που αποφασίζει να γίνει εκπαιδευτής των μικρών πόκεμον.
Αποστολή του, στις πίστες του ηλεκτρονικού βιντεοπαιχνιδιού, ήταν να μαζέψει
όλα τα μικρά πόκεμον και να τα εκπαιδεύσει, προκειμένου αυτά να αποτελέσουν
ομάδα που θα αντιμετωπίσει τα λογής λογής άγρια πλάσματα που κυκλοφορούν
ελεύθερα στο νησί. Τόσο όμως η συλλογή όσο και η εκπαίδευση αυτών των
χαριτωμένων τεράτων, είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση. Το κάθε πόκεμον έχει τη
δική του προσωπικότητα, τις δικές του ιδιότητες και τον δικό του χαρακτήρα. Ο
Σκουίρτλ π.χ. έχει δυνατή πλάτη και ραντίζει με θανατηφόρο αφρό τους εχθρούς
του, ενώ ο Τσαρμάντερ λατρεύει τις υψηλές θερμοκρασίες και απεχθάνεται τη
βροχή. Ο Ας έχει να αντιμετωπίσει και τους άλλους εκπαιδευτές που θέλουν να
κερδίσουν τα πόκεμον για λογαριασμό τους. Το παιχνίδι, που πρωτοκυκλοφόρησε
τον Απρίλιο του 1998 στην Ιαπωνία, κέρδισε αμέσως το παιδικό κοινό. «Αυτό που
κάνει το παιχνίδι να ξεχωρίζει από τα παλιότερα, είναι ο γεμάτος φαντασία
κόσμος που φτιάχτηκε για τους παίκτες και βασίστηκε στα εργαλεία ανεπτυγμένης
τεχνολογίας του 20ού αιώνα», λέει η Γκέιλ Τίλντεν, στέλεχος της Nintendo. Τον
Σεπτέμβριο του 1998 το παιχνίδι κάνει την εμφάνισή του στις ΗΠΑ και από τότε
αρχίζει η διεθνώς ιλιγγιώδης καριέρα του. Το μέλλον άγνωστο. Στο Τόκιο
χτίζεται ένα τεράστιο πάρκο ψυχαγωγίας των πόκεμον, μεγαλύτερο της
Ντίσνεϊλαντ, ενώ η μεγαλύτερη εταιρεία ραπτομηχανών πρόκειται να κατασκευάσει
σύντομα μια ραπτομηχανή η οποία θα μπορεί να συνδεθεί στο Διαδίκτυο και να
κατεβάζει πατρόν από τον δικτυακό τόπο τους. Χιλιάδες μικροί αλλά και μεγάλοι
φαν τους, τέλος, ανταλλάσσουν ηλεκτρονικά μηνύματα στην κλειστή «Λέσχη φίλων
των πόκεμον» που έχουν δημιουργήσει.

«Ενθαρρύνει την ομαδική δουλειά και καταπολεμά τους φόβους των πιτσιρικάδων»

Τα πόκεμον έχουν ξετρελάνει τα πιτσιρίκια ανά τον κόσμο. Πώς όμως, κατάφεραν
να γίνουν τόσο δημοφιλή; Πώς κατάφεραν μέσα σε χρόνο – ρεκόρ να γίνουν μόδα; Η
κ. Γκέιλ Τίλντεν, αντιπρόεδρος απόκτησης προϊόντων και ανάπτυξης της Nintendo
of America Inc, σημείωσε: «Είδαμε το πάθος που γεννούσε αυτό το παιχνίδι στους
νεαρούς παίκτες και την πραγματική αγάπη που ένιωθαν για τα πόκεμον, ιδίως για
τον Πίκατσου, τον αγαπημένο του Ας (πρόκειται για το νεαρό ήρωα – εκπαιδευτή
που πρωταγωνιστεί στο παιχνίδι). Είδαμε ακόμα ότι ενθάρρυνε την ομαδική
δουλειά και τη συνεργασία ανάμεσα στους παίκτες. Νιώσαμε ότι τα παιδιά σε όλο
τον κόσμο θα μπορούσαν να εκτιμήσουν τα ίδια χαρακτηριστικά που έκαναν το
πόκεμον ένα πραγματικό παλιρροϊκό κύμα στην Ιαπωνία, που διαπότισε το
πολιτιστικό τοπίο της χώρας».

«Τα παιδιά ενδιαφέρονται για μικρά πράγματα, όπως έχω διαπιστώσει. Τα πόκεμον,
όπως καταλαβαίνω, είναι μικρά και επιπλέον τερατάκια, πλασματάκια που
προκαλούν την τρυφερότητα των παιδιών, αλλά και επιπλέον δεν είναι τρομακτικά,
βοηθούν το παιδί να δαμάσει τον φόβο του», λέει η παιδοψυχολόγος κ. Μαριέττα
Ρήγα – Πεπελάση και προσθέτει: «Τα παιδιά, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες,
πλάθουν πλάσματα με τη φαντασία τους, τα οποία φοβούνται. Παράλληλα,
αισθάνονται ανήμπορα να τα αντιμετωπίσουν αυτά τα πλάσματα. Τα πόκεμον, όμως,
φαίνεται ότι γίνονται μέσο για να κυριαρχήσει το παιδί στον φόβο του:
Κατανοούν ότι τα πλασματάκια αυτά, που θα μπορούσαν να είναι γεννήματα της
φαντασίας τους, είναι μικρά, είναι ανήμπορα να τα βλάψουν, και τελικά τα
παιδιά είναι που ελέγχουν την κατάσταση. Όλοι οι φόβοι εκείνη τη στιγμή που το
πλάσμα χωράει στην τσέπη του, παραμερίζονται. Το παιδί νιώθει την ασφάλεια και
τη σιγουριά του μεγαλύτερου πλάσματος». Όπως παρατηρεί η κ. Ρήγα – Πεπελάση,
όλη η φιλολογία των κόμικς στηρίζεται ακριβώς στον φόβο των παιδιών, διεγείρει
αυτό το συναίσθημα και τελικά καταφέρνει να τα εξοικειώσει. Βέβαια, πλέον οι
κανόνες του μάρκετινγκ είναι αυτοί που επιβάλλουν και τα παιχνίδια.

Αν η αγορά αποφασίσει να κάνει μόδα ένα παιχνίδι, λέει η κ. Ρήγα – Πεπελάση,
τότε θα το κάνει. Πάντως, το ζήτημα που επισημαίνει η κ. Ρήγα – Πεπελάση είναι
ότι οι γονείς, αν και δεν μπορούν εύκολα να αντισταθούν, αφού η διαφήμιση έχει
στόχο να πείσει τον χρήστη του προϊόντος (παιδί) και όχι τον αγοραστή (γονιό),
πρέπει να είναι ενημερωμένοι για όλα αυτά τα παιχνίδια της μόδας, να
προσπαθούν να περνούν οι ίδιοι αξίες στα παιδιά τους και να μην τα αφήνουν
έρμαια των όποιων μηνυμάτων περνούν τα παιχνίδια κάθε φορά. «Οι σχέσεις γονιών
και παιδιών δοκιμάζονται και εδώ», λέει χαρακτηριστικά.