Περιμένουν θύελλες από τις αλλαγές στο ασφαλιστικό και στην αγορά εργασίας

Η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος είναι ακόμη μία μεγάλη εκκρεμότητα
που πρέπει να αντιμετωπισθεί μετά τις εκλογές. Ήδη έχουν δρομολογηθεί οι
διαδικασίες για τις αλλαγές στον τομέα αυτόν και βρίσκεται σε εξέλιξη διεθνής
διαγωνισμός για την ανάληψη από ξένο οίκο της μελέτης για τη μεταρρύθμιση του
ασφαλιστικού συστήματος.

Μέχρι το Πάσχα αναμένεται να έχει επιλεγεί ο ξένος οίκος ο οποίος θα αναλάβει
μέχρι το τέλος του Δεκεμβρίου του 2000 να έχει παραδώσει στο Κέντρο
Προγραμματισμού και Ανάπτυξης (ΚΕΠΕ) τη σχετική μελέτη με τα συμπεράσματα και
τις προτάσεις για τις αλλαγές στο ασφαλιστικό καθεστώς. Με βάση τη μελέτη αυτή
θα διεξαχθεί διάλογος μεταξύ της κυβέρνησης και των κοινωνικών εταίρων. Ο
διάλογος αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2001 στο
τέλος του οποίου εκτιμάται ότι θα έχουν ληφθεί οι σχετικές αποφάσεις.

Αυτή τη στιγμή το τοπίο σχετικά με τις αλλαγές που θα γίνουν στο
συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας παραμένει θολό. Πάντως από τα δεδομένα που
υπάρχουν μέχρι τώρα και τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί προκύπτει ότι οι
αλλαγές στο ασφαλιστικό καθεστώς θα είναι ηπιότερες από αυτές που
προγραμματίζονταν αρχικά.

Αιτία είναι η ισχυροποίηση των ασφαλιστικών ταμείων κατά τη διάρκεια των
περασμένων ετών με νέα έσοδα που προήλθαν από τη νομιμοποίηση των οικονομικών
μεταναστών, από τις επενδύσεις των μετοχών στους στο Χρηματιστήριο και από την
άνοδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα. Έτσι έχει ειπωθεί ότι οι
όποιες αλλαγές δεν θα θίγουν ώριμα ασφαλιστικά δικαιώματα χωρίς ωστόσο να έχει
προσδιορισθεί ποια ακριβώς είναι τα ώριμα δικαιώματα κ.ά.

Ωστόσο θεωρείται πιθανό οι αλλαγές να αφορούν τον επανακαθορισμό της βάσης
υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών και ενοποίηση των ορίων συνταξιοδότησης
ενώ εκτιμάται ότι δεν θα υπάρχουν δραστικές αλλαγές στον τομέα των
ασφαλιστικών εισφορών.

Η αγορά εργασίας

Αλλαγές θα γίνουν και στην αγορά εργασίας με στόχο τη μεγαλύτερη ευελιξία, την
αύξηση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της απασχόλησης. Η δέσμευση που
υπάρχει είναι ότι οι όποιες αλλαγές δεν θα ανατρέπουν τις εργασιακές σχέσεις
και ότι σε κάθε περίπτωση θα έχουν περιορισμένο εύρος. Επίσης δεν πρόκειται να
καταργηθεί το ισχύον όριο 2% για τις μηνιαίες απολύσεις που συνιστούν οι
διεθνείς οργανισμοί.

Οι όποιες αλλαγές στην αγορά εργασίας θα βρίσκονται σε αντιστοιχία με τις
αλλαγές που θα γίνουν και στο ασφαλιστικό καθεστώς της χώρας.

Υπενθυμίζεται ότι ήδη υπάρχει σημαντικός βαθμός ευελιξίας στην εγχώρια αγορά
εργασίας. Η ευελιξία αυτή είναι αποτέλεσμα των τελευταίων εργασιακών νόμων με
τους οποίους θεσμοθετήθηκε η διευθέτηση του χρόνου εργασίας και η επέκταση της
μερικής απασχόλησης παράλληλα με μέτρα προστασίας των εργαζομένων.

Τα επιτόκια

Τους επόμενους 9 μήνες του 2000 θα πρέπει να επιτευχθεί η σύγκλιση των
ελληνικών επιτοκίων με τα επιτόκια των άλλων ευρωπαϊκών χωρών μελών της
Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Στο διάστημα αυτό η Τράπεζα της Ελλάδος
θα πρέπει να ρίξει τα επιτόκια με τα οποία παρεμβαίνει στην διατραπεζική αγορά
χρήματος στα επίπεδα του 3%-4% από 9% που βρίσκονται σήμερα. Η απόσταση αυτή
των 5, περίπου, μονάδων θα καλυφθεί σταδιακά λένε στελέχη της Τραπέζης της
Ελλάδος τα οποία ξεκαθαρίζουν ότι σε κάθε περίπτωση ο ρυθμός πτώσης των
επιτοκίων θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.

