Θα φορολογούνται από τα βιβλία

Χωρίς αντικειμενικά κριτήρια αλλά με βάση τα βιβλία τους θα προσδιορισθεί
από φέτος το εισόδημα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Πρόκειται για τις
επιχειρήσεις παραγωγής, πώλησης και παροχής υπηρεσιών με βιβλία Β’ κατηγορίας
του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων ή Γ’ κατηγορίας στην περίπτωση που τηρούνται
προαιρετικά, στις οποίες τα καθαρά κέρδη για τη φετινή χρήση και στο μέλλον θα
προσδιορίζονται με βάση τα βιβλία τους (λογιστικά) αλλά και εξωλογιστικά, αν
τα ακαθάριστα έσοδα πολλαπλασιαστούν με τον μοναδικό συντελεστή καθαρού
κέρδους (%) του κλάδου που δραστηριοποιείται η επιχείρηση. Και στην περίπτωση
αυτή η Εφορία θα αναγνωρίσει ως καθαρά κέρδη το υψηλότερο ποσό που θα προκύψει
από τις δύο μεθόδους. Ειδικότερα:

Στον λογιστικό προσδιορισμό προβλέπονται τα εξής: Από το σύνολο των
ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης από πωλήσεις εμπορευμάτων, θα αφαιρείται το
κόστος των πωληθέντων, το οποίο προσδιορίζεται αν στην απογραφή έναρξης
προστεθούν οι αγορές που έγιναν μέσα στη χρήση και στη συνέχεια αφαιρεθεί η
απογραφή λήξης της περιόδου. Αν το κόστος των πωληθέντων αφαιρεθεί από τα
έσοδα, τότε προκύπτουν τα μικρά κέρδη της επιχείρησης. Στη συνέχεια, θα πρέπει
να αφαιρεθούν οι δαπάνες της επιχείρησης και το αποτέλεσμα θα είναι τα καθαρά
κέρδη της κατά τη χρήση.

Σημειώνεται ότι μεταξύ των δαπανών της επιχείρησης περιλαμβάνονται οι αμοιβές
προσωπικού, τα ενοίκια που καταβάλλει, τα έξοδα για την πληρωμή λογαριασμών
ΔΕΗ – ΟΤΕ – Ύδρευση καθώς και διάφορα άλλα έξοδα όπως και αμοιβές τρίτων. Στο
φορολογικό νομοσχέδιο προβλέπεται ότι στις επιχειρήσεις που δεν υποχρεούνται
να κάνουν απογραφή, ως απογραφή λήξης θα λαμβάνεται το 10% επί των αγορών της
περιόδου χρήσης και ως απογραφή έναρξης το 10% των αγορών της προηγούμενης
διαχειριστικής περιόδου.

* Στον εξωλογιστικό προσδιορισμό προβλέπεται ο πολλαπλασιασμός των ακαθάριστων
εσόδων με τον μοναδικό συντελεστή καθαρού κέρδους. Το ποσό που θα προκύπτει θα
απεικονίζει τα καθαρά κέρδη της επιχείρησης.

Ενδεικτικά για τον τρόπο υπολογισμού των καθαρών κερδών των επιχειρήσεων με
τον λογιστικό και εξωλογιστικό τρόπο είναι τα παρακάτω παραδείγματα:

Παράδειγμα 1

Έστω ατομική επιχείρηση που έχει την έδρα της σε μισθωμένο ακίνητο στην Αθήνα
με αντικείμενο τη λιανική πώληση ετοίμων ανδρικών ενδυμάτων και τηρεί βιβλία
και στοιχεία Β’ κατηγορίας του ΚΒΣ. Η εταιρεία αυτή με βάση τα δεδομένα των
βιβλίων της για τη διαχειριστική χρήση 1/1/1999 μέχρι 31/12/1999 παρουσιάζει
τα εξής στοιχεία: αγορές εμπορευμάτων ύψους 65.000.000 δρχ. και έσοδα από
πωλήσεις εμπορευμάτων λιανικώς αξίας 96.000.000 δρχ. Επίσης έχει δαπάνες 11
εκατομμυρίων δραχμών που προκύπτουν από αμοιβές προσωπικού 5.800.000 δρχ., από
ενοίκια 3.600.000 δρχ., έξοδα για ΔΕΗ – ΟΤΕ – Ύδρευση 600.000 δρχ. και διάφορα
έξοδα 1.000.000 δρχ. Παράλληλα, είχε στην απογραφή έναρξης (1/1/99) αξία
εμπορευμάτων 24.000.000 δρχ. και στην απογραφή λήξης (31/12/1999) αξία
εμπορευμάτων 27.000.000 δρχ.

Με βάση τον λογιστικό τρόπο προσδιορισμού των καθαρών κερδών της επιχείρησης
θα πρέπει να γίνουν τα παρακάτω βήματα. Η απογραφή έναρξης θα πρέπει να
προστεθεί στις αγορές που έγιναν μέσα στη χρήση. Το ποσό που προκύπτει είναι
89 εκατ. δρχ. Από αυτό θα πρέπει να αφαιρεθεί η απογραφή λήξης στις 31/12/1999
που ανέρχεται σε 27.000.000 προκειμένου να προκύψει το κόστος των πωληθέντων
εμπορευμάτων, το οποίο στη συνέχεια θα αφαιρεθεί από τα ακαθάριστα έσοδα. Το
αποτέλεσμα είναι μεικτά κέρδη που ανέρχονται σε 34.000.000 δρχ. Από αυτά θα
πρέπει να αφαιρεθούν οι δαπάνες της επιχείρησης που ανέρχονται σε 11.000.000.
Το ποσό των 23.000.000 δρχ. είναι τα καθαρά κέρδη με βάση τα οποία θα
φορολογηθεί η επιχείρηση. Με βάση τον εξωλογιστικό τρόπο προσδιορισμού των
καθαρών κερδών, τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης που είναι 96.000.000 δρχ.
θα πρέπει να πολλαπλασιασθούν με 15% που είναι ο συντελεστής καθαρού κέρδους
που έχει καθορισθεί για «Εμπόρους ετοίμων ανδρικών ενδυμάτων, λιανικώς». Το
ποσό που προκύπτει, το οποίο είναι 14.400.000 δρχ., αντιστοιχεί στα καθαρά
κέρδη της επιχείρησης.

Στην περίπτωση αυτή, η Εφορία θα αναγνωρίσει ως καθαρά κέρδη τα 23.000.000
δρχ. τα οποία και θα φορολογήσει, αφού πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ
των δύο μεθόδων.

Παράδειγμα 2

Έστω ατομική επιχείρηση που είναι εγκατεστημένη σε ιδιόκτητο ακίνητο και
ασχολείται από το 1996 με τη λιανική πώληση κεντημάτων και τηρεί βιβλία και
στοιχεία Β’ κατηγορίας του ΚΒΣ. Στην επιχείρηση αυτή με βάση τα δεδομένα των
βιβλίων της κατά τη διαχειριστική χρήση 1/1/1999 έως 31/12/1999 προκύπτουν τα εξής:

Αγορές εμπορευμάτων χρήσης 1998 ύψους 6.200.000 δρχ., αγορές εμπορευμάτων
χρήσης 1999 ύψους 8.000.000 δρχ. και έσοδα από πωλήσεις εμπορευμάτων λιανικώς
αξίας 11.000.000 δρχ. Οι δαπάνες που εμφανίζει η επιχείρηση ανέρχονται σε
1.000.000 δρχ. από τις οποίες 200.000 δρχ. για αμοιβές τρίτων, 400.000 δρχ.
από ΔΕΗ – ΟΤΕ κ.ά. και διάφορα άλλα έξοδα αξίας 300.000 δρχ. Η επιχείρηση αυτή
λόγω του ύψους των ακαθάριστων εσόδων της δεν έχει υποχρέωση να συντάξει
απογραφή. Έτσι:

Για τον λογιστικό προσδιορισμό των καθαρών κερδών θα γίνουν τα ακόλουθα
βήματα: Ως απογραφή έναρξης (1/1/1999) θα ληφθεί ποσοστό 10% των αγορών της
προηγούμενης χρήσης, δηλαδή του έτους 1998, και ως απογραφή λήξης (31/12/99)
ποσοστό 10% των αγορών της χρήσης 1999, αφού με βάση τις διατάξεις του νόμου η
επιχείρηση δεν έχει υποχρέωση σύνταξης απογραφής. Αυτό σημαίνει ότι η απογραφή
έναρξης απεικονίζει αξία 620.000 δρχ. που μαζί με τις αγορές χρήσης που είναι
8.000.000 δρχ. ανέρχονται σε 8.620.000 δρχ. Αν από το ποσό αυτό αφαιρεθεί η
απογραφή λήξης (31/12/99) που είναι 800.000 δρχ. προκύπτει το κόστος των
πωληθέντων που ανέρχεται σε 7.820.000 δρχ. Το ποσό αυτό θα πρέπει να αφαιρεθεί
από τα έσοδα από πώληση εμπορευμάτων που ανέρχονται σε 11.000.000 δρχ. για να
προκύψουν τα μεικτά κέρδη. Αυτά είναι 3.180.000 δρχ., από τα οποία στη
συνέχεια θα πρέπει να αφαιρεθεί 1.000.000 δρχ. που αντιστοιχεί στις δαπάνες
της επιχείρησης για να προκύψουν τα καθαρά κέρδη. Αυτά είναι 2.180.000 δρχ.

Με τον εξωλογιστικό προσδιορισμό προκύπτουν καθαρά κέρδη 1.650.000 δρχ. Αυτό
είναι το αποτέλεσμα του πολλαπλασιασμού των ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης
που είναι 11.000.000 δρχ. με τον μοναδικό συντελεστή καθαρού κέρδους που για
τον «Έμπορο κεντημάτων, πώληση λιανική» είναι 15%.

Και στην περίπτωση αυτή η Εφορία θα αναγνωρίσει ως καθαρά κέρδη για φορολόγηση
αυτά που προκύπτουν από τον λογιστικό προσδιορισμό. Δηλαδή, τα 2.180.000, τα
οποία είναι μεγαλύτερα από αυτά του εξωλογιστικού προσδιορισμού.