ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μπλαιρ – Αθνάρ, κοινός αγώνας

Στους Γερμανούς σοσιαλδημοκράτες αναζητούσε ο Τόνυ Μπλαιρ τον μεγαλύτερο
σύμμαχό του στην τριτοδρομική του περιπέτεια, στους Ισπανούς συντηρητικούς τον
βρήκε. Μπλαιρ – Αθνάρ, κοινός αγώνας.

Και πάλι πρωθυπουργός. Αντίθετα με άλλους πολιτικούς, ο Αθνάρ αγκαλιάζει παιδάκια μετά τις εκλογές

Πάντα ανάποδοι αυτοί οι Ισπανοί. Τη δεκαετία του ’80, όταν η Βρετανία, η
Γερμανία και η Ιταλία είχαν κεντροδεξιές κυβερνήσεις, οι Ισπανοί έμεναν πιστοί
στον Φελίπε Γκονθάλεθ. Την τελευταία πενταετία, με την Κεντροαριστερά να
αλώνει τη μια μετά την άλλη ευρωπαϊκή χώρα, εκείνοι επιλέγουν δύο φορές ως
πρωθυπουργό τους τον συντηρητικό Αθνάρ. Την πρώτη φορά τον ψήφισαν για να
τιμωρήσουν τους σοσιαλιστές για τα σκάνδαλα και την υψηλή ανεργία. Τη δεύτερη
τον επιβράβευσαν για την καλή πορεία της οικονομίας. Αν όμως ο Γκονθάλεθ
μπορεί να υπερηφανεύεται ότι ακολούθησε ένα δικό του μοντέλο, τον
«σοσιαλ-φελιπίσμο», ο διάδοχός του δεν μπορεί να πει το ίδιο. Ο Αθνάρ εισήγαγε
στην Ισπανία το «μοντέλο Μπλαιρ, επισημαίνει στην «Κοριέρε» ο κοινωνιολόγος
Αλμπέρτο Μονκάδα. Ένα μοντέλο κυνικό, κάπως σχιζοφρενικό, που παρά ταύτα
λειτουργεί. Δίνεις από λίγο σε όλους για να μη μείνει κανείς παραπονεμένος και
πετυχαίνεις τη γενική συναίνεση.

Ο θρίαμβος του μοντέλου αυτού δείχνει ότι το σημερινό πολιτικό τοπίο στην
Ευρώπη δεν μπορεί να ερμηνευθεί πλέον με την κλασική διάκριση μεταξύ Δεξιάς
και Αριστεράς, που πρέπει να αντικατασταθεί από την αντιπαράθεση ανάμεσα στους
«τριτοδρομικούς» κι εκείνους που παθαίνουν αλλεργία ακούγοντας αυτόν τον όρο.
Οι πρώτοι, με κυριότερους εκπροσώπους τους τον Κλίντον και τον Μπλαιρ και
θερμότερο μιμητή τους τον Αθνάρ, δίνουν έμφαση στην εκπαίδευση, τη
μεταρρύθμιση της φορολογίας, τον εκσυγχρονισμό του κοινωνικού κράτους (μέχρι
καταργήσεώς του!) και την αύξηση των θέσεων εργασίας μέσω της ανάπτυξης.

Οι δεύτεροι, με βασικό εκφραστή τους τον Λιονέλ Ζοσπέν, τις θέσεις του οποίου
προσπάθησε να μιμηθεί ο δυστυχής Αλμούνια, επιδιώκουν τη μείωση της ανεργίας
μέσω της εφαρμογής του 35ώρου, υπερασπίζονται το κράτος προνοίας και τάσσονται
υπέρ της αύξησης του ελάχιστου μισθού και της φορολογίας των «εχόντων». Αλλά
αυτές τις μέρες έχουν περάσει στην άμυνα.

Στην άμυνα έχει περάσει και ο Αυστριακός καγκελάριος Σύσελ με την επιλογή του
να συμμαχήσει με τους ακροδεξιούς του Χάιντερ. Η συνταγή που κερδίζει αυτή την
εποχή τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική είναι το άνοιγμα προς το κέντρο. Ο
Αθνάρ, όπως και ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, ανήκουν σε μια νέα γενιά
πολιτικών της Δεξιάς, που αντελήφθησαν ότι ο φιλελευθερισμός δεν ταυτίζεται
κατ’ ανάγκη με τον ακραίο συντηρητισμό της Μάργκαρετ Θάτσερ. Έκαναν έτσι
σημαία τους τη «νέα οικονομία». Το εργαλείο αυτό, που χρησιμοποιήθηκε πρώτα
στην Αμερική και επεκτείνεται τώρα στην Ευρώπη, εμπεριέχει ένα σοβαρό κίνδυνο:
την περιθωριοποίηση ενός σημαντικού μέρους του πληθυσμού (10-15%), που δεν
μπορεί να ενταχθεί στην εθνική οικονομία ούτε να λάβει μέρος στην πολιτική
διαδικασία. Κι επειδή οι επαναστάσεις τελείωσαν, οι άνθρωποι αυτοί το ρίχνουν
στον αλκοολισμό, τα ναρκωτικά και τις ψυχώσεις.