Η επόμενη, μετεκλογική, μείωση των επιτοκίων τοποθετείται τώρα για το τέλος
Απριλίου-αρχές Μαρτίου.

Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λουκάς Παπαδήμος έχει δηλώσει ότι τότε
θα εξετασθεί το ενδεχόμενο πτώσης των επιτοκίων με βάση τα στοιχεία για την
πορεία του πληθωρισμού τον Απρίλιο. Εξάλλου η πορεία του πληθωρισμού τον
Μάρτιο, που αναμένεται να είναι αυξητική, ήταν αυτή που κατέστησε απαγορευτική
μία νέα μείωση των επιτοκίων για τις αρχές Απριλίου.

Πάντως κορυφαίοι παράγοντες της Τραπέζης της Ελλάδος τονίζουν ότι σε κάθε
περίπτωση η προσαρμογή των επιτοκίων θα γίνει σταδιακά καθώς πρέπει να ληφθούν
υπόψη και οι επιπτώσεις που θα έχει αυτή στις αποφάσεις των διεθνών επενδυτών
σε συνδυασμό μάλιστα με την πολιτική διολίσθησης της δραχμής σε σχέση με το
ευρώ η οποία πρέπει να υλοποιηθεί τους επόμενους μήνες εν όψει της ένταξης της
χώρας στην ΟΝΕ.

Η δραχμή

Μία από τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες που θα πρέπει να αντιμετωπισθεί τους
επόμενους μήνες του έτους είναι η προσαρμογή της τρέχουσας ισοτιμίας της
δραχμής στα επίπεδα της κεντρικής της ισοτιμίας που έχει καθορισθεί από τις 17
Ιανουαρίου. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή τρέχουσα ισοτιμία της δραχμής που
βρίσκεται γύρω στις 334 δρχ. θα πρέπει στις 31 Δεκεμβρίου 2000 να βρίσκεται
στις 340,75 δρχ. που είναι η κεντρική ισοτιμία του εθνικού νομίσματος απέναντι
στο ευρώ. Δηλαδή η δραχμή θα πρέπει τους υπόλοιπους 9 μήνες να διολισθήσει
περίπου κατά 1,8%. Έτσι θα εξασφαλισθεί η ομαλή ένταξη της χώρας στην
Οικονομική και Νομισματική Ένωση την 1η Ιανουαρίου 2001.

Η πολιτική διολίσθησης της δραχμής θα εξαρτηθεί και από τον ρυθμό πτώσης των
επιτοκίων στο ίδιο διάστημα. Ο στόχος των αρχών είναι να επιτύχουν την άριστη
ισορροπία μεταξύ των ρυθμών διολίσθησης και πτώσης των επιτοκίων ώστε σε καμία
περίπτωση να μην υπάρχουν ξαφνικές και απότομες μεταβολές στις αποδόσεις των
ξένων κεφαλαίων που έχουν επενδυθεί στην Ελλάδα.

Η φορολογία

Στον τομέα της φορολογίας η κυβέρνηση θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη μεγάλη
πρόκληση για τον εκσυγχρονισμό του φορολογικού συστήματος με στόχο να
αντιμετωπισθούν τα φαινόμενα γραφειοκρατίας στις Εφορίες και να περιορισθεί η
ταλαιπωρία των πολιτών. Έτσι αναμένονται αλλαγές που θα αφορούν την επέκταση
της ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων και στη φορολογία εισοδήματος μέσω του
ηλεκτρονικού συστήματος TAXIS. Επίσης το υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να
πάρει μια σειρά από αποφάσεις με τις οποίες θα καταργούνται πολλά από τα
δεκάδες δικαιολογητικά που συνοδεύουν σήμερα τις φορολογικές δηλώσεις, θα
απλοποιούνται τα βασικά έντυπα των δηλώσεων και άλλες διαδικασίες με στόχο τη
διευκόλυνση των φορολογουμένων. Στο τραπέζι του υπουργείου Οικονομικών
αναμένεται να τεθούν διάφορα θέματα που σχετίζονται με την ίδια τη δομή του
φορολογικού συστήματος. Ένα από αυτά θα είναι και τα τεκμήρια διαβίωσης καθώς
κρίνεται ότι τα περισσότερα από αυτά δεν εξυπηρετούν πλέον τους σκοπούς για
τους οποίους θεσπίσθηκαν παρά αποτελούν μία από τις αιτίες της πολυπλοκότητας
του συστήματος.