[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η πολιτική και κομματική κρίση στην οποία έχουν περιέλθει ορισμένες χώρες –
μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Αυστρία, Γερμανία, Γαλλία κ.ά.) με φαινόμενα
συστεμικής ανισορροπίας και διαφθοράς, φαινόμενα που απειλούν εδραιωμένες
πολιτικές δυνάμεις όπως τους Χριστιανοδημοκράτες στη Γερμανία, υπογραμμίζει,
μεταξύ άλλων, την ανάγκη επανεξέτασης του ρόλου, της λειτουργίας και της θέσης
των πολιτικών κομμάτων στο πλαίσιο της Ε.Ε. Η επανεξέταση αυτή θα πρέπει να
ξεκινήσει από την απλή διαπίστωση ότι το φαινόμενο της ευρωπαϊκής ενοποίησης,
παρά τη διεισδυτικότητά του στα πολιτικά συστήματα των κρατών – μελών, δεν
έχει οδηγήσει, τουλάχιστον ακόμη, σε μια διαδικασία σχηματισμού γνήσιων
ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων. Κομμάτων που θα λειτουργούν σε πανευρωπαϊκό
επίπεδο και θα εκφράζουν θεσμικά την ευρωπαϊκή δημοκρατία.

Βεβαίως στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν δημιουργηθεί εμβρυώδεις
σχηματισμοί πολιτικών κομμάτων, αλλά οι σχηματισμοί αυτοί, όσο σημαντικοί και
χρήσιμοι κι αν είναι, δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ευρωπαϊκά κόμματα.
Αποτελούν συνασπισμούς εθνικών πολιτικών κομμάτων. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ
έχει περιλάβει επίσης διατάξεις (έπειτα από σχετική πρόταση του καθηγητή Δ.
Τσάτσου) που για πρώτη φορά αναγνωρίζουν τη σημασία και τον ρόλο των πολιτικών
κομμάτων ως θεσμών «που συμβάλλουν στη δημιουργία της ευρωπαϊκής συνείδησης
και την έκφραση της πολιτικής βούλησης των πολιτών της Ένωσης».

Ωστόσο η Ευρώπη έχει ανάγκη από γνήσια, ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα. Χωρίς την
ανάδειξη των κομμάτων αυτών η διαμόρφωση του «Ευρωπαϊκού δήμου» και τελικά της
ευρωπαϊκής δημοκρατίας θα παραμένει ένας ανεκπλήρωτος στόχος. Κατά κάποιο
σχηματικό τρόπο, η ευρωπαϊκή ενοποιημένη οικονομία και ο «ενιαίος χώρος
ελευθερίας και δικαιοσύνης», θα πρέπει να εκφρασθούν πολιτικά με την ανάδειξη
γνήσιων ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων. Προς την κατεύθυνση αυτή επιβάλλεται να
κινηθούν τώρα οι πολιτικές δυνάμεις για να αντιμετωπίσουν τα φαινόμενα
πολιτικής κρίσης αλλά και για να συμβάλουν στη διαμόρφωση της δημοκρατίας σε
επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το «έλλειμμα» δημοκρατίας που χαρακτηρίζει το
σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα καλυφθεί τελικά μόνο εάν όλες οι πολιτικές
δυνάμεις του ευρωπαϊκού χώρου αποφασίσουν να δράσουν συντονισμένα και
διεθνικά…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και
Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών.