Έσβησε για δύο 24ωρα η «ανάσα» του Ήλιου και η Γη αναστατώθηκε

Βόρειο σέλας. Δύο διαφορετικές φωτογραφίες της NASA και σε δύο διαφορετικές στιγμές: στις 11 Μαΐου, όταν εξαφανίστηκε ο ηλιακός άνεμος, και σε μια συνηθισμένη μέρα, στις 13 Νοεμβρίου 1999.Ο «βομβαρδισμός». Η «βροχή των ηλεκτρονίων» πάνω από τον Βόρειο Πόλο, όπως την κατέγραψαν τα όργανα της NASA, στις 11 Μαΐου του 1999

Την ημέρα που ο ηλιακός άνεμος… εξαφανίστηκε, οι επιστήμονες της NASA
έμειναν να αναρωτιούνται και να απορούν. Είδαν το μαγνητικό πεδίο της Γης να
αλλάζει σχήμα και παρατήρησαν ένα ασυνήθιστο ­ τελείως διαφορετικό από κάθε
προηγούμενο ­ σέλας να εμφανίζεται στον Βόρειο Πόλο. Ήταν δύο ημέρες του
περασμένου Μαΐου, στις 10 και στις 12 του μηνός, όταν ο ηλιακός άνεμος, ο
άνεμος που υπήρχε πάντα εκεί γύρω από τον Ήλιο και απλωνόταν στο Διάστημα,
χάθηκε. Δεν μειώθηκε απλώς, χάθηκε. «Εξαφανίστηκε… Τόσο δραστικά και για
τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, όσο ποτέ…», αναφέρουν οι ειδικοί της NASA που
μελετούν επισταμένως τον Ήλιο και όλα τα φαινόμενα που τον αφορούν.

Αυτές τις δύο ημέρες, η συνήθης πυκνότητα του ηλιακού ανέμου μειώθηκε σε
ποσοστό κοντά στο 98% και η ταχύτητά του έπεσε στο μισό. Ο ηλιακός άνεμος
«πέθανε» για δύο εικοσιτετράωρα, επιτρέποντας στους αστρονόμους να
παρατηρήσουν τα σωματίδια που έπεφταν κατευθείαν από το ηλιακό στέμμα στη Γη,
να δουν το σχήμα του μαγνητικού πεδίου στον δικό μας πλανήτη να αλλάζει και το
βόρειο σέλας να… μεταμορφώνεται.

Η πρώτη παρατήρηση έγινε από το διαστημικό σκάφος «Wind» της NASA, κατά το
απόγευμα (διεθνής ώρα) της Τετάρτης 12 Μαΐου. Τα στοιχεία έλεγαν πως η
πυκνότητα του ηλιακού ανέμου μειώνεται τραγικά και συνεχώς. Εξαιτίας αυτής της
μείωσης, ενεργητικά ηλεκτρόνια από τον Ήλιο «πετούσαν» προς τη Γη, σε στενές
δέσμες, κάπως σαν… αστέρια που πέφτουν. Σε κανονικές συνθήκες, τα ηλεκτρόνια
από τον Ήλιο εξασθενούν, διαλύονται ή αναμειγνύονται με άλλες μορφές ύλης
μέχρι να χαθούν κάπου στο Διάστημα, ανάμεσα στους πλανήτες, ωθούμενα από το
μαγνητικό πεδίο της Γης (τη μαγνητόσφαιρα) να αλλάξουν κατεύθυνση.

΄Ομως τον περασμένο Μάιο, δορυφόροι που βρίσκονταν σε τροχιά γύρω από τη Γη
(όχι ένας και δύο, αλλά πολλοί περισσότεροι) κατέγραψαν την… έλευση
ηλεκτρονίων, με ιδιότητες όμοιες με εκείνες των ηλεκτρονίων που έχουν
εντοπισθεί στο ηλιακό στέμμα. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους επιστήμονες στο
συμπέρασμα πως επρόκειτο για σωματίδια που έφτασαν στον πλανήτη μας απευθείας
από τον Ήλιο.

«Το φαινόμενο της εξαφάνισης του ηλιακού ανέμου άνοιξε ένα “παράθυρο” που μας
επέτρεψε να κοιτάξουμε απευθείας το ηλιακό στέμμα», εξηγεί ο Keith Ogilvie, ο
επιστήμονας που έχει ορισθεί επικεφαλής στο πρόγραμμα «Wind» της NASA και έχει
θέση φυσικού του Διαστήματος στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard. «Οι
δέσμες αυτές από το ηλιακό στέμμα δεν σπάνε ούτε διαλύονται σε περίπτωση
ανυπαρξίας ηλιακού ανέμου, όπως συμβαίνει σε κανονικές συνθήκες. Και η
θερμοκρασία των ηλεκτρονίων που κατεγράφησαν στη Γη μοιάζει πάρα πολύ με
εκείνη που έχουν όταν βρίσκονται στη “σωστή” τους θέση, στο στέμμα του Ηλίου».

Συνήθως η εικόνα του ηλιακού στέμματος, όπως το βλέπουμε από τη Γη, είναι σαν
να βλέπουμε τον ήλιο μια μέρα με πολλά σύννεφα στον ουρανό. «Στις 11 και 12
Μαΐου, τα σύννεφα αυτά διαλύθηκαν και μπορέσαμε να δούμε καθαρά και να
παρατηρήσουμε με λεπτομέρεια το ηλιακό στέμμα», λέει χαρακτηριστικά ο Dr Jack
Scudder, φυσικός του Διαστήματος από το Πανεπιστήμιο της Iowa και ερευνητής
στο πρόγραμμα της NASA για την ανάλυση πλάσματος